به گزارش ایسنا و به نقل از آی ای، دانشمندان هر روزه ویروس های عجیب و غریب و جدیدی را در سرتاسر جهان پیدا می کنند. اینک جمعی از محققان از کشف باکتریوفاژهای نسبتاً فراخ که ویروس های آلوده کننده باکتری (Bacterium) هستند، خبر داده اند.
این میکروارگانیسم ها نه تنها ویروس هایی با اندازه طبیعی هستند، بلکه قابلیت انجام ترفندهای پیچیده ای را دارند که در طب امروزی هم می بینیم.
به تازگی فیلسوفان با یک کاتالوگ گسترده از ویروس ها آشنا شده اند که بنظر میرسد به صورت غیرعادی حتی از بعضی از اشکال باکتری ها بزرگتر هستند و ابعاد بزرگ آن ها در ژنتیک شان هم دیده می شود.
به عنوان نمونه ویروس آنفلوانزا A دارای هشت ژن است که تا ۱۳ جفت باز DNA دارد. ولی با این کشف جدید، فیلسوفان فعلا ژن هایی را برای ویروس هایی با صدها ژن و بیش از یک میلیون جفت باز پیدا کرده اند.
به عبارت دیگر این ویروس ها زیر ضعیف ترین میکروسکوپ ها هم قابل رویت هستند.
جفت باز( Base Pair) در زیست شناسی مولکولی و ژنتیک، به دو نوکلئوتید با ترکیبات مکمل مخالف روی رشته های آران ای( RNA) و دی ان ای( DNA) که با پیوند هیدروژنی به هم متصل شده اند، اطلاق می شود. اندازه یک ژن یا تمام ژنوم یک موجود زنده، اکثراً با جفت بازها اندازه گیری می شود. چون دی .ان .ای معمولاً دورشته ای است. بدین ترتیب تعداد کل جفت بازها به استثناء ساختارهای تک رشته ای های کدنشده تلومرها برابر تعداد نوکلئوتیدهای یک رشته است. طول ژنوم هاپلوئید انسان ها ( با ۲۳ کروموزوم) حدوداً سه میلیارد جفت باز شامل ۲۰ تا ۲۵ هزار ژن خاص تخمین زده شده است. کیلوبیس( kb) یک واحد اندازه گیری در زیست شناسی مولکولی است که برابر با ۱۰۰۰ جفت باز دی ان ای یا آران ای است.
پژوهشگران می گویند این ریزاندامگان( میکروارگانیسم های) بزرگ کشف شده که بعنوان " ویروس های غول پیکر " شناخته میشوند ، اکثرا در جانوران تک سلولی و اغلب در مکان هایی که انسانها به آنجا نمی روند، یافت می شوند. ولی اکنون پژوهشگران دریافته اند که ویروس های مشابه متعددی در مکان هایی بیرون از آن محیط ها وجود دارند.
در سال ۲۰۱۹ یک گروه تحقیقاتی ویروس های غول پیکر را که در روده مردم در بنگلادش زندگی می کردند، یافتند و اکنون در یک مطالعه تازه که در مجله Nature منتشر شده است، همان گروه شواهدی از ویروس های حتی بزرگتر در سرتاسر جهان را منتشر کرده است.
فیلسوفان با تجزیه و تحلیل DNA جمع آوری شده در نمونه های حاصل شده از دنیای طبیعی، ویروس های عجیب و غریب جدید را مطالعه و کشف کردند. آن ها این دفعه نمونه هایی از مدفوع انسان و حیوانات، موجودهای دریایی، گِل های لیز ته نشین شده، چشمه های آب گرم و جاهای دیگر را گرفتند و یک مخلوط از آن درست کردند و آن ها را وارسی کردند.
دانشمندان بعد از آن میکروب هایی را انتخاب کردند که فاژهای مورد نظرشان نبود. عاقبت آن ها ژنوم های باقی مانده در این مخلوط را بازسازی کردند.
" جیل بانفیلد" استاد مطالعات زمین و سیارات از دانشگاه کالیفرنیا برکلی گفت:ژنوم هایی که ما یافتیم بزرگ هستند، بسیار بزرگ تر از فاژهای معمولی.
او و همکارانش گفتند که بیش از ۳۰۰ نوع فاژ گوناگون را شناسایی نموده اند که دی ان ای همه آن ها بیش از ۲۰۰ هزار جفت باز دارند. بزرگترین آن ها بیش از ۷۳۵ هزار جفت باز دارد که بیش از ۱۰ برابر میانگین است.
به نظر میرسد این فاژهای عظیم، ژن هایی دارند که بطور معمول در موجودات زنده و سلول ها یافت می شوند و ژن هایی هستند که باید به آنها امکان انجام ترفندهای شگفت انگیز را بدهد.
خیلی از فاژهای عظیم ژن هایی دارند که برای سیستمی که باکتری ها برای مبارزه با ویروس ها از آن استفاده می کنند، مهم است و جهانیان آن را با نام" کریسپر"( CRISPR) می شناسند. بطور کلی مردم کریسپر را بعنوان یک فناوری ویرایش ژن جدید و جالب می شناسند، ولی در واقع این شیوه از سیستم های ایمنی باستانی باکتری ها و یک تک سلولی دیگر به نام" آرکی باکتری" آمده است که از آن برای برش دی ان ای ویروس های مهاجم با مقصود نابودی آن ها استفاده می شود.
آرکی باکتری یا باستانیان یا آرکیا( Archaea) که باکتری های باستانی هم نامگذاری شده اند، فرمان رویی از موجودات ریز تک یاخته ای هستند. به هر یک از اعضای گروه باستانیان یک باستانه( archaeon) گفته می شود. در سال های گذشته گروه بندی های جدیدی برای این جانداران پیشنهاد شده است و مدام در حال تغییر بوده است.
باستانیان هم همانند باکتری ها، پروکاریوت( پیش هسته ای یا بدون هسته) هستند و در درون یاخته های خویش هسته سلولی یا اندامک دیگری ندارند. در گذشته، این گروه بعنوان یک گروه غیرعادی از باکتری ها محسوب می شد و از آن ها بعنوان آرکی باکتری (Bacterium) ها( باستان باکتری ها) یاد می شد ولی از آن جا که تاریخ تکامل باستانیان و زیست شیمی آنها بسیار متفاوت از سایر اشکال زیستی است، امروزه در سامانه سه فرمان رویی از آن ها به عنوان یک فرمان رو جدا یاد می شود. در این سامانه که به وسیله" کارل ووز" ترتیب داده شده، سه گروه اصلی دودمان تکاملی عبارتند از باستانیان، یوکاریوت ها و باکتری ها.
گونه هایی از باستانیان در اعماق اقیانوس (Oceans) و مغاک های ظلمانی کشف شده اند و میتوانند در جایی که حتی ذره ای از نور خورشید (Sunlight) به آن نفوذ نمی کند، زنده بمانند. پژوهشگران احتمال می دهند که احتمالا علت دوام آن ها در چنین مکان هایی شیوه های ویژه مصرف نفت برای ادامه زندگی باشد. آرکی باکتری ها معمولاً در شرایط سختی مثل دمای بالا، یا غلظت زیاد نمک زندگی می کنند. این شاخه کمتر از ۱۰۰ گونه را تشکیل می دهد که شامل گروه های هوازی و بی هوازی هستند که با محیط های افراطی سازگار شده اند و از نظر ساختار دیواره و غشای سلول با سلول های یوکاریوت متفاوت هستند.
" بادم الشایب" یکی از محققان این مطالعه گفت:ژن های مربوط به کریسپر مثل این ها میتوانند با هدف گذاشتن و نابود کردن ویروس های دیگر که در سلول میزبان رقابت می کنند، به فاژهای عظیم در تقویت دفاع از میزبان خود کمک کنند.
اکنون در زمانیکه وحشت گسترده در خصوص شیوع کروناویروس (Coronaviruses) وجود دارد ، میتوان گفت که مطالعه ویروس هایی که از آن ها بیشتر می ترسیم در پایان چطور باعث افزایش قدرت ما در مبارزه با آنها می شود.
- 12
- 5
