جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳
۱۷:۰۱ - ۰۵ اسفند ۱۴۰۲ کد خبر: ۱۴۰۲۱۲۰۲۷۸
اشتغال و تعاون

مهندسیِ درک‌نشده؛ با موانع رشد «مهندسی» در ایران آشنا شوید

روز مهندس,وضعیت مهندسی در ایران
تعداد زیادی از مردان و زنان تحصیل‌کرده و شاغل کشور ما مهندس‌اند. زمانی که زمینه تحصیل و اعطای دانش‌نامه برای عده‌ای فراهم می‌شود دارای حقوق خاصی نسبت به جامعه می‌شوند که در غیر آن دارای آن حقوق نبودند.

تعداد زیادی از مردان و زنان تحصیل‌کرده و شاغل کشور ما مهندس‌اند. زمانی که زمینه تحصیل و اعطای دانش‌نامه برای عده‌ای فراهم می‌شود دارای حقوق خاصی نسبت به جامعه می‌شوند که در غیر آن دارای آن حقوق نبودند. به عبارتی صحیح‌تر، حقوق متقابلی میان ایشان و جامعه شکل می‌گیرد که وظایفی بر عهده هر دو طرف می‌گذارد.

ارائه خدمات تخصصی و حرفه‌ای وظیفه مهندسان در قبال جامعه است و اعطای شأن و منزلت اجتماعی به حرفه‌مندان و فراهم‌آوردن زمینه برخورداری از درآمد مناسب وظایف جامعه در قبال مهندسان. اما می‌دانیم که این حقوق در کشور ما به میزان بسیار زیادی توسط هر یک از طرفین رعایت نمی‌شود. نه اغلب مهندسان به صورت «حرفه‌ای» خدمات مهندسی ارائه می‌دهند و نه جامعه چندان اعتبار و بهایی برای کار مهندسی و مهندسان قائل است.

(در تعریف و ویژگی‌های «حرفه» این نکته لازم است مطرح شود که حرفه‌مند کسی است که از دانش و تخصصی بالا برخوردار باشد؛ و از آن رو که این دانش و تخصص برای عموم قابل دسترس نیست، باید نسبت به خدمات مهم و حیاتی که به جامعه ارائه می‌دهد دارای حالت خودانتظامی و خودکنترلی باشد و جامعه هم از خدمات مهم ایشان به شکل اصولی و استاندارد بهره‌مند شود) همچنین می‌دانیم که کشور ما کشور صنعتی و تکنولوژیکی نیست. نه صنایع مولد و پیشرفته داریم، چه اکثر فناوری‌های موجود به صورت دست‌چندم و عقب‌مانده از کشورهای دیگر وارد می‌شود و نه در زمینه ساخت‌وساز، ساختمان‌های چندان مدرن و مستحکم داریم.

این در حالی است که در میان مهندسان هستند عده‌ای که دارای فهم و عملکرد حرفه‌ای باشند و با اینکه خدمات ایشان حلقه‌ای در زنجیره تأمین کیفیت صنایع و ساختمان‌ها که خارج از اختیار و مسئولیت مهندسان است، محسوب می‌شود، تمام تلاش خود را به کار می‌گیرند تا محصولات مهندسی باکیفیت و استاندارد تولید شود. اما چرا تعداد این عده تکثیر نمی‌شود و چرا «مهندسی» بر اکثر صنایع و ساخت‌وسازها، غلبه نمی‌کند و پیشرفت ندارد!

موانع رشد مهندسی در کشور به این شکل قابل بیان است. مهندسی در کشور ما، برای عموم، درک نشده است. ارتباط معنایی بین فرهنگ عمومی و ساخت و تولید محصولات مهندسی شکل نگرفته است. به‌لحاظ تاریخی بین اختراع ماشین بخار در اروپا (۱۱۳۹ ه.ش.) یعنی آغاز انقلاب صنعتی تا تأسیس دارالفنون در ایران (۱۲۳۰ ه.ش.) حدود یک قرن فاصله است و اگر صنعتی‌شدن غربی محصول یک حرکت و تعامل اجتماعی است که پشت آن تاریخچه، مکتب فکری، فلسفه و فرهنگ نهفته است، صنعتی‌شدن در ایران وارداتی و تقلیدی است.

«مهندسی» دانش بهره‌گیری و به‌کارگیری خلاقانه ابزار و اصول علمی و قوانین طبیعت برای طراحی و ساخت یا توسعه ساختارها، ماشین‌ها، ابزار‌ها و سیستم‌ها تعریف می‌شود. علوم مهندسی نوید‌دهنده امکانات، ابزارآلات و مصنوعاتی هستند که آسایش و رفاه بیشتر برای عموم مردم به ارمغان می‌آورند. اما در کشور ما مهندسی جداافتاده از مفاهیم انسانی گسترش پیدا کرده است. یکی از عوامل اصلی نقص در صنایع مختلف از جمله خودروسازی، جاده‌سازی، سدسازی و ساختمان‌سازی عدم توجه و التزام به مفاهیم انسانی در تولید این محصولات است.

مسئله دیگر، شاکله و جریان اقتصادی در کشور است. اقتصاد ما بعضا اجازه تولد و تنفس به هیچ نوآوری و فناوری را نمی‌دهد. آنچه در کشورهای توسعه‌یافته زمینه‌ساز رشد و توسعه‌های صنعتی شده، بازار آزاد و زمینه مناسب برای فعالیت‌های اقتصادی رقابتی است. ابزار و امکاناتی که موجب نیاز و مطلوب جامعه است توسط کارآفرینان و تولیدکنندگان شناسایی و سرمایه‌گذاری می‌شود و از طریق نظام عرضه و تقاضا ارزش و بهای خود را می‌یابد و دولت تنها رعایت اصول مورد توافق و حسن رفتار طرفین را نظارت می‌کند. در کشور ما اما سوداگری اقتصادی بر ارکان نظامات اداری و صنعتی سلطه دارد و وابستگی برخی نهادها به این جریان مالی امکان بروز و ظهور هرگونه کار خلاقانه مبتنی بر روابط مستقیم جامعه و مهندسان را سلب کرده است.

از میان مهندسیِ درک‌نشده عمومی و بازار غیررقابتی و رانتی، جریانی میان سوداگری اقتصادی و ارائه خدمات مهندسی شکل می‌گیرد که منجر به بروز «نامهندسی» می‌شود؛ خدماتی که به دلیل اولویت‌دادن به خواست سوداگران و توجه به سود حداکثری و ترجیح منافع شخصی و لحظه‌ای به منافع عمومی و بلندمدت جامعه و نادیده‌گرفتن اصول و ضوابط فنی و زیست‌محیطی، مانعی برای رشد و نمو «مهندسی» می‌شود.

تغییر این پارادایم و این جریان نیازمند کنشگری و فعالیت بیش از پیش فهم‌کنندگان مهندسی، دانشمندان علوم مهندسی و مهندسان است. پنجم اسفند «روز مهندسی» بر ایشان گرامی باد.

حامد خانجانی

  • 11
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۱۱
غیر قابل انتشار: ۸
جدیدترین
قدیمی ترین
هنوز در خم اول مانده ایم
مشاهده کامنت های بیشتر
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه
فرامرز اصلانی بیوگرافی فرامرز اصلانی از تحصیلات تا شروع کار هنری

تاریخ تولد: ۲۲ تیر ۱۳۳۳

تاریخ وفات : ۱ فروردین ۱۴۰۳ (۷۸ سال)

محل تولد: تهران 

حرفه: خواننده، آهنگساز، ترانه‌سرا، نوازندهٔ گیتار 

ژانر: موسیقی پاپ ایرانی

سازها: گیتار

ادامه
علیرضا مهمدی بیوگرافی علیرضا مهمدی؛ پدیده کشتی فرنگی ایران

تاریخ تولد: سال ۱۳۸۱ 

محل تولد: ایذه، خوزستان، ایران

حرفه: کشتی گیر فرندگی کار

وزن: ۸۲ کیلوگرم

شروع فعالیت: ۱۳۹۲ تاکنون

ادامه
ابراهیم بن جعفر ابی طالب زندگینامه ابراهیم بن جعفر ابی طالب

نام پدر: جعفر بن ابی طالب

سن تقریبی: بیشتر از ۵۰ سال

نسبت های مشهور: برادر محمد بن ابی طالب

ابراهیم بن جعفر ابی طالبزندگینامه ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب

زندگینامه ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب

ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب فرزند جعفر بن ابی طالب بوده است، برخی از افراد ایشان را همراه با محمد از نوه های جعفر می دانند که عمال بن زیاد وی را به شهادت رساند. برخی از منابع می گویند که ابراهیم و محمد هر دو از لشکر ابن زیاد فرار کرده بودند که بانویی در کوفه آنها را پناه می دهد، اما درنهایت سرشان توسط همسر این بانو که از یاران ابن زیاد بود از جدا شد و به شهادت رسیدند. 

ادامه
مریم طوسی بیوگرافی مریم طوسی؛ سریع ترین دختر ایران

تاریخ تولد: ۱۴ آذر ۱۳۶۷

محل تولد: تهران

حرفه: ورزشکار، دونده دوهای سرعت

تحصیلات: کارشناسی تربیت بدنی از دانشگاه تهران

قد: ۱ متر ۷۲ سانتی متر

ادامه
زهرا گونش بیوگرافی زهرا گونش؛ والیبالیست میلیونر ترکی

چکیده بیوگرافی زهرا گونش

نام کامل: زهرا گونش

تاریخ تولد: ۷ جولای ۱۹۹۹

محل تولد: استانبول، ترکیه

حرفه: والیبالیست

پست: پاسور و دفاع میانی

قد: ۱ متر و ۹۷ سانتی متر

ادامه
سوگل خلیق بیوگرافی سوگل خلیق بازیگر جوان سینمای ایران

تاریخ تولد: ۱۶ آبان ۱۳۶۷

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

تحصیلات: لیسانس کارگردانی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

ادامه
شیگرو میاموتو سفری به دنیای بازی های ویدیویی با شیگرو میاموتو

تاریخ تولد: ۱۶ نوامبر ۱۹۵۲

محل تولد: سونوبه، کیوتو، ژاپن 

ملیت: ژاپنی

حرفه: طراح بازی های کامپیوتری و نینتندو 

تحصیلات: کالج هنر کانازاوا

ادامه
ویژه سرپوش