سعید رضا کیخا بچه شیراز، ۳۱ ساله، متأهل و صاحب یک پسربچه دو و نیم ساله حالا شمایل ژیمناستیک ایران به حساب میآید و به سختی میتوان نام ژیمناستهای برتر نسل قبلی را بالاتر از وی قرار داد زیرا او هم شش حرکت اختصاصیاش روی وسیله خرک حلقه را به نام خودش در دفاتر ژیمناستیک جهان به ثبت رسانده و هم مدال یکی از تورنمنتهای جام جهانی ژیمناستیک را برده و هم به تازگی در پیکارهای ژیمناستیک قهرمانی آسیا در مغولستان مدال نقره همین وسیله را صید کرده و به واقع برنز سال ۲۰۱۷ خود را که در آوردگاه قارهای تایلند به دست آمده بود، تبدیل به احسن کرده و کافی است حرکات فوقالعاده فنی و منظم سالهای اخیر سعیدرضای نجیب و مؤدب را روی خرک ببینید تا این سوال بدیهی و قابل فهم را از خود بپرسید که آیا این ورزشکار خارجی است یا از ایران خودمان سربرآورده زیرا تا همین شش هفت سال پیش اینگونه حرکات رؤیاوار فقط از بزرگان اروپایی و مشاهیر ژیمناستیک سرمیزد و بچههای ما اصلاً در این حد و اندازهها نشان نداده بودند.
سعیدرضا این روزها که به شهر زادگاهش برگشته، حتی از مهلتی که برای استراحت و تمدید قوای او در نظر گرفته شده، صرفنظر کرده و روزی حداقل یک جلسه ۲ تا ۳ ساعته تمرین میکند تا بدنش از فرم خارج نشود و بزودی آن را به دو جلسه در روز افزایش میدهد. او میخواهد ابتدای مهرماه در مسابقات قهرمانی جهان در آلمان بدرخشد و سپس در چهار تورنمنت از سری رقابتهای ورلدکاپ هم به نتایجی خوب برسد تا مجموعه امتیازاتی که کسب میکند سهمیه المپیک ۲۰۲۰ را نصیب او کند. کیخا با متانت و فروتنی ذاتیاش جواب سوالات تازه موجود از وی را میدهد.
سعیدخان، در پیکارهای آسیایی مغولستان ۲۰۱۹ به یک اردنی باختی و به جای طلا، نقره خرک حلقه را گرفتی. آیا طرف واقعاً اردنی است یا یک شرق آسیایی تبعه اردن شده؟
نه، او اردنی است و تابعیت سایر کشورها را ندارد و کارش هم خوب است. یک مربی ارمنستانی دارد و در رقابتهای قبلی هم درخشیده بود.
با این حساب از مدال نقرهات راضی هستی؟
ببینید، من ریسک بیمورد نکردم چون بهعنوان نفر هشتم (و به واقع آخر) به جمع فینالیستها برای اجرای برنامهام به روی صحنه آمدم، از حاصل کار همه رقبا خبر داشتم و خودم را با آن فضا و الزامهایش وفق دادم. من حرکات و درجاتی را انتخاب و اجرا کردم که با کمترین خطا و میزان لغزش همراه و تضمینی بر کسب مدال باشد.
من قبلاً نمرههایی بالاتر از آوردگاه مغولستان را هم گرفته بودم اما اینبار شرایط ایجاب میکرد که با انتخاب حرکاتی درست و معقول و ایمن و قابل اجرا به سوی فتح یکی از سکوها پیش بتازم و هیچ چیز را به قضا و قدر نسپرم. حرکات انتخابیام و آنچه به اجرا درآوردم، نمراتی چند دهم درجه کمتر را دربرداشتند اما رویکرد به آنها با آگاهی و با هدف رسیدن قطعی به جایگاهی انجام شد که وصف آن را آوردم.
عکسالعمل رقبا و جامعه ژیمناستیک آسیا به حرکات عالی شما در آوردگاه مغولستان چه بود؟
مثل دفعات گذشته احترام زیادی گذاشتند و تعریف میکردند و اینکه مرا به اسم میشناسند و به واقع ژیمناستیک ایران را قبول دارند، افتخاری بزرگ برای شخص من و کل این ورزش در کشورمان است.
میدانیم و خودت نیز به کرات گفتهای که تمام هم و غمات دست کم در یکی دو سال اخیر متمرکز بر کسبسهمیه المپیک بوده است و حتی به بیش از آن هم فکر میکنی و سودای رسیدن به فینال رقابتهای خرک حلقه را در «توکیو» داری. چقدر از این راه را طی کردهای؟
پس از مسابقههای قهرمانی آسیا که تمام تمرینات و تلاشهای پنج شش ماه گذشته ما متمرکز روی آن بود، به سوی رقابتهای قهرمانی جهان ۲۰۱۹ در آلمان خیز برداشتهایم که مهرماه شاهد آن خواهیم بود و ورودیه مستقیم به المپیک را دارد و لازمه آن ایستادن روی سکوهای افتخار و کسب یکی از ۳ مدال وسیله تخصصیتان است.
اگر به چنان چیزی (مدالی) در آلمان نرسیم، که البته نیل به آن بسیار سخت است، باید گمشده خود را در چهار تورنمنت ورلدکاپ (جام جهانی) در ادامه سال جاری و اوایل سال ۱۳۹۹ جستوجو کنیم و در آن مکانها امتیازاتی را بیندوزیم که برای رسیدن به المپیک به آن نیاز است. این رقابتها را در استرالیا، قطر، جمهوری آذربایجان و (باز هم) آلمان خواهیم داشت و اولین آن در آذرماه و واپسین آن در فروردین ۱۳۹۹ خواهد بود. فکر میکنم بعد از آن هم یکی دو فرصت مجدد در تکتورنمنتهایی در اینجا و آنجا به متقاضیان حضور در المپیک داده خواهد شد و با این حساب باید دید «قسمت» ما چیست.
دقیقاً چه چیزهایی و کدام میزان امتیاز شما را المپیکی میکند؟
فقط بحث امتیاز نیست و رنکینگ شما و آنچه در طول سال با شرکت مستمر در مسابقات برای خود پدید میآورید، نیز در انتخاب شما برای آوردگاه المپیک دخیل و مؤثر خواهد بود.
در مغولستان چه اتفاق ویژه و متفاوتی برایت روی داد؟
شاید جمع شدن سایر ورزشکاران در محل اجرای برنامههای من و آشنایی کاملشان با نام و اوصاف من جالبترین و کمسابقهترین رخداد در ارتباط با من بوده باشد. روزگاری ژیمناستیک ایران در مواجهه با غولهای شرق آسیا به کلی محو شده و فاقد هرگونه شانسی برای ابراز وجود بود اما حالا من و همتایانم میرویم و مدالهای قهرمانی آسیا را میگیریم و میآوریم و از هر سو تحسین میشویم.
آیا امکانی برای انجام همین کار (فتح مدال) در پیکارهای جهانی آلمان را هم برای خودت قایل هستی؟
نمیدانم اما از این مطلعم که کار بسیار سخت است و چیزی که گفتید به آسانی حاصل نخواهد آمد. تمامی بزرگان دنیا در پیکارهای قهرمانی جهان ۲۰۱۹ در آلمان اجتماع میکنند و چون سال قبل از المپیک است و همگی تصمیم راسخ به کسب سهمیه این رقابتها را دارند، هرچه توان و مهارت اندوختهاند، به نمایش خواهند گذاشت و در چنین شرایطی بدیهی است که کار شما بسیار دشوار و پیشبینی شرایط و فرجام کارتان نزدیک به غیرممکن خواهد بود.
اما به هر حال معیاری از توان خودتان و اطلاعات زیادی راجع به توانایی رقبایتان در دست دارید و براساس آن میتوانید نتیجه نهایی را تا حد زیادی پیشبینی کنید.
خیر، اینطور نیست. به عنوان مثال روی وسیله تخصصی من (خرک حلقه) به هر ورزشکار حدود ۴۰ ثانیه برای اجرای برنامه موردنظرش و هر یک از مراحل مقدماتی و نهایی تیمی و انفرادی وقت داده میشود و سپس داوران کار شما را ارزشیابی و امتیازات اختصاص یافته به آن را اعلام میکنند و براساس آن رتبه و مقام و مدال احتمالی شما مشخص میشود.
در عین اینکه ضعف یا قوت رقبای شما برای تعیین جایگاه شما سهم زیادی دارد اما بیشترین سهم در این ارتباط را خودتان دارید و کارهایی که در آن ۴۰ ثانیه روی اسباب انتخابیتان انجام میدهید، تعیین میکند که چکارهاید، مدال میگیرید یا خیر و به المپیک راه مییابید یا نه. به همین سبب است که میگویم این «۴۰ ثانیهها» و وقتهای تنگ و اندک و احتمال سقوط از روی وسیله و استرس خطا نکردن روی هر حرکت و پیچ و تاب بدنمان، یک ورزشکار ژیمناستیک را پیر میکند و واقعاً به مرز فرسودگی میرساند و من نیز چنین بوده و دمار از روزگارم درآمده است.
بدیهی است که حتی در سطحی بالا از این دست نیز بری از اشتباهات و لغزشها نباشی. به نظر خودت نقاط ضعفات و مواردی که باید ترمیم و جبران و تقویت کنی، کدام موضوعات هستند؟
شاید در حرکت قیچی زدنم نوع پرشهای کوتاه من به اینسو و آنسوی خرک ایراداتی وجود داشته باشد ولی مشغول کار روی آنها هستم تا رفعشان کنم.
پس از به رسمیت شناخته شدن شش حرکت ابداعیات توسط فدراسیون بینالمللی ژیمناستیک و نامگذاری آنها به اسم خودت (به ترتیب و توالی زمانی، کیخای یک تا شش) آیا حرکتهای هفتم و هشتم را نیز در ذهنت طراحی کردهای و باید در انتظار ثبت آن در ادامه سال جاری باشیم؟
چندان در پی چنان چیزی نیستم زیرا کسب سهمیه المپیک اهمیت بیشتری دارد و آنقدر روی آن متمرکز هستم و این امر چنان زمانبر است که وقت و امکانی را برای به اجرا درآوردن یک حرکت ابداعی جدید باقی نمیگذارد.
پس از نزول اخیر و گرفتاریهای فیزیکی و البته عروسی هادی خناوینژاد، در تیم ملی یک تکستاره بیرقیب شده بودی ولی در پیکارهای اخیر مغولستان مهدی احمد کهنی مثل شما مدالدار شد و به رتبه سوم قسمت دارحلقه رسید که دستاورد بسیار مهمی است. او و نحوه کار و نتیجه حاصلهاش را چطور ارزیابی میکنی؟
احمد کهنی یک ورزشکار جوان و شایسته و بسیار خوشآتیه است و فیزیک مناسبی دارد و برای دارحلقه که شرایط و ملزومات آن به غایت سخت است، مناسب نشان میدهد. او در تمرینات هم کوشا و فردی منضبط است و فکر میکنم در آینده از او بسیار بیشتر خواهیم شنید و با توجه به اینکه فقط ۲۲ ساله است، جا برای کسب مدالهای بعدی زیاد دارد.
شاید منضبطتر از احمد کهنی خودت باشی که تمرینات و تلاشات هیچگاه قطع نمیشود. آیا خانوادهات را از این طریق زیاد تنها نمیگذاری و باعث گلهگذاری آنها نمیشوی؟
همسرم با اینکه ورزشی نبوده اما بهتدریج با دنیای من آشنا شده و به نیازهای من ارج میگذارد و لزوم این همه اردو و تمرین و مسابقه را پذیرفته و در نتیجه نه تنها مخالف نیست بلکه همراهی و حمایت هم میکند تا با فراغ بال به ارتقای جایگاه و نتایج فکر کنم.
دارندگان مدالهای بازیهای آسیایی ۲۰۱۸ جاکارتا از اینکه در مراسم اهدای جوایزشان که با تأخیر فراوانی هم برگزار شد، پاداشی بسیار کمتر از ارقام وعده داده شده دریافت کردند، به وضوح ناراحتاند و اعتراضات زیادی کردهاند. شما البته جزو این مدالداران نبودی و در نتیجه جایی در آن مراسم نداشتی اما آیا مشابه چنان قضیهای را تجربه کردهای؟
بله، هنوز که هنوز است پاداش مدال برنز من در مسابقات ژیمناستیک قهرمانی آسیای ۲۰۱۷ را ندادهاند و اینها از مسائلی است که باید حتماً رسیدگی و حل شوند زیرا روحیه و شرایط ملیپوشان را متزلزل و راه ادامه تأثیرگذاری و فروغ آنها را مسدود میکند. نمیتوان کتمان کرد که بحثهای مالی در دنیای فعلی ورزش بحث بسیار عمیق و مهمی است و اگر ساماندهی نشود، اثر معکوس خواهد گذاشت. در عین حال تأکید میکنم که کار و تلاش من هرگز برای اندوختن جوایز مالی نبوده و آنچه مرا به پیش میراند، کمالطلبی ورزشی است.
آیا شغلی که برایت دست و پا کردهاند، تا حدی رضایتبخش است؟
من ابتدا در سازمان فرهنگی شهرداری شیراز شاغل بودهام ولی مدتی است مرا به اداره ورزش استان فارس ارجاع دادهاند. پول و حقوق اینجور جاها طبق نرم و روال معمول کارهای دولتی از یک حد متوسط فراتر نمیرود اما گلهای ندارم و شاکرم، بخصوص که با درخواستهای مکرر مرخصی من به قصد شرکت در اردوها و مسابقات ملی نیز مخالفتی نمیکنند.
البته اسپانسرها و حمایتکنندگان مالی نیز مثل معمول به ژیمناستیک کملطفی میکنند.
بله، در راسته کار آنها نیست و پولی در ژیمناستیک نیست تا دیگران و صاحبان کالاها نیز پولی روی آن بریزند. اینگونه مسائل سبب شده هر یک از ژیمناستهای شاخص کشورمان خیال قرص و راحتی راجع به مسائل مالی و تأمین بودن خود نداشته باشند اما بههرحال ورزش ما است و این خصلتهای همیشگی و گرفتاریهای آشنا و ما به آن خو گرفتهایم.
- 16
- 5
