کد مقاله: ۹۸۰۳۰۰۰۲۵

جنگ اول و قحطی در همدان

دوران قحطی در جنگ اول دوره مشروطه,بزرگ‌ترین تراژدی‌های تاریخ معاصـر ایـران,شرایط تورم و قحطی در طی جنگ ها در ایران
ظهور قحطی در مقیاسی بزرگ از «بزرگ‌ترین تراژدی‌های تاریخ معاصـر ایـران»و بر باددهنـده جان و مال مردم بسیاری در منطقه و همدان بود. اما شیوع آن در همدان را می‌تـوان از دوره مشروطه مورد بررسی قرار داد. از آغـاز سـال ۱۲۸۰ه.ش زمزمه‌های کمبود مواد اولیه وگرسنگی منجر به قحط و غلا در غـرب و همـدان بـه‌گـوش می‌رسید.

شروع ماجرا از بروجرد بود که به سرعت به ملایر وهمدان نیز کشیده شد ایجـاد کمیته‌ای با نام اعانه قحطی‌زدگـان در جهـت یـاری رسـاندن بـه قحطی‌زدگـان بروجـرد و جمع‌آوری کمک‌های نقدی و جنسی برای مردم محتاج بروجرد ناچارا برای ملایر و همدان هم فرستاده می‌شد. در روزنامه آفتاب اولین اخبار رسمی از قحطی بی‌سابقه و گرسـنگی مـردم در قالـب اعلانـی کـه سـردار اسـعد بختیـاری در آن منتشـر کـرده بـه چشم می‌خورد. فضای اقتصادی این شهر پس از حملات سالارالدوله هنوز سـروسامانی به خود نگرفته بود که هجوم نیروهای بیگانه آغازشد و به تعبیری از افول مشروطیت تا شکست ژاندارم‌ها و خروج نیروهای مردمی از همـدان و ورود روس‌ها به آن، این شهر قدرت بازتولید مجدد مـوادغـذایی و کشـت مـزارع را از دسـت داده بود.

سختی و قحطی حاصل از جنگ‌های پیاپی آنچنان بر مردم فشار آورده بود که دیگر قادر به شناسایی دوست از دشمن نبودند. با بروز انقلاب بلشویکی در روسیه وخروج این نیروها از منطقه،موج دومـی از تـورم، قحطـی، نـاامنـی، گسـترش بیماری‌های واگیـر واحتکـار، شـهرها را درنوردیـد. عـده‌ای از گرسنگی و گروهی از ترس هجوم دوباره نیروهای عثمانی تمام مایملک خود را جهت تهیه مقدار کمی مواد خوراکی به حراج می‌گذارند و «بسیاری از وسایل عتیقه را به پشیزی بـه فروش می‌رساندند.» بـا ورود نیروهـای بریتانیـایی بـه همدان، آنان روستاهایی را می‌بینند که خشکسالی آنها را به درجه‌ای اسیر قحطی کرده کـه مجالی و فرصتی برای رهایی از آن در کوتاه‌مدت نمی‌شد متصور بود.  در سال ۱۹۱۶م، با حمایت وزیر مختار آمریکا در ایران، کمیته خیریه ایران تشکیل شده کـه با استفاده از مبلغین مذهبی و میسیونرهای آن کشور کمک‌های بشردوسـتانه را بـه‌دسـت مردم گرسنه شهرها از جمله همدان می‌رسانند. در همـدان بـه روایتی حدود سی هزار فقیر در طرح اطعام ثبت‌نام می‌کننـد. ایـن میسیونرها سعی در رفع گرسنگی روزانه چند  هزار نفر از مردم شهر داشتند.

دو مرکز همزمان با ورود نیروهای دنسترویل به این شهر مشغول یاری رسـاندن به قحطی‌زدگان بودند، یکی شـعبه بانـک شاهنشـاهی و دیگـری همـین میسـیون مـذهبی آمریکایی است. بعـدها بـا اسـتقرار کامـل نیروهـای دنسـترویل در همدان، اطعام به این فلاکت‌زدگان در مقابل کار و آن هم برای جـاده‌سازی اطـراف شـهر و «تعمیر و مرمت جاده‌های قدیم» تعلق می‌گرفته است. جالـب اسـت مـردم فقیری که نای برخاستن از جای را به‌خاطر گرسنگی نداشته‌اند این زمان به جهت دریافت لقمه‌ای نان به کارهای سختی چون جاده‌سازی می‌پرداخته‌اند.

اما تعداد ده هزار نفر که اکثـر آنان زن و کودک بودند در چنگال قحطی گرفتار بوده و کمک‌ها تنهـا شـامل نیمـی از آنـان می شده است، اما در این میان دولتیان چه کار مفیدی انجام داده‌اند؟ بـه‌دلیـل سراسری بودن خشکسالی و قحطی در ایران دولت احتمالا قادر نبوده است تمام کشـور را در جهت کمک و یاری به قحطی‌زدگان پوشش بدهد و مردم مناطق مختلف از جمله همدان به ناچار چشم به یاری دشمنان دوخته بودند تا دوستان. گرانی وقحطی واحتکار دست بسیاری از مردم همدان را از قوت لایموت، حتی لقمه‌ای نان کوتاه کرده بود. کندن و خوردن علف‌های روی زمین همچون حیوانات از معمولی‌ترین روش‌های رفع گرسنگی مردم بوده که خود به مرگی دردناک منتهی می‌شده اسـت بنابر برخی نقل قول‌ها مـردم شـهر به آدمخـواری نیـز روی آورده بودنـد.

دزدیدن بچه‌های کوچک از جلوی درب خانه‌ها ویا در شلوغی بازار در همدان رواج پیدا کرده بود. اغلب دزدان زنان بودند. در نمونـه‌ای، ده زن توسـط نظمیـه شهر بازداشت می‌شوند. اعتراف آنان به ربودن وخـوردن تعـدادی کـودک فقـط بـه علـت گرسنگی بود. نکتـه جالـب صدور سریع احکام این‌گونه متهمان است. شاید فقط به‌خاطر فرونشاندن احساسات جامعه همدان آن روز بـوده باشـد یـا ترسـاندن دیگران از دست یازیدن به چنین اعمالی. بی‌تردید قحطی با خود تلفات شدید انسانی نیز بـه همراه داشت. آمار موارد مرگ ومیر متناقض است. تنها در غرب کشـور صـحبت از مـرگ‌ومیر صدها هزار تن و ویرانی صدها دهکده است. در موردی از مرگ پنج میلیون نفر و در ادعایی ثابت نشده از ۱۰ تا ۱۳ میلیون جان باخته در ایـام جنگ سخن رفته است هر چند ارائه آماری دقیق که حجم و عظمت این همه کشته انسانی را بنمایاند به درستی ممکن نیست.

به نقل از یک مقاله به قلم علیرضا علی‌صوفی، شهرام غفوری، مندرج در مجله تحقیقات تاریخ اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هفتم، شماره دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۶

donya-e-eqt​esad.‎​com
  • 14
  • 6
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
گری هوپر,بیوگرافی گری هوپر,زندگینامه گری هوپر بیوگرافی گری هوپر، مهاجم انگلیسی

نام کامل:گری هوپر

زادروز:۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۸

زادگاه:هارلو، انگلستان

قد:۱٫۷۷ متر

پست:مهاجم

ادامه
مهران مدیری,بیوگرافی مهران مدیری,عکس مهران مدیری بیوگرافی مهران مدیری بازیگر توانمند ایرانی (+ عکس فرزندان)

نام اصلی: مهران مدیری

تولد: ۱۸ فروردین ۱۳۴۶

تهران، ایران

زمینه فعالیت: هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده

طراح صحنه و مجری

محل زندگی: تهران

ادامه
هانده ارچل,بیوگرافی هانده ارچل,عکس هانده ارچل بیوگرافی هانده ارچل و علت مشهور شدنش (+عکس)

چکیده ای از بیوگرافی هانده ارچل:

تولد : ۲۴ نوامبر ۱۹۹۳

محل تولد: استانبول (ترکیه)

محل زندگی: استانبول، ترکیه

ملیت: پدر (ترکیه) مادر (آلمان)

پیشه: بازیگر و مجری و مدل (ستاره سینمای ترکیه و بهترین مدل ترکیه)

ادامه
گروه سون,بیوگرافی گروه سون,عکس گروه سون بیوگرافی گروه سون (+ نحوه تشکیل گروه سون)

گزیده ای از بیوگرافی گروه سون:

نام مستعار: سون

سبک‌: پاپ

ساز: گیتار و پیانو

اعضای کنونی:

ادامه
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید