هشدار درباره یک تصمیم بنزینی

احسان گل‌محمدی، روزنامه‌نگار در یادداشتی ارسالی برای فرارو نوشت: چند روزی است خبر توزیع بنزین با قیمت ۸۷ هزار تومان در کشور داغ شده است؛ خبری که هرچند هنوز هیچ مقام مسئولی به‌طور رسمی مسئولیت اجرای آن را بر عهده نگرفته، اما جزئیات مطرح‌شده درباره آن نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است.

بر اساس گمانه‌زنی‌های منتشرشده، قرار است در قالب طرحی جدید، ۶۰ لیتر بنزین با قیمت ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر از کارت‌های آزاد با قیمت ۵۰۰۰ تومان در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد و بنزین مازاد بر این سهمیه‌ها نیز با قیمتی احتمالی در حدود ۸۷ هزار تومان عرضه شود.

حتی نفس مطرح کردن چنین ایده‌ای در شرایط فعلی، خطرناک است و تصمیم‌گیران باید بدانند تبعات این تصمیم را نمی‌توانند به گردن شرایط موجود انداخت و با بیان جمله «مجبور بودیم» مسئله را ختم به خیر کرد، چرا که جامعه یک بار تجربه چنین «مجبور بودنی» را در سال ۹۸ داشته است؛ تجربه‌ای که هیچ‌گاه از ذهن ایرانیان پاک نمی‌شود. آن زمان نیز افزایش ناگهانی قیمت بنزین با توجیهات شیک و آکادمیک کشور را با یکی از تلخ‌ترین و خونین‌ترین اعتراضات سال‌های اخیر مواجه کرد. تصمیمی که هزینه‌های سنگینی برای کشور و مردم به همراه داشت و حتی رئیس‌جمهور وقت نیز بعدها با بیان جمله معروف «من هم صبح جمعه فهمیدم» سعی داشت تا تبعات آن دوران را گردن نگیرد، اما چه فایده که در تاریخ ثبت شد و با این دست و پا زدن‌ها نیز نام او از آن روزهای خونین پاک نشد.

نکته مهم‌تر این است که شرایط سال ۱۴۰۵ با سال ۱۳۹۸ یکسان نیست؛ از سطح فعلی تورم، فشار معیشتی، کاهش قدرت خرید، موج تعدیل نیروها و ناامنی شغلی گسترده بگیرید تا میلیون‌ها نفر که معیشت خود را به خودرو (رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، پیک‌ها و مشاغل مبتنی بر حمل‌ونقل) وابسته کرده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان به این سادگی رقم ایرانی بنزین را در کنار رقم جهانی بنزین قرار داد و ۸۷ هزار تومان را به روش مهران مدیری بیان کرد و تصمیم را اجرایی کرد.

تجربه سال ۹۸ یک هشدار جدی است؛ افزایش قیمت سوخت بدون در نظر گرفتن ظرفیت تحمل جامعه به یک بحران سیاسی و اجتماعی تبدیل می‌شود. در شرایطی که فشار اقتصادی بر بخش بزرگی از جامعه بالاست، شاید بهتر باشد پیش از آنکه دوباره تصمیمی گرفته شود و بعد همه به دنبال مقصر بگردند، یک بار تجربه سال ۹۸ را مرور کنیم. مسئله فقط این نیست که بنزین ۸۷ هزار تومان می‌شود یا خیر؛ مسئله این است جامعه توان افزایش حتی ناچیز بنزین را ندارد، برخی می‌گویند اگر مردم را اقناعی کنید مردم راضی خواهند شد، اما این دروغ محض است و جامعه توان حتی یک ریال افزایش قیمت بنزین را ندارد.

مسئول عزیز، قبل از ابلاغ این تصمیم بهتر است خنده‌های هیستریک حسن روحانی را در آن نشست خبری ببیند و بداند فردی که این همه سرد و گرم روزگار چشیده چه بلایی در آبان ۹۸ بر سرش آمده بود که آن‌گونه با خنده عصبی از آن صبح جمعه کذایی می‌گفت./فرارو