اصلاح قیمت ها در بازار سهام موجب شده است میزان تقاضا برای اوراق اخزا افزایش یابد. اوراقی که سرمایه گذاری در آن بدون ریسک است؛ اما افزایش تقاضا برای آن موجب افزایش قیمت و در نتیجه کاهش نرخ بازده تا سررسید آنها خواهد شد. این روند به نحوی پیش رفته است که در طول هفته گذشته نرخ بازدهی این اوراق به ۱۶ درصد رسیده است. صندوق های سرمایه گذاری بخشی از منابع خود را در این اوراق سرمایه گذاری می کنند. بر این اساس روند اوراق اخزا توانسته میزان بازدهی بسیاری از صندوق های با درآمد ثابت را تحت تاثیر قرار دهد.
آمارها نشان می دهد در هفته گذشته اقبال سرمایه گذاران به بازار اوراق بدهی، باعث افزایش قیمت اوراق اخزا شده و در نتیجه نرخ این اوراق را به ۱۶ درصد کاهش داده است. این نرخ، بدون درنظر گرفتن ۲ استثنا، پایین ترین نرخ اوراق اخزا در ۲ ماه گذشته است و می تواند نشان دهنده حرکت آرام پول های هوشمند به سمت پارکینگ پول باشد. چنان که دیروز، در معاملات بازارسهام نیز حقوقی ها علاقه چندانی به خرید نشان ندادند و برای نخستین بار در ۶ روز کاری اخیر، میزان تغییر مالکیت از سهامداران حقوقی به حقیقی مثبت شد.
۲ استثنا
بررسی ها نشان می دهد روند طبیعی نرخ سود در بازار اوراق اخزا در طول ۲ ماه گذشته با دو شوک منفی مواجه شده است. نخستین بار در تاریخ ۲۵ مردادماه امسال نرخ اوراق اخزا به ۱۰ درصد کاهش یافت که این موضوع احتمالا ناشی از افزایش ورودی پول صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت، ناشی از اصرار نهاد ناظر به کاهش سهم سرمایه گذاری آنها در بازارسهام به حداکثر ۵ درصد بود.
در تاریخ ۱۲ شهریورماه جاری نیز پس از آنکه شاخص بورس، با وجود حمایت های حقوقی ها نتوانست روندی مثبت را ترسیم کند و در نتیجه سرمایه گذاران با بازاری سراسر منفی مواجه شدند؛ پول سرمایه گذاران حقیقی به سوی بازار اوراق بدهی، به ویژه اخزاها و همچنین صندوق های با درآمد ثابت هدایت شد، این عامل موجبات کاهش میانگین نرخ بازده تا سررسید اخزاها را تا سطح ۱۴ درصد فراهم کرد. به طوری که ارزش معاملات بازار اخزاها در این تاریخ به ۱۷۷ هزار میلیارد تومان رسید.
توضیح چند قاعده در بازار بدهی
طبق قاعده با توجه به اینکه نرخ اوراق اخزا معادل نرخ بهره بدون ریسک است، هر زمان که منحنی قیمت ها در بازار سهام نزولی و روند ریزش بورس ممتد می شود، سرمایه گذاران به خرید اوراق بدون ریسک در بازار بدهی اقبال نشان می دهند. برهمین مبنا، افزایش تقاضا برای اوراق اخزا، باعث افزایش قیمت این اوراق و در نتیجه کاهش نرخ بازده تا سررسید یعنی YTM آنها می شود. اما سوی دیگر، کاهش نرخ بهره بانکی و سود اوراق اخزا باعث افزایش جذابیت بازارسهام و نسبت قیمت به درآمد( P/ E) تحلیلی بورس می شود، این فرآیند چرخه ای طبیعی است و عموما سرمایه گذاران پس از کسب اطمینان از ادامه دار بودن روند صعودی قیمت سهام، پول خود را از بازار اوراق بدهی( اخزا) به سمت بازار سهام هدایت می کنند.
ارتباط اوراق اخزا و نرخ سود بانکی
به طور کلی نرخ اخزاها با نرخ سپرده بانکی و سیاست های پولی بانک مرکزی بسیار مرتبط است. هر تغییر و بخشنامه ای در نرخ سپرده بانکی باعث تغییر نرخ این اوراق می شود. ابلاغیه بانک مرکزی در ۲۴تیرماه، نرخ سود علی الحساب سپرده سرمایه گذاری با سررسید یک سال۱۶ درصد و سررسید ۲سال، ۱۸درصد تعیین کرده است. افزایش نرخ سپرده منجر به کاهش قیمت این اوراق خواهد شد. با توجه به بخشنامه هایی که اخیرا در زمینه سپرده بانکی داده شد و ثبات نداشتن رویه های آن، پیشنهاد بر نگهداری اوراق اخزا و کوپن دار با دیرش کمتر از یک سال است؛ زیرا هر چه سررسید طولانی تر باشد، از تغییرات نرخ بهره هم بیشتر تاثیر می گیرد( دیرش، میانگین موزون زمانی است که طول می کشد تا اصل مبلغ سرمایه گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت، توسط جریان های نقد حاصل از این اوراق، بازگشت داده شود).
۳۰ اوراق اخزا
از ۳۰ اوراق اخزا موجود در بازار، ۱۱ اوراق دیرش کمتر از یک سال دارند، تعدادی از آنها عبارتند از:اخزا۶۲۴، اخزا۷۰۴، اخزا۷۰۳، اخزا ۷۲۰، اخزا۷۱۶، اخزا۸۰۴، اخزا ۸۰۵، اخزا۸۰۶ و اخزا ۷۱۳. ۱۴عدد از اخزاها، دیرش بین یک تا ۲سال، ۳عدد از اخزاها دیرش بین ۲تا۳ سال و در نهایت اخزا۸۲۰ و ۸۲۱، دیرش بیشتر از ۳سال دارند. عدد بزرگ تر دیرش به معنای تاثیر گذاری بیشتر نرخ بهره بر ارزش حال آن و در نتیجه ریسک بیشتر نرخ بهره محسوب می شود. درخصوص اوراق کوپن دار نیز هرچه نرخ کوپن بیشتر باشد، دیرش کمتر و ریسک نرخ بهره کمتری دارد. از اوراق کوپن دار موجود در بازار، می توان به اشاد، اراد و اجاد اشاره کرد. در عین حال سیاست گذاری ها و نوسانات قیمت سهام دیگر ابزار های مالی را تحت تاثیر قرار داده است.
اوراق اخزا و صندوق ها
با بررسی داده های موجود در سایت های فیپیران و کدال صندوق های درآمد ثابت، باتوجه به اینکه این نوع صندوق ها حداقل ۷۵ درصد از منابع خود را در اوراق بهادار با درآمد ثابت، سپرده و گواهی سپرده سرمایه گذاری می کنند، صندوق های درآمد ثابتی که بیشترین بخش از منابع خود را در اوراق با دیرش بیشتر از یک سال سرمایه گذاری کرده بودند و حجم سپرده و گواهی سپرده کمی داشتند( کمتر از ۱۰ درصد از منابع صندوق)، با نوسانات نرخ سپرده و اخزاها، بیشترین تغییرات در خالص ارزش دارایی یا NAV و همچنین کمترین میزان بازده را در تیرماه داشته اند. اما صندوق هایی که بخش بیشتری از منابع خود را در سپرده و گواهی سپرده بانکی سرمایه گذاری کرده بودند، توانستند از نوسانات نرخ اوراق اخزا بیشتر در امان باشند و در تیرماه بازده بهتری را کسب کنند. بعضی از این صندوق های درآمد ثابت در سال ۱۳۹۹، با توجه به مبلغ بالای سپرده ای که داشتند( بیشتر از ۵۰ میلیارد تومان)، توانسته بودند که سپرده بلندمدت خود را با نرخ ۱۸تا ۲۰ درصد باز کنند که در گزارش های کدال آنها این قضیه مشهود است. این موضوع، باعث برتری صندوق های درآمد ثابت با سرمایه زیاد نسبت به صندوق های درآمد ثابت با سرمایه اندک می شود.
- 16
- 7
