به گزارش روزیاتو، در سریال‌های ترسناک سال‌های اخیر، ساختن اضطراب می‌تواند از همان نخستین نشانه‌های کوچک آغاز شود و تا چند قسمت ادامه پیدا کند. در بعضی مجموعه‌ها، بیننده پیش از رویارویی با منبع خطر فرصت دارد محله، خانواده یا جامعه‌ای را بشناسد که قواعد زندگی روزمره‌اش به‌آرامی تغییر می‌کند. این شیوه باعث می‌شود اثر ترس پس از نخستین کشف هم بماند.
از سال ۲۰۲۰ به بعد شبکه‌های پخش آنلاین فضای بیشتری در اختیار داستان‌گویانی گذاشته‌اند که وحشت را با شکل‌های دیگر روایت ترکیب می‌کنند. در فهرست روزیاتو، هفت اثر از روایت بقا تا طنز سیاه دیده می‌شوند. در برخی مجموعه‌ها موجودات تهدیدکننده از ابتدا پیدایند و در برخی دیگر، تماشاگر همراه شخصیت‌ها باید بین توضیح‌های ممکن برای حوادث نامعمول دست به انتخاب بزند.
رتبه ۷ | فرام (From)، شهری که جاده‌هایش به خودش برمی‌گردند
اشتباه در انتخاب مسیر یک سفر جاده‌ای، خانواده‌ای را به شهر کوچکی در آمریکا می‌رساند. برای مسافران خیلی زود روشن می‌شود هر جاده‌ای که انتخاب کنند آن‌ها را به همان شهر برمی‌گرداند. با غروب آفتاب، خطر دیگری از جنگل می‌رسد. موجوداتی با صورت و رفتار ظاهراً انسانی نزدیک ساختمان‌ها می‌شوند و با لحنی آرام از مردم می‌خواهند در را باز کنند.
بوید استیونز، کلانتر با بازی هارولد پرینو، به ساکنان یاد داده چگونه با طلسم‌هایی که روی ساختمان‌ها قرار می‌گیرند، شب‌ها زنده بمانند. مردم پیش از تاریک‌شدن هوا داخل می‌روند، شیشه‌ها را می‌پوشانند و بعضی پنجره‌ها را با تخته می‌بندند. تازه‌واردان نیز خیلی زود درمی‌یابند گشودن در به روی یکی از موجودات می‌تواند امنیت تمام افراد داخل خانه را از بین ببرد.
بعضی از مردم با یکدیگر در ساختمانی اشتراکی زندگی می‌کنند. عده‌ای دیگر در پایین شهر کوشش می‌کنند زندگی خانوادگی را تا جای ممکن ادامه دهند. در چنین وضعی رفتن به محل کار، مراقبت از بچه‌ها یا رسیدن به خانه پیش از شب به بخشی از برنامه بقا تبدیل می‌شود. وقتی یکی از عادت‌هایی که ساکنان به آن اعتماد کرده‌اند به خطر بیفتد، اثرش بر داستان از رویارویی مستقیم با موجودات کمتر نیست.
مسئله دیگری که در طول قسمت‌ها باز می‌شود، دلیل محصور ماندن شهر و ارتباط آن با جنگل است. ویکتور با بازی اسکات مک‌کورد مدت‌هاست در شهر زندگی می‌کند و ظاهراً درباره گذشته آن بیشتر از دیگران می‌داند، اما دانسته‌هایش را به‌راحتی بازگو نمی‌کند. هر نشانه‌ای که نوید حل معما را بدهد، مسئله تازه‌ای هم پیش پای گروه می‌گذارد و نگاه آنان را به شواهد قبلی تغییر می‌دهد.
رتبه ۶ | عشای نیمه‌شب (Midnight Mass)، معجزه و ترس در جزیره
جزیره کراکت جامعه‌ای ماهیگیر و دورافتاده است. بسیاری از خانواده‌ها از آنجا رفته‌اند و کلیسا در زندگی جمعیت باقی‌مانده نقش محوری یافته است. مایک فلاناگان داستان را با بازگشت رایلی فلین، با بازی زک گیلفورد، به جزیره آغاز می‌کند. رایلی تازه از زندان برگشته و هنوز با احساس گناه زندگی می‌کند.
در همان زمان، کشیش جوانی به نام پل برای جانشینی موقت کشیش سالخورده می‌آید. بازی همیش لینکلیتر جذابیتی به کشیش می‌دهد که در جلب اعتماد مردم مؤثر است. حوادث ظاهراً معجزه‌آسا از راه می‌رسند. بعضی بیماران بهبود پیدا می‌کنند، درد و آثار جراحت‌های قدیمی کم می‌شود و افراد بیشتری به مراسم کلیسا می‌آیند.
بهبودهایی که توضیح روشنی ندارند، اعتماد مردم به کشیش جدید را بیشتر می‌کنند. سریال سپس نشان می‌دهد این اعتماد چگونه می‌تواند بر تصمیم‌های فردی و جمعی اثر بگذارد. در کنار وحشت ماورایی، سوگ رایلی و نیاز مردم جزیره به امید، دلیل پذیرش آنچه در اطرافشان رخ می‌دهد را روشن‌تر می‌کند.
فلاناگان برای توضیح دادن منشأ حوادث تعجیل نمی‌کند. چند قسمت نخست وقت زیادی را به گفت‌وگوها و آشنایی با زندگی خانوادگی ساکنان اختصاص می‌دهند. وقتی پیامد حوادث آشکار می‌شود، ترس به‌واسطه شناختی که مخاطب از این آدم‌ها به دست آورده، پس از پایان داستان هم اثر خود را حفظ می‌کند.
رتبه ۵ | همه ما مرده‌ایم (All of Us Are Dead)، تلاش برای زنده‌ماندن در مدرسه
در دبیرستان هیوسان، آزمایشی که از کنترل خارج شده است به انتشار ویروس می‌انجامد. در فاصله کوتاهی، مبتلایان کلاس‌ها و راهروها را پر می‌کنند. گروهی از نوجوانان که کمک مؤثری از بیرون دریافت نمی‌کنند، باید راهی برای زنده بیرون رفتن از مدرسه پیدا کنند.
اون‌جو با بازی پارک جی‌هو، چونگ‌سان با بازی یون چان‌یونگ، سو‌هیوک با بازی لومون و نام‌را با بازی چو یی‌هیون از شخصیت‌های گروه‌اند. پیش از شروع بحران، آن‌ها هم مثل دانش‌آموزان دیگر با علاقه‌های عاطفی، رقابت و دوستی‌های پیچیده روبه‌رو بودند. اضطرار فرار همه این پیوندها را به یک‌باره کنار نمی‌زند. تصمیم درباره اینکه به چه کسی اعتماد کنند یا برای نجات چه کسی برگردند، از همان روابط تأثیر می‌گیرد.
صحنه‌های فرار استفاده‌های متفاوتی از معماری مدرسه دارند. راه‌پله، غذاخوری یا پشت‌بام هریک گروه را با مسئله دیگری روبه‌رو می‌کند. پیدا کردن یک راه خروج معمولاً فقط بحران همان لحظه را حل می‌کند. با هر فقدان، تعداد اعضای گروه کمتر و رابطه میان افراد باقی‌مانده دشوارتر می‌شود.
سریال کره‌ای پیوند میان درام نوجوانانه و داستان زامبی‌ها را با همین تصمیم‌ها حفظ می‌کند. مخاطب فرصت می‌یابد تصور کند این نوجوانان پیش از بحران چه برنامه‌ها و امیدهایی داشتند. تغییر ناگهانی محیطی عادی و آشنا به محل تهدید، به اندازه خود ویروس در ساختن اضطراب نقش دارد.
رتبه ۴ | آخرین بازمانده از ما (The Last of Us)، سفری که به رابطه‌ای خانوادگی می‌رسد
اقتباس اچ‌بی‌او از بازی ناتی داگ حدود ۲۰ سال بعد از شیوع عفونتی قارچی شروع می‌شود که تمدن امروزی را فروپاشیده است. جوئل میلر با بازی پدرو پاسکال، قاچاقچی‌ای است که مأموریت انتقال الی، دختر ۱۴ساله با بازی بلا رمزی، به نقطه دیگری از آمریکا را می‌پذیرد. او ابتدا این کار را به چشم مأموریتی دشوار می‌بیند که باید انجام شود و پایان یابد.
الی در برابر عامل بیماری مصون است. کسانی که تحقیق درباره درمان را دنبال می‌کنند ممکن است بتوانند از این ویژگی برای پیشبرد کارشان استفاده کنند. رسیدن به آن‌ها به معنای عبور از سرزمینی است که در آن گروه‌های بازمانده قوانین خود را دارند و افراد آلوده همچنان عامل خطرند. جوئل و الی باید در طول سفر علاوه بر مواجهه با بیماری، رفتار جوامعی را هم پیش‌بینی کنند که بیرون از ساختار پیش از بحران زندگی می‌کنند.
برای جوئل، مراقبت از الی بعدها معنای دیگری پیدا می‌کند. او پس از مرگ دخترش کوشیده بود به کسی نزدیک نشود و الی در مسیر سفر به‌تدریج اعتماد او را جلب می‌کند. برای الی هم جوئل کم‌کم نقشی شبیه خانواده پیدا می‌کند. این پیوند باعث می‌شود هر تهدید، فراتر از مسئله زنده ماندن تا روز بعد، برای شخصیت‌ها اهمیت پیدا کند.
اقتباس تلویزیونی خط اصلی بازی را به داستانی درباره انتخاب‌های اخلاقی، سوگ و مسئولیت تبدیل می‌کند و برای شناخت شخصیت‌ها در کنار نمایش جهان ویران‌شده وقت می‌گذارد.
رتبه ۳ | سقوط خاندان آشر (The Fall of the House of Usher)، داستان‌های پو در یک خانواده
رودریک آشر با بازی بروس گرینوود و خواهرش مدلین با بازی مری مک‌دانل با ساختن شرکت داروسازی فورتوناتو به ثروت و نفوذ رسیده‌اند. مرگ فرزندان رودریک، یکی پس از دیگری و در شرایطی نامعمول، او را وامی‌دارد سرگذشت خانواده‌اش را برای دادستان، سی. آگوست دوپن با بازی کارل لامبلی، بازگو کند.
با ادامه روایت، راه‌هایی که خواهر و برادر برای رسیدن به ثروت پیموده‌اند روشن می‌شود. زنی به نام ورنا با بازی کارلا گوجینو نیز به بخش‌های مختلف داستان گره خورده است. پیوند او با حوادث خانواده به یکی از معماهای اصلی مجموعه تبدیل می‌شود و بیننده از میان خاطرات رودریک دنبال منشأ این ارتباط می‌گردد.
مایک فلاناگان روایت‌ها و تصویرهایی را از چند اثر ادگار آلن پو برداشته و آن‌ها را در زمان معاصر در کنار هم قرار داده است. مرگ هر فرزند بازآفرینی متفاوتی از یکی از داستان‌های پو دارد. مخاطب می‌داند حادثه‌ای در راه است، اما شیوه رخ دادن و رابطه آن با انتخاب‌های شخصیت تا رسیدن به نقطه تعیین‌کننده روشن نمی‌شود.
بعضی از این مرگ‌ها به شکلی پیچیده طراحی شده‌اند، با این حال هرکدام به دغدغه‌ای وصل می‌شود که شخصیت زندگی‌اش را حول آن ساخته است. همین پیوند میان خواسته‌های فرزندان و سرنوشتشان، در کنار بازی با انتظار آشنای خوانندگان پو، به وحشت داستان وزن می‌دهد.
رتبه ۲ | خلیج بیوه‌ها (Widow’s Bay)، گردشگری در جزیره‌ای با آوازه نفرین
تام لوفتیس، شهردار با بازی متیو ریس، امیدوار است گردشگرانی که به جزیره‌ای در نیوانگلند می‌آیند اقتصاد محلی را دوباره فعال کنند. او اعتنایی به روایت ساکنان قدیمی درباره نفرین جزیره نمی‌کند و تلاش می‌کند یک نویسنده نامدار سفر را برای تهیه گزارش به منطقه بیاورد.
وقتی او سرانجام موفق می‌شود، مهی مرموز جزیره را می‌پوشاند. اتفاق‌های بعدی اعتبار داستان‌هایی را بیشتر می‌کنند که شهردار تا همان چند ساعت قبل به آن‌ها می‌خندید. تام باید هم پیامد برنامه‌ای را که برای معرفی جزیره چیده مدیریت کند و هم برای رخدادهایی توضیح پیدا کند که ساکنان از قبل بابتشان هشدار داده‌اند.
این تضاد موقعیت‌های کمیک ایجاد می‌کند. هر بار تلاش تام برای عادی جلوه دادن وضع، با اتفاقی تازه روبه‌رو می‌شود. سریال از ساختار قسمت‌ها برای معرفی افسانه‌های بومی مختلف بهره می‌گیرد و هم‌زمان ماجرای اصلی تلاش شهردار برای نجات زادگاهش را ادامه می‌دهد.
ترس و طنز در عمل بر یکدیگر اثر می‌گذارند. گاهی چیزی که برای شهردار بهانه‌ای برای شوخی است، برای اهالی تهدیدی است که سابقه‌اش را به خاطر دارند. این تفاوت دیدگاه به روایت اجازه می‌دهد با وجود شوخی‌های بیشتر در قسمت‌های بعدی، خطر برای شخصیت‌ها جدی بماند.
رتبه ۱ | بیگانه (The Outsider)، پرونده‌ای با دو دسته مدرک
رالف اندرسون، کارآگاه با بازی بن مندلسون، تری میتلند، آموزگار محلی با بازی جیسون بیتمن، را به اتهام قتل پسربچه‌ای بازداشت می‌کند. گفته شاهدان، اثر انگشت‌ها و آثار دی‌ان‌ای او را در محل قتل قرار می‌دهند. تری برای همان بازه زمانی مدرکی دارد که نشان می‌دهد در شهری دیگر بوده است.
رالف ابتدا می‌کوشد میان شواهد موجود توضیحی منطقی پیدا کند. هرچه تحقیقات جلوتر می‌رود، برطرف کردن تناقض دشوارتر می‌شود. هالی گیبنی، کارآگاه خصوصی با بازی سینتیا اریوو، وارد ماجرا می‌شود و پرونده‌هایی را بررسی می‌کند که شباهت‌هایی با قتل مورد تحقیق دارند. برداشت او از این الگو، رالف را به بررسی توضیحی وامی‌دارد که از ابتدا تمایلی به پذیرفتنش نداشت.
«بیگانه» بخشی از داستان را با زبان یک سریال پلیسی روایت می‌کند و بعد به‌تدریج امکان منشأ ماورایی حادثه را به میان می‌آورد. مخاطب کشف‌ها را همراه هالی دنبال می‌کند و پیش از پاسخ نهایی می‌تواند قطعات پرونده‌های شهرهای دیگر را با مدرک‌های این پرونده کنار هم بگذارد.
تعلیق مجموعه همچنان به رفتار همین شخصیت‌ها وابسته است. حتی زمانی که احتمال حضور عاملی غیرانسانی جدی‌تر می‌شود، رالف و هالی باید پاسخ دهند شواهد اولیه چگونه ایجاد شده‌اند و چه خطری در انتظار آدم‌هایی است که به تحقیق نزدیک می‌شوند.
این فهرست از آثاری تشکیل شده که برای توضیح منشأ ترس از یک مسیر واحد استفاده نمی‌کنند. در «فرام» مسئله بیرون رفتن از یک مکان است، در «عشای نیمه‌شب» جامعه باید میان تفسیرهای مختلف حوادثی که شاهد آن است انتخاب کند و در «بیگانه» حتی داده‌هایی که مأموران در آغاز معتبر می‌دانند، نمی‌توانند هم‌زمان درست باشند. این تفاوت‌ها دلیل قرار گرفتن چند نوع روایت در یک فهرست تلویزیونی است.
شروع پخش «فرام» به ۲۰۲۲ برمی‌گردد و موقعیت اصلی آن تا مدت‌ها پابرجاست. تکرار راه‌ها و تقسیم زندگی مردم به ساعات روشن و تاریک، مبنایی برای تغییر روابط و آشکار شدن اطلاعات بعدی به دست می‌دهد. به همین دلیل پیدا کردن پاسخ یک معما به معنای پایان یافتن مجموعه مسئله‌هایی که شهر با آن‌ها روبه‌روست نیست.
«عشای نیمه‌شب» در ۲۰۲۱ منتشر شد. جزیره کوچک و تعداد محدود شخصیت‌ها باعث می‌شود هر بهبود تازه در جمعی دیده شود که افرادش سابقه بیماری یا جراحت یکدیگر را می‌شناسند. این شناخت مشترک توضیح می‌دهد چرا تجربه شخصی بعضی ساکنان برای تغییر نگرش کل جامعه اهمیت پیدا می‌کند.
در «همه ما مرده‌ایم» که پخشش از ۲۰۲۲ آغاز شد، زنده ماندن فقط به پیدا کردن راهرو یا پنجره‌ای امن بستگی ندارد. هر تصمیم برای ادامه مسیر، رابطه‌ای را که پیش از انتشار بیماری در کلاس وجود داشته دوباره به آزمون می‌گذارد. محیط مدرسه هم در هر بخش امکان متفاوتی برای ایجاد موقعیت تازه فراهم می‌کند.
در اقتباس سال ۲۰۲۳ «آخرین بازمانده از ما»، توانایی الی برای مقاومت در برابر عفونت دلیل آغاز سفر است، اما مسیری که برای رساندن او انتخاب می‌شود تغییر دیگری به دنبال دارد. تصمیم‌گیری جوئل درباره محافظت از الی با خاطره فرزند خودش پیوند پیدا می‌کند و به تدریج روی شیوه مواجهه او با افراد بیرون از این رابطه اثر می‌گذارد.
«سقوط خاندان آشر» در ۲۰۲۳ منتشر شد. ساختار روایت، بیننده را از ابتدا با نتیجه کلی ماجرا آشنا می‌کند و فرصت می‌دهد برای کشف ترتیب رخدادها و پیوند هر مرگ با گذشته خانواده وقت بگذارد. آشنایی با آثار پو می‌تواند انتظار بیننده را شکل دهد، اما مجموعه هر روایت را در دل ماجرای معاصر تازه‌ای قرار داده است.
«خلیج بیوه‌ها» از ۲۰۲۶ به فهرست اضافه شده است. مواجهه شهردار با روایت‌هایی که پیش‌تر آن‌ها را بخشی از خرافات محلی می‌دانست وضعیتی به وجود می‌آورد که در آن هم تصمیم‌های اقتصادی او در خطر است و هم برداشت شخصی‌اش از گذشته جزیره. تغییر تدریجی نگرش تام یکی از راه‌هایی است که طنز و وحشت را در یک مسیر نگه می‌دارد.
در «بیگانه» محصول ۲۰۲۰، حضور هالی به تحقیقات شکل دیگری می‌دهد. او با نگاه کردن فراتر از یک پرونده، الگوهایی را دنبال می‌کند که در تحقیقات اولیه توجه کمتری جلب کرده بودند. قرار دادن این مرحله بعد از پیش‌زمینه پلیسی، به بیننده امکان می‌دهد تغییر لحن سریال را همراه با تغییر نگاه کارآگاه‌ها تجربه کند.
- 14
- 4
