شنبه ۰۵ اسفند ۱۴۰۲
کد مقاله: ۱۴۰۲۰۷۰۰۴۱

همه چیز درباره آرایه ادبی موازنه

XXXXXXXXXXXXآرایه موازنه
آرایه موازنه به معنای آوردن کلمات هموزن در دو مصراع از شعر یا دو پاره از نثر است. در برخی از موارد شاعران برای افزایش جذابیت اشعار از آرایه موازنه در دو بیت استفاده می کنند. در ادامه این مقاله از سرپوش به تفسیر آرایه موازنه می پردازیم.

آرایه موازنه چیست؟

موازنه نوعی از سجع متوازن و متوازی است که تنها به قافیه در شعر یا آخر جمله یا عبارت در نثر مربوط نباشد. موازنه اینگونه است که از اول تا آخر مطلب (نظم یا نثر) کلماتی را اضافه می کنند که هرکدام آنها با قرینه خود دارای وزن یکسان باشند و در حرف حروف قافیه (حروف هم‌وزنِ آخرِ دو کلمه)، متفاوت باشند.

در صورتی که واژگان در دو مصراع یک بیت یا دوجمله قرینه نثر به گونه باشند که واژگان جمله اول با جمله دوم یا واژگان مصراع اول با واژگان مصراع دوم به ترتیب دارای وزن یکسان باشند، شاعر از آرایه موازنه استفاده کرده است. در برخی از موارد شاعر آرایه موازنه را در دو بیت به کار می برد، به طوریکه واژگان دو بیت باهمدگیر هم وزن هستند. 

به طور مثال می توان گفت: 

همۀ واژگان مصراع اول با واژۀ مقابل خود از مصراع دوم، هم وزن است؛ بدین صورت:

(ای، وی)، (درد، یاد)، (تواَم، تواَم)، (درمان، مونس)، (در، در)، (بستر، گوشه)، (ناکامی، تنهایی):

ای    درد    تواَم     درمان    در    بستر       ناکامی

وی   یاد     تواَم     مونس    در    گوشۀ     تنهایی

XXXXXXXXXXXXدرباره آرایه موازنه

موازنه و ترصیع:

تصریع زمانی شکل می گیرد که سجع‌های مقابل یک بیت تماما سجع‌های موازی (واژه‌های هموزن و همقافیه) باشند، به طورمثال می توان به شعر زیر اشاره کرد:

هم حرکاتش متناسب به هم

هم خطواتش متقارب به هم

درصورتی که انواع سجع ها (متوازی، مطرف، متوازن) به خصوص سجع‌های متوازن در دو مصراع در مقابل هم قرار گیرند، موازنه ایجاد می‌شود:

این لطایف کز لب لعل تو من گفتم که گفت؟

وین تطاول کز سر زلف تو من دیدم که دید؟

XXXXXXXXXXXXآرایه موازنه چیست

موازنه در نثر:

«فلان را کرم بی‌شمار است و هنر بی‌حساب، دارای عزمی است متین و طبعی کریم.»

XXXXXXXXXXXXآرایه موازنه و نثر

موازنه در شعر:

در بعضی موارد ممکن است دو بیتِ متوالی را قرینه یکدیگر قرار دهند و از «صنعت/ صناعت/ آرایه موازنه» استفاده کنند؛ مانند:

بختِ آیینه ندارم که در او می‌نگری        خاکِ بازار نیرزم که بر او می‌گذری

گردآوری: بخش ادبی سرپوش

  • 16
  • 2
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
رودریگو هرناندز بیوگرافی «رودریگو هرناندز»؛ ستاره ای فراتر از یک فوتبالیست | هوش و تفکر رمز موفقیت رودری

تاریخ تولد: ۲۲ ژوئن ۱۹۹۶

محل تولد: مادرید، اسپانیا

حرفه: فوتبالیست 

پست: هافبک دفاعی

باشگاه: منچسترسیتی

قد: ۱ متر ۹۱ سانتی متر

ادامه
کیلیان امباپه بیوگرافی کیلیان امپاپه؛ اعجوبه جوان فوتبال اروپا

تاریخ تولد: ۲۰ دسامبر ۱۹۹۸

محل تولد: پاریس، فرانسه

حرفه: فوتبالیست

پست: وینگر چپ فوروارد

باشگاه: پاریسن ژرمن

آغاز فعالیت: ۲۰۰۴ تاکنون

ادامه
عین الله دریایی بیوگرافی عین الله دریایی پیشکسوت تئاتر ایران

تاریخ تولد: دهه ۱۳۲۹ 

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر تئاتر و سینما

سال های فعالیت: پیش از انقلاب تاکنون

شهرت: با سریال مگه تموم عمر چندتا بهار

ادامه
مارکوس گالپرین بیوگرافی مارکوس گالپرین؛ میلیاردر آرژانتینی

تاریخ تولد: ۳۱ اکتبر ۱۹۷۱

محل تولد: بوینس آیرس، آرژانتین

حرفه: سرمایه گذار، کارآفرین

شناخته شده برای: یکی از بنیانگذاران MercadoLibre

تحصیلات: دانشگاه پنسیلوانیا، دانشگاه استنفورد

دارایی: ۵.۳ میلیارد دلار 

ادامه
اردشیر کاظمی بیوگرافی اردشیر کاظمی؛ پیشکسوت سینمای ایران

تاریخ تولد: ۲۹ آبان ۱۳۱۷

محل تولد: بندرانزلی، ایران

محل زندگی: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

آغاز فعالیت: سال ۱۳۴۹ تاکنون

همسر: ندارد

ادامه
ژاوی هرناندز بیوگرافی ژاوی هرناندز؛ فوتبالیست افسانه‌ای و مربی آینده‌دار

تاریخ تولد: ۲۵ ژانویه ۱۹۸۰

محل تولد: تراسا، اسپانیا

حرفه: فوتبالیست سابق، مربی فوتبال

پست: هافبک میانی

باشگاه: بارسلونا

قد: ۱ متر ۷۰ سانتی متر

ادامه
یورگن کلوپ بیوگرافی یورگن کلوپ، یکی از برجسته‌ترین مربیان فوتبال جهان

تاریخ تولد: ۱۶ ژوئن ۱۹۶۷

محل تولد: اشتوتگارت، آلمان

پست سابق: مهاجم، دفاع راست، مدافع میانی

حرفه: بازیکن سابق فوتبال، مربی فوتبال

قد: ۱ متر ۹۴ سانتی متر

ادامه
گیلدا ویشکی بیوگرافی گیلدا ویشکی بازیگر جوان سینما ایران

تاریخ تولد: ۱۰ مهر ۱۳۷۰

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، نوازنده

تحصیلات: ارشد بازیگر از مدرسه گارجنیدزه لهستان

شروع فعالیت: سال ۱۳۹۳ تاکنون

ادامه
اردلان سرافراز بیوگرافی اردلان سرافراز؛ شاعر آهنگ های پرخاطره

تاریخ تولد: ۲۴ تیر ۱۳۲۹

محل تولد: داراب، استان فارس، ایران

محل زندگی: فرانکفورت، آلمان

ملیت: ایرانی

حرفه: شاعر و ترانه سرا

زمینه کاری: ادبیات فارسی

ادامه

ضرب المثل درباره باران در این مقاله از سرپوش، به بررسی ضرب المثل درباره باران پرداخته خواهد شد. این ضرب المثل‌ها، بازتاب فرهنگ و تجربیات مردم نسبت به باران را نشان می‌دهند و در زبان و ادبیات محلی جایگاه ویژه‌ای دارند.

...[ادامه]
ویژه سرپوش