پنجشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۳
۱۲:۰۹ - ۱۴ شهریور ۱۴۰۲ کد خبر: ۱۴۰۲۰۶۱۰۳۵
میراث فرهنگی و صنایع دستی

«تزاحم میراث فرهنگی» علیه بافت‌های تاریخی

آثار باستانی ایران,تزاحم میراث فرهنگی علیه بافت‌های تاریخی

روزنامه جهان صنعت نوشت: در جهان امروز حفاظت از بافت تاریخی شهرها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ مساله‌ای که می‌توان نمود آن را در شهرهایی نظیر «استانبول» در ترکیه و «رم» در ایتالیا به وضوح دید.

در نمونه ترکیه دولت این کشور و مشخصا شهرداری «استانبول» موفق شده‌اند با حفظ شاکله اصلی بافت تاریخی خود نه‌تنها هویت فرهنگی-تاریخی شهر استانبول را حفظ کنند، بلکه با تکیه بر این جاذبه تاریخی هر ساله انبوهی از گردشگران از سراسر جهان را جذب کنند.

نگاهی به وضعیت بافت‌های تاریخی شهرهای ایران در طول دهه‌های اخیر گویای آن است که نگاه مدیریت شهری در بسیاری از شهرها نه حفظ بافت تاریخی و کمک به بهینه‌سازی آنها، بلکه در گام اول تخریب و در گام بعدی نوسازی این بافت‌ها بوده است.

استفاده از عبارت‌هایی نظیر «تزاحم میراث فرهنگی» درخصوص بافت تاریخی توسط برخی از مسوولان، یا تخریب‌های انجام‌شده در بافت‌های تاریخی شیراز، اصفهان، قم، کاشان، دزفول و سایر شهرهای کشور گویای آن است که برنامه‌ای جامع برای به رسمیت شناختن بافت‌های تاریخی، بهینه‌سازی آنها و استفاده از ظرفیت‌های آنها در زمینه جذب گردشگر و درآمدزایی از این ظرفیت وجود ندارد.

علت کم‌توجهی مدیران به بافت تاریخی

نگاهی به وضعیت بافت‌های تاریخی شهرهای کشورهایی نظیر ترکیه گویای آن است که مدیریت شهری حداکثر توان خود را برای حفظ و ساماندهی بافت بناها به کار می‌گیرد. در ایران رویه دیگری برقرار است و چالش‌های موجود درخصوص بافت‌های تاریخی و روند پیوسته تخریب آنها باعث شده که جریانی از سوی مردم و سازمان‌های مردم‌نهاد با هدف توقف تخریب‌ها و حفظ بافت‌های تاریخی شکل بگیرد.

محمدمهدی کلانتری دبیر کمیته میراث فرهنگی اتحادیه انجمن‌های علمی معماری، مرمت و شهرسازی ایران درخصوص علت تفاوت نگاه مدیران ایرانی با سایر کشورها درخصوص بافت‌های تاریخی، گفت: مساله این است که کشورهای دیگر فهمیده‌اند بافت‌های تاریخی ثروت‌های فرهنگی هستند و حتی دولت‌ها می‌توانند از طریق آنها درآمد کسب کنند. به عنوان نمونه بخش عمده‌ای از درآمد ترکیه از همین صنعت گردشگری ناشی می‌شود، یعنی گردشگران از سراسر جهان به ترکیه می‌روند تا بافت تاریخی و استانبول قدیم را به نظاره بنشینند. در شبه جزیره اروپایی استانبول کاملا این شهر حفاظت شده است و (بافت تاریخی شهر) سه دوره تاریخی را پیش چشم بازدیدکنندگان به نمایش می‌گذارد. از سوی دیگر به‌کار‌گیری «تراموا» در استانبول باعث شده که خودرو به نزدیکی بناهای تاریخی نرود و عبور و مرور خودرو در نزدیکی کاخ «توپ‌کاپی» و مسجد «ایاصوفیه» انجام نشود؛ به این ترتیب مداخلات در بافت تاریخی حداقلی است و این بافت حفظ شده است، در واقع آنها می‌دانند این بافت تاریخی ثروت آنهاست و آن را به بهترین شکل حفظ می‌کنند. این فعال حوزه بافت‌های تاریخی کشور با اشاره به ضعف‌های مدیریتی و نوع نگاه نامناسب در ایران به بافت‌های تاریخی به «جهان‌صنعت» گفت: در کشور به آثار تاریخی‌مان به دید ثروت نگاه نمی‌کنیم. مدیران شهری و مسوولان در ایران بافت‌ها و بناهای تاریخی را بیشتر به چشم یک وجود مزاحم می‌بینند و آن را مزاحم توسعه قلمداد می‌کنند. اخیرا نیز رییس‌جمهوری و دیگران از اصطلاح «تزاحم‌های میراث فرهنگی» استفاده می‌کنند و خواستار حل آن هستند.

کلانتری با تشریح این نگاه اشتباه ادامه داد: در واقع میراث فرهنگی را مزاحم توسعه، ساخت‌و‌ساز و مزاحم طرح‌های شهری می‌دانند و همین نگاه باعث می‌شود که مدام به دنبال کم کردن حریم بافت تاریخی شهرها باشند و از سیاست‌های کوچک‌سازی و انقباضی در مواجهه با بافت تاریخی شهرها استفاده کنند. بر مبنای این نگاه صرفا می‌گویند بناهای شاخص و ارزشمند را حفظ کنیم و بقیه را تخریب کنیم. در واقع اصلا اعتقادی به بافت تاریخی ندارند و می‌گویند در بافت تاریخی صرفا یکسری بناهای شاخص وجود دارد که ثبت ملی شده‌اند و سایر بخش‌های بافت اهمیت ندارد. این در حالی است که باید توجه داشت در بافت تاریخی تعداد زیادی بناهای شاخص و ارزشمند نیز وجود دارد که به ثبت نرسیده‌اند؛ آیا چون این بناها ثبت نشده‌اند باید مجوز تخریب آنها را صادر کنیم؟

قطعا چنین اجازه‌ای نداریم، اما آقایان خیلی راحت با این موضوع کنار می‌آیند و به نوعی مجوز تخریب صادر می‌کنند.

چالش‌های اخیر بافت تاریخی اصفهان

یکی از شهرهایی که در سال‌های اخیر بافت تاریخی آن با چالش‌های متعدد مواجه بوده، اصفهان است.

دبیر کمیته میراث فرهنگی اتحادیه انجمن‌های علمی معماری، مرمت و شهرسازی ایران، با اشاره به چالش‌های اخیر بافت تاریخی اصفهان گفت: «افزون بر مسائل پیش‌آمده برای «گذر آقانجفی» در حال حاضر شهرداری اصفهان به دنبال ایجاد دو خیابان دیگر (در بافت تاریخی) است. یکی خیابان آیت‌الله زاهد است که حدفاصل خیابان مسجد سید و خیابان فروغی را می‌خواهند آزاد‌سازی و تخریب کنند و خیابان زاهد را ادامه دهند و دیگری نیز خیابانی است که از دروازه دولت اصفهان و میدان امام‌حسین به سمت غرب اصفهان کشیده می‌شود و به موازات خیابان طالقانی است. هر دو اینها نیز در محدوده تاریخی مصوب اصفهان است. این در حالی است که هرگونه تعریف معبر، ایجاد معبر و احداث پروژه بزرگ‌مقیاس، مغایرت اساسی با مصوبه شورای‌عالی شهرسازی داشته و ممنوع است. الان با وجود اینکه چنین مصوبه‌ای وجود دارد و بالاترین نهاد در حوزه معماری و شهرسازی آن را تصویب کرده، اما می‌بینیم که شهرداری برای ایجاد دو خیابان در بافت تاریخی اصفهان خیز برداشته و این در حالی است که اگر این دو خیابان احداث شوند بناهای ارزشمند نیز در مسیر آنها از بین خواهند رفت.»

باوجود تمام نکاتی که درخصوص اهمیت بافت‌های تاریخی گفته شد باید پذیرفت که بافت تاریخی شهرها فاقد ساختار و امکانات بهینه برای ارائه خدمات شهری به‌روز به شهروندان هستند. برای جبران این نقیصه مطالعه، ارزیابی و ارائه راهکار مناسب برای بهینه کردن ارائه خدمات در بافت‌های تاریخی در شهرهای تاریخی ایران باید به عنوان یک اولویت و مساله تعیین‌کننده طرف توجه مسوولان امر قرار گیرد.

بالا بردن امنیت در محیط، حفظ هویت بافت تاریخی، توجه به ارزش‌های معماری و ویژگی‌های تاریخی و آماده‌سازی شرایط برای جذب گردشگران از مهم‌ترین نکاتی است که باید در کنار مرمت بناهای آسیب‌دیده بافت‌های تاریخی، طرف توجه مسوولان کشوری و مدیران شهری قرار گیرد تا امکان بهره‌مندی از ظرفیت‌های بافت‌های تاریخی فراهم شود.

نادر نینوایی

  • 11
  • 3
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه
غلامعلی حداد عادل بیوگرافی غلامعلی حداد عادل؛ سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴

محل تولد: تهران

حرفه: سیاستمدار ایرانی، عضور مجمع تشخیص مصلحت نظام، دانشیار بازنشسته دانشگاه، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی

آغاز فعالیت: ۱۳۵۷ تاکنون

حزب سیاسی: اصولگرا

تحصیلات: لیسانس و فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران و شیراز (پهلوی قدیم)، دکتری فلسفه از دانشگاه تهران

ادامه
عبدالله دوم پادشاه اردن بیوگرافی عبدالله دوم پادشاه اردن به همراه عکس های خانواده اش

تاریخ تولد: ۳۰ ژانویه ۱۹۶۲ (۶۲ ساله)

محل تولد: عمان، اردن

سمت: پادشاه اردن (از سال ۱۹۹۹)

تاجگذاری: ۹ ژوئن ۲۰۰۰

ولیعهد: حسین بن عبدالله دوم

همسر: رانیا عبدالله (ازدواج ۱۹۹۳)

ادامه
فرزان عاشورزاده بیوگرافی فرزان عاشورزاده تکواندوکار ایرانی

تاریخ تولد: ۵ آذر ۱۳۷۵

محل تولد: تنبکابن، مازندران

محل زندگی: آمریکا

حرفه: تکواندوکار

لقب جهانی: سونامی تکواندو جهان

ادامه
زندگینامه امامزاده داوود زندگینامه امامزاده داوود در تهران

عنوان شده است که ایشان همراه با برخی از بستگان خود در همراه با امام رضا به ایران می آیند اما در منطقه شمال غربی تهران به شهادت رسیدند. مرقد ایشان در زمان صفویه ساخته شد و سپس در زمان فتحعلی شاه گسترش پیدا کرد. 

دلیل مرگ این امامزاده را به صورت دقیق نمی دانند اما براساس روایات بومیان آن منطقه مشخص می شود که وی همزمان با بستگان خود به همراه امام رضا به ایران می آیند که همزمان با امام ایشان نیز به شهادت رسیدند و سال شهادت را نیز به سال ۴۸۰ هجری قمری نسبت داده اند، البته باز هم باید اشاره کرد که این تاریخ دقیق نیست و تنها براساس شواهد محاسبه شده است. 

براساس آنچه مردم محلی می گویند، امامزاده داوود در آبادی کیگا که در نزدیکی روستای کن قرار دارد، شهید شده، همجنین برخی می گویند وی با همدستی فردی به اسم نجیم گبر و یکی از درویش های روستا به شهادت رسیده است. ز منظر دیگر قاتل این حضرت شخصی به نام محمود فرح‌زادی می باشد.

ادامه

انواع ضرب المثل درباره امانت داری ضرب المثل ها ابزار ارزشمندی برای انتقال مفاهیم مهم اجتماعی و اخلاقی به نسل های بعدی هستند. انواع ضرب المثل درباره امانت داری نیز از این قاعده مستثنی نیستند و طی قرن ها، اهمیت حفظ امانت و درستی در روابط انسانی را به ما گوشزد کرده اند.

...[ادامه]
ویژه سرپوش