فغان از فحاشی

 در تمام سال‌هایی که خبری از فوتبال ایران در مراحل نهایی مسابقات بین‌المللی نبود، یک داور ٣٩ساله به همراه دستیارانش نماینده‌های ایران شدند. علیرضا فغانی به همراه رضا سخندان و محمدرضا منصوری در سال‌های اخیر آن‌قدر خوب بوده‌اند که AFC برای بازی‌های دشوار در سطح قاره بی‌درنگ این تیم ایرانی را انتخاب می‌کند. این‌بار هم در دیدار پلی‌آف مقدماتی جام‌جهانی قرعه قصاوت به اسم تیم فغانی افتاد. قضاوت دیدار تیم‌های ملی سوریه- استرالیا اما به نحوی پیش رفت که مرد اول داوری ایران و آسیا را مورد هتاکی قرار دادند.

سربلندی فغانی در دیدارهای حساس

علیرضا فغانی و کمک‌هایش در سال‌های اخیر نه‌تنها در دیدارهای قاره، بلکه در دنیا هم دیدارهای مهمی را سوت زده‌اند. همین که فغانی توانسته در ٥ فینال حساس در دنیا قضاوت کند، نشان‌دهنده اعتماد AFC و فیفا به این داور است. فغانی و دستیارانش فینال المپیک، فینال جام باشگاه‌های آسیا، فینال جام ملت‌های آسیا، فینال جام باشگاه‌های جهان و فینال مسابقات کنفدراسیون‌ها را سوت زده است. او در‌ سال اخیر یکی از مهمترین قضاوت‌هایش را انجام داد و بازی شیلی و پرتغال در مسابقات جام کنفدراسیون‌ها را با موفقیت سوت زد. سربلندی فغانی در این دیدارهای مهم باعث شده او به‌عنوان یک داور سرشناس و قابل ‌اعتماد به دنیای فوتبال معرفی شود اما همواره در روی یک پاشنه نمی‌چرخد و این‌بار برترین داور ایران و آسیا به بهانه‌های واهی مورد آزار و اذیت قرار گرفته است.

فحاشی استرالیایی‌ها به فغانی

کنفدراسیون فوتبال آسیا در تصمیمی بسیار عجیب قضاوت بازی استرالیا- سوریه در پلی‌آف مقدمات جام‌جهانی را به علیرضا فغانی و تیم او سپرد. وقتی AFC چنین تصمیم بحث‌برانگیزی را گرفت، مشخص بود که حواشی زیادی بعد از این دیدار گریبان فغانی را بگیرد. کاملا قابل پیش‌بینی بود که حساسیت‌های سیاسی میان ایران و سوریه با قضاوت یک داور ایرانی به مستطیل سبز کشیده می‌شود و دردسر ایجاد می‌کند. اتفاقا همین‌طور هم شد و تصمیم فغانی در اعلام‌کردن پنالتی به سود سوریه واکنش‌های عجیبی را به دنبال داشته است.

اولین معترضان به تصمیم داور ایرانی هواداران تیم‌ملی استرالیا بودند. آنها در صفحات شخصی علیرضا فغانی در اینستاگرام به تصمیم‌های او اعتراض کردند و حتی فحاشی‌هایی هم اتفاق افتاد و داور ایرانی مورد توهین قرار گرفت. اگرچه برخی هواداران استرالیایی فحاشی‌هایی را هم به فغانی نسبت دادند اما دلخوری اصلی این داور بین‌المللی از برخورد هموطنانش است که ظاهرا برای سرگرمی و عقب‌نماندن از قافله به صفحه فغانی هجوم برده و بدون این‌که دلیل موجهی داشته باشند، هتاکی‌های زشتی کردند.

هتاکی بی‌دلیل ایرانی‌ها

آنچه بیشتر از هرچیزی فحاشی فوتبالدوستان ایرانی را زشت و بی‌ادبانه کرده، نداشتن منفعت برای ایران در بازی استرالیا- سوریه است. نتیجه این دیدار حتی اگر با اشتباهات فغانی هم رخ داده باشد، سود یا ضرری به نفع ایران ندارد اما ظاهرا ماجرای فحاشی به افراد سرشناس تبدیل به اپیدمی در ورزش ایران شده است. فغانی درباره این اتفاقات می‌گوید: «تصمیم من برای پنالتی به سود سوریه به مسائل سیاسی ارتباط ندارد.

من و همکارانم سعی کردیم فارغ از هرگونه حاشیه‌ای به اجرای قوانین داوری بپردازیم و این اعتراض‌ها و فحاشی‌ها تاثیری روی کار ما نمی‌گذارد.» فغانی با انتقاد از هواداران ایرانی می‌گوید: «بسیاری از مردم همیشه در صحنه در روزهای گذشته از طریق تماس، پیامک، تلگرام و اینستاگرامی به من فحاشی کردند. برایم جالب است که تعداد فحاشی‌های هموطنانم از مردم استرالیا بیشتر بود، چراکه اعتقاد داشتند نباید برای سوریه پنالتی می‌گرفتم. البته من دیگر به این مسائل عادت کرده‌ام و این فحاشی‌ها و هتاکی‌ها برایم اهمیتی ندارد.»

AFC اشتباه تصمیم گرفت

محمد فنایی/پیشکسوت داوری

متاسفانه تصمیم کنفدراسیون فوتبال آسیا برای انتخاب داوران ایرانی جهت قضاوت دیدار استرالیا و سوریه درست نبود. اگرچه ماجراهای سیاسی ربطی به فوتبال ندارد و نباید هم تاثیری روی اتفاقات ورزشی بگذارد، اما گاهی سنجیدن روابط کشورها لازم است تا حساسیت ایجاد نشود. قطعا مسئولان AFC به خوبی از روابط بین ایران و سوریه باخبر هستند و می‌دانند ایران به‌طور همه‌جانبه از این کشور حمایت می‌کند، به همین دلیل انتخاب یک داور ایرانی برای قضاوت بازی سرنوشت‌ساز سوریه و استرالیا کار اشتباهی بود.

فغانی هر تصمیمی که در این دیدار می‌گرفت، بحث‌برانگیز می‌شد، چون همواره افرادی هستند که به‌عنوان منتقد ورزشی از اتفاقات سوءاستفاده می‌کنند و جو را به هم می‌ریزند. اگر بخواهیم درباره پنالتی گرفته‌شده به نفع سوریه صحبت کنیم، باید اعتراف کنم تصمیم فغانی در آن صحنه درست نبود و به نظر من نباید برای سوریه پنالتی گرفته می‌شد. این‌که هواداران تیم‌ملی استرالیا از قضاوت فغانی ناراضی و ناراحت هستند، بحث فوتبالی است اما این‌که بخواهیم اشتباه فغانی را تعمدی بدانیم و آن را به مسائل سیاسی ارتباط دهیم، بی‌انصافی در حق بهترین داور قاره آسیاست.

این‌که استرالیایی‌ها از این ماجرا عصبانی بشوند، قابل‌ درک است اما نمی‌دانم چرا هموطنان فغانی با حمله به اینستاگرام او بدترین فحاشی‌ها را انجام دادند. این‌که برخی مخالف عقاید سیاسی دیگران هستند، توجیهی برای حمله به داور سرشناس ایرانی و هتاکی به او نیست. متاسفانه با این شرایط نگران قضاوت فغانی در جام‌جهانی هستم و امیدوارم این موضوع تاثیری در حضور او در جام‌جهانی نداشته باشد.

فحاشی‌ دیگر کسی را شوکه نمی‌کند

رضا شجیع/جامعه‌شناس

از مشاهده فحاشی کاربران ایرانی در فضای مجازی شوکه و متعجب نمی‌شوم. کسانی که پای ثابت حضور در استادیوم‌ها هستند، اذعان دارند که در فضای استادیوم‌های ورزشی ایران هیچ چیز و هیچ‌کس درامان نیست و اتفاقا رد پای توهین‌ها و فحاشی‌ها فضای مجازی در فضای استادیوم‌ها نیز قابل ‌ردگیری است. نکته اینجاست که مخاطب با فحاشی انگار که فرصتی برای ابراز وجود پیدا کرده و افرادی که فرصت کافی برای طغیان و ابراز وجود در دنیای واقعی را ندارند، به فحاشی می‌پردازند. دنیای ورزش به مثابه دنیای نمادین و بازتاب‌دهنده زندگی واقعی و فضای مجازی به مثابه دنیای با قابلیت پنهان‌سازی و ساخت هویت جدید، امکان تجربه طغیان و دریافت قدرت نمادین فراهم می‌شود.

پس موضوع فراتر از یک اتفاق ساده است و ریشه آن را باید در فرهنگ جامعه ایرانی و البته تأخر فرهنگی این جامعه در برخورد با مدرنیته جست‌وجو کرد، اما مشخصا در مورد موضوع آقای فغانی، نباید این نکته را فراموش کرد که در یک جامعه سیاست زده، امکان تفسیر سیاسی از کوچکترین اتفاقات روز برای همه افراد با هر سطحی از بلوغ فکری و اجتماعی وجود دارد و اتفاقات دنیای فوتبال هم از این قاعده مسثتنی نیست.

موضوع اینجاست که برخی رسانه‌ها خواسته یا ناخواسته با تشدید تقابل‌های قومیتی به‌عنوان مثال تقابل ایرانی- عربی یا تقویت ارتباط نتایج حاصل از مسابقات فوتبال به مسائل و اتفاقات سیاسی روز، احتمال این خوانش را در مخاطب تقویت می‌کنند و این واکنش‌ها در فضای مجازی با سرعت بیشتر از یک طرف و تحلیل سطحی‌تر همراه می‌شود. موضوع اینجاست که در چنین شرایطی ابتکار عمل از دست نهادهای رسمی هم خارج شده و عملکرد هرکس با هر سطحی از توانایی و شهرت، صرفا با میزان همراهی او با فکر عامه و تفسیر رایج سنجیده می‌شود. بر این اساس قربانی‌شدن فغانی و فغانی‌ها و حجم بالای توهین‌ها به ایشان، مرا متعجب نمی‌کند و در چنین شرایطی هیچ‌کس حاشیه اطمینان نخواهد داشت.