چهارشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۱
کد مقاله: ۱۴۰۱۰۶۰۰۹۸

معرفی ساز باغلاما و اجزای آن

باغلاما,ساز باغلاما,تاریخچه ساز باغلامانوع دیگر ساز باغلاما با دسته بلندتر در ایران با نام دیوان شناخته می‌شود
انواع و اندازه های مختلفی از ساز باغلاما( مطابق با هدف موردنظر ) وجود دارد. باغلاما و سازهای هم خانوادهٔ آن در نیم قرن گذشته در آذربایجان غربی و کردستان ایران توسط مهاجران کرد عراقی رواج یافته است. در این مطلب از سرپوش با این ساز بیشتر آشنا خواهید شد.

ساز باغلاما

ساز باغلاما بعنوان یک ساز زهی شناخته میشود که نحوه ی نواختن آن با مضراب پلاستیکی یا سرانگشتان دست( شلپه – شرپه) است. باغلاما در برخی از کشورها مرسوم است که از آن ها می توان به آناتولی، شمال عراق و آذربایجان اشاره کرد. ساز باغلاما دارای هفت سیم میباشد که متشکل از سه گروه سه سیم، دوسیم و دوسیم است. ساز باغلامای دیگری تحت عنوان دیوان در ایران وجود دارد که دسته ی آن بلندتر است.

ساز باغلاما در ترکیه از انواع تنبور، تشکیل شده است. این ساز در اکثر گروه‌های موسیقی محلی و ارکسترها و موسیقی پاپ ترکیه نقش موثری دارد. همچنین باغلاما، طرفداران زیادی در عربستان دارد. این ساز در ترکیه از محبوبیت بسیاری برخوردارست به طوریکه برای اموزش موسیقی محلی و اصیل ترکیه ای، از این ساز استفاده می شود و بیانگر موسیقی سنتی این کشور می باشد.

تاریخچه ساز باغلاما

در اثر تغيير و تحول بر روی ساز تنبور، ساز باغلاما و سازهای زهی به وجود آمدند. عوامل مؤثر در ایجاد انواع جدیدی از سازهای زهی مضرابی، شامل تغيير در پرده بندی، نوع ساخت کاسه و دسته ساز همچنین تعداد سیم ها میباشد که از این سازها می توان به باغلاما، تنبوره، دیوان، دوتار و سه تار اشاره کرد. سلجوقیان باعث ورود تنبور به آناتولی شدند و کم کم در بین مردمان این ناحیه محبوب شد. تنبور ترکی که همان باغلاما امروزی است؛ بر اساس شواهد تاریخی به شکل گلابی بوده است. هنوز مشخص نشده که چرا نام باغلاما را برای این ساز، انتخاب کرده اند ولی احتمالا این نام به دلیل گره زدن پرده ها به دور دسته انتخاب شده است.

ساز باغلاما در ادوار گوناگون، دستخوش تغییرات و تحولات زیادی بوده است. سازهای مضرابی در موسیقی ترکیه نقش بسزایی دارند. ساز باغلاما، طرفداران خاص و جایگاه ویژه ای در بین مردمان این سرزمین دارد و فرهنگ و اصالت مردمان این سرزمین را نشان می دهد. این ساز در بین مردمان ترک زبان و کُرد زبان، محبوبیت پیدا کرده است و قابل استفاده در مراسم و آئین های مختلف می باشد.

معرفی اجزای باغلاما

* کاسه طنینی:

ساز باغلاما دو نوع کاسه دارد که نوع اول آن اصطلاحا به صورت یک تکه ساخته می شود درحالیکه ساخت نوع دوم آن به صورت ترکه ای است. ترکه ای یعنی قرار گرفتن ترکه های چوب در کنار هم که باعث تشکیل شکل کاسه میشوند. از مواد قابل استفاده برای ساخت کاسه می توان به تنه درختانی نظیر توت، آلوش، افرا، شاه بلوط، ماهون و.. اشاره کرد.

* صفحه ساز: 

موقعیت قرارگیری صفحه ساز بر روی دهانه کاسه میباشد و خرک بر روی آن نصب می شود. با استفاده از چوب درختان گوناگون، صفحه رویی را می سازند که این چوب ها تأثير به سزایی در کیفیت و طنین صدا دارد و شامل افرا، کاج، صنوبر و.. می باشد.

* دسته و پرده ها:

دسته باید برای نواختن از استحکام لازم و راحتی کافی برخوردار باشد. دسته را با استفاده از چوب هایی نظیر بلوط، گردو، ماهون و… می سازند. با استفاده از نخ پلاستیکی می توان پرده ها را تهیه کرد. در باغلامای دسته کوتاه، ۱۹ پرده وجود دارد درحالیکه در باغلامای دسته بلند، ۲۴ پرده است.

* گوشی ها:

یکی از اجزای ساز باغلاما، گوشی ها میباشد که موقعیت قرارگیری آن بر روی سر دسته ساز است. ۷ عدد گوشی به اندازه سیم ها وجود دارد. در سمت روی سر دسته، ۴ سوراخ و در طرف کناریه آن ۳ سوراخ ایجاد شده است و گوشی ها درون آن می باشد. سیم ها به دور گوشی ها پیچیده شده و به وسیله آنها نیز کوک می شوند.

کاربردهای ساز باغلاما,یادگیری ساز باغلاما,عکس باغلاماچید‌مان سیم‌ها در باغلاما از پایین به بالا «دو، دو، سه» است

* سیمگیر:

در پائین ترین قسمت کاسه ساز، سیمگیر قرار گرفته است و در بین شیارهای آن سیم ها می باشند که بر روی ساز، با این روش ثابت مانده اند.

* شیطانک و خرک ساز: 

وظیفه ی شیطانک و خرک ساز اینست که سیم ها را نگهدارند. به قطعه باریکی از جنس چوب، شیطانک میگویند که در آنتهای دسته و قبل از سرپنجه و دستان قرار گرفته است و محل عبور سیم ها می باشد. قطعه ی باریکی بر روی صفحه ساز به نام خرک وجود دارد که جنس آن از شاخ، استخوان، چوب محکم و عاج فیل می باشد. خرک بر روی صفحه ساز با شیارهای کم عمق نصب می شود. در واقع قطعه ای که بین سیم ها و صفحه، فاصله کمی ایجاد میکند؛ خرک نام دارد.

* مضراب:

نحوه ی نواختن ساز باغلاما با استفاده از مضرابیست که جنس آن از پلاستیک یا چوب درختان می باشد. همچنین سر انگشتان دست می توان این ساز را نواخت.

* سیم ها:

امروزه از سیم های فولادی در ساز باغلاما استفاده میشود به این دلیل که صدای بهتری ایجاد میکنند.  ۷ عدد سیم در باغلاما وجود دارد.

نام های دیگر باغلاما

ساز باغلاما در بین اقوام کُرد و ترک به عنوان یک ساز اصیل شناخته میشود که انواع گوناگونی از آن ها وجود دارد. جورا، نام سایز کوچک باغلاما است و چوغور، نام سایز متوسط باغلاما و دیوان، نام سایز بزرگ باغلاما می باشد. در واقع باغلامای دسته بلند، نسبت به بقیه ی سازها دسته بلند تر و پرده بیشتری دارد. به نوع جدید و پیشرفته باغلاما، باغلامای الکتریکی می گویند که خارج از حالت آکوستیک میباشد و قابلیت اتصال به هر سیستم صوتی را دارد.

نحوه نواختن ساز باغلاما

باغلاما با نام های دیگری نظیر شلپه و شرپه شناخته می شود. نوازندگان ایرانی، ساز باغلاما را نسبت به نوازندگان ترکی، متفاوت می نوازند. به این صورت که نوازندگان ایرانی، انگشت خود را بر روی ردیف های اول، دوم و سوم وترها می گذارند در حالی که نوازندگان ترکی، انگشت خود را بر روی وتر های اول می گذارند و ملودی بر روی سیم های ردیف اول اجرا می شود. همچنین نوازنده برای گرفتن وترهای ردیف سوم از انگشت شست دست چپ استفاده می کند.

مشاهیر ساز باغلاما,نام های دیگر باغلاما,معرفی اجزای باغلاماباغلاما و سازهای هم‌خانوادهٔ آن در آذربایجان ایران رواج دارد

کاربردهای ساز باغلاما

کاربرد ساز باغلاما برای موسیقی هایی نظیر موسیقی محلی ترکی، موسیقی کردی، بخش هایی از موسیقی سوریه، موسیقی کلاسیک عثمانی، موسیقی آذری، موسیقی آشوری، موسیقی ارمنی در عراق و کشور های بالکان می باشد. همچنین این ساز، قابلیت استفاده در تکنوازی ها و در کنار آواز و دیگر ساز ها در ارکستر را دارد.

یادگیری ساز باغلاما

در هر کشوری، نوع متفاوتی از ساز باغلاما را می سازند. در واقع این ساز در بین اقوام مختلف، تکنیک های نوازندگی گوناگونی دارد و محتوای شنیداری آن متفاوت است. امروزه این ساز، منحصر به قوم و فرهنگ خاصی نیست و در سر تا سر دنیا علاقه مندان زیادی را به یادگیری و آموزش خود جذب کرده است و علاقه مندان این ساز اصیل، آثار زیبا و بیاد ماندنی بسیاری را خلق کرده اند. آموزشگاهای زیادی، این ساز را در کنار اساتید مجرب خود آموزش می دهند. آموزش مناسب و آکادمیک در کنار بزرگان موسیقی و بهره مندی از تجربیات آنان، از مهمترین اصول یادگیری این ساز در کنار تهیه ی آن محسوب میشود.

مشاهیر ساز باغلاما

از نوازندگان مشهور ساز باغلاما می توان به افرادی ازجمله اورهان گنجه بای، مراد کایا، چتین آکدنیز، احمد کوچ، اردال ارزینجان، نشئت ارتاش، حسرت گؤل تکین، دسکو هرکی، ارول پارلاک، کارل ساندرز، ارکان اوغور، عارف ساغ و عثمان آکیول اشاره کرد. آهنگ های معروف جهان برای این ساز توسط احمد کوچ، تنظیم شده است.

نام های دیگر باغلاما,معرفی اجزای باغلاما,نحوه نواختن ساز باغلاماساز باغلاما در کشور ترکیه یک ساز محبوب است

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 16
  • 6
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
روبرتو تورس,بیوگرافی روبروتو تورس,روبرتو تورس بازیکن فولاد خوزستان بیوگرافی روبروتو تورس، بازیکن فوتبال اسپانیایی (+ تصاویر)

زاده:۱۶ اسفند ۱۳۶۷

زادگاه:پامپلونا

ملیت:اسپانیایی

پست:هافبک هجومی

پیشه:بازیکن فوتبال

ادامه
سپیده معافی,بیوگرافی سپیده معافی,عکس سپیده معافی بیوگرافی سپیده معافی بازیگر ایرانی- آمریکایی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۸ سپتامبر ۱۹۸۵

محل تولد:رگنسبورگ، بایرن، آلمان غربی

ملیت:ایرانی- آمریکایی

شهروندی:ایالات متحده آمریکا

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

ادامه
آلفرد نوبل,زندگینامه آلفرد نوبل,آلفرد برنهادر نوبل زندگینامه آلفرد برنهادر نوبل؛ مخترع دینامیت و پایه گذار جایزه نوبل

تاریخ تولد: ۲۱ اکتبر ۱۸۳۳

محل تولد: استکهلم، سوئد

حرفه: شیمی ‌شناس، مهندس، مخترع، بازرگان و نیکو کار

شناخته شده برای: اختراع دینامیت، بنیانگذار جایزه نوبل

دین: بی دین، خداناباور

درگذشت: ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶

ادامه
علی فتح الله زاده,بیوگرافی علی فتح الله زاده,عکس های علی فتح الله زاده علی فتح الله زاده؛ محبوب ترین مدیر باشگاه استقلال

تاریخ تولد: ۱۹ دی ۱۳۳۷

محل تولد: خوی، ایران

حرفه: مدیرعامل باشگاه فوتبال استقلال تهران

شروع فعالیت: ۲۳ مهر ۱۴۰۱

تحصیلات: دکتری اقتصاد از آکادمی ملی علوم آذربایجان

ادامه
شهرام ناظری,بیوگرافی شهرام ناظری,عکس های شهرام ناظری بیوگرافی استاد شهرام ناظری؛ موسیقیدان بزرگ ایرانی

تاریخ تولد: ۲۹ بهمن ۱۳۲۸

محل تولد: کرمانشاه. ایران

حرفه: موسیقی دان، خواننده و آهنگسرا

ژانر: موسیقی اصیل ایرانی، موسیقی کُردی، موسیقی مقامی و خانقاهی ایرانی

شروع فعالیت: ۱۳۵۲ تا کنون

ادامه
سردار اسعد بختیاری,بیوگرافی سردار اسعد بختیاری,عکس سردار اسعد بختیاری زندگینامه سردار اسعد بختیاری رهبر جنبش آزادی خواهی

تاریخ تولد: ۱۲۳۶

محل تولد: منطقه چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری

ملیت: ایرانی

حرفه: سیاستمدار

خویشاوندان مهم: صمصام‌السلطنه (برادر)، بی‌بی مریم بختیاری (خواهر)، حسین‌قلی‌خان ایلخانی (پدر)

درگذشت: ۱ آبان ۱۲۹۶

ادامه
علی ضیا,بیوگرافی علی ضیا,عکس های علی ضیا بیوگرافی سید علی ضیا؛ مجری خوب برنامه های ایرانی

تاریخ تولد: ۲۶ شهریور ۱۳۶۴

محل تولد: کاشان

حرفه: مجری برنامه های صدا و سیما و گوینده رادیو

تحصیلات: کارشناسی مکانیک طراحی جامدات از دانشگاه آزاد واحد کاشان

شروع فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

ادامه
احمد علیرضابیگی,بیوگرافی احمد علیرضابیگی,عکس های احمد علیرضابیگی بیوگرافی احمد علیرضابیگی

تاریخ تولد: ۲۲ بهمن ۱۳۴۲

محل تولد: ارومیه، ایران

حرفه: نظامی، سیاستمدار و نماینده تبریز در دو دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی

تحصیلات: دکتری امنیت ملی از دانشگاه دفاع ملی

شروع فعالیت: از اوایل انقلاب

حزب سیاسی: بدون حزب سیاسی

ادامه
سرنای ساریکایا,بیوگرافی سرنای ساریکایا,عکس های سرنای ساریکایا سرنای ساریکایا بازیگر زیبای ترکی

تاریخ تولد: ۱ جولای ۱۹۹۱

محل تولد: آنکارا، ترکیه

حرفه: بازیگر، مدل

شروع فعالیت: سال ۲۰۰۶ تا کنون

تحصیلات: مقطع دبیرستان

ادامه
 دیالوگ های ماندگار باب اسفنجی و پاتریک,دیالوگ های باب اسفنجی و پاتریک,دیالوگ های برنامه کودک باب اسفنجی و پاتریک

دیالوگ های ماندگار باب اسفنجی و پاتریک باب اسفنجی در دنیا از کارتون های قدیمی و پرطرفدار به شمار می رود. این کارتون در اواخر دهه ۹۰ برای اولین بار پخش شد که از کارتون های خاطره انگیز بچه های دهه هفتاد محسوب میشود. دیالوگ های ماندگار باب اسفنجی و پاتریک دنیای انیمیشن باب اسفنجی، از فضای جذاب و خاصی برخوردارست. هر قسمتی از این کارتون در مقایسه با قسمت های دیگرش ماجرا های متفاوتی دارد و از انواع امکانات دیداری در رساندن مفهوم خود استفاده می کند که از آن ها میتوان به نما های نزدیک اشیا و احساسات چهره، استفاده از تصاویر واقعی، امکانات صوتی مانند بهره وری از تکه های موسیقایی و عمدتاً گفتار های طولانی اشاره کرد. در ادامه این مقاله از سرپوش با انواع دیالوگ های ماندگار باب اسفنجی و پاتریک آشنا شوید: >> باب اسفنجی: من زشتم و به هیچ دردی نمیخورم پاتریک: چرا به درد می خوری... تو باعث می شی بقیه نسبت به خودشون حس بهتری داشته باشند. >> پاتریک: باب اسفنجی دوباره اومدم یخجالتو قرض بگیرم باب اسفنجی:مگه یخجال خودت چشه؟ پاتریک:هیچی خالیه! >> باب اسفنجی: این فقط یک یادآوری بی رحمانه است که من مجرد هستم و احتمالاً برای همیشه همانطور باقی خواهم ماند. آقای خرچنگ: همیشه اون چیزی که میگی اهمیت نداره؛ گاهی چیزی که نمیگی مهمه. >> باب اسفنجی: می دونی من احساس می کنم که بهتر شدم، اما یادم نمیاد که اصلاً چرا ناراحت بودم! >> باب اسفنجی: هر ظربه ای که میخورم از سادگیمه پاتریک:ساده نباش راه راه باش >> باب اسفنجی: پاتریک صدامو میشنوی ؟ پاتریک:نه اینجا خیلی تاریکه! >> ﺑﺎﺏ ﺍﺳﻔﻨﺠﯽ: ﻭﻗﺘﯽ ﻣﻦ ﻧﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭼﯽ ﮐﺎﺭ ﻣﯿﮑﻨﯽ؟؟؟ ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ:ﺻﺒﺮ ﻣﯿﮑﻨﻢ ﺗﺎ ﺗﻮ ﺑﺮﮔﺮﺩﯼ! دیالوگ های ماندگار و جذاب باب اسفنجی و پاتریک >> باب اسفنجی: در چه روزی هستیم؟ ﭘﺎﺗﺮیک:امروز باب اسفنجی:ﺍﻭﻩ... ﺭﻭﺯ مورد علاقه ام! >> پاتریک: من سالها است بیدار می شم، می خورم، می خوابم و... حس می کنم به استراحت نیاز دارم! >> پاتریک: من یه دزد دریایی واقعی ام، سه هفته است حموم نرفتم. باب اسفنجی:ولی ما فقط چند ساعته که دزد دریایی شدیم. پاتریک:می دونم! >> ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ: ﯾﻪ ﻫﻮﺍﭘﯿﻤﺎ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻃﻼ ﻣﯿﺨﺮﯾﻢ ﺑﺎﺏ ﺍﺳﻔﻨﺠﻨﯽ:ﻫﻮﺍﭘﯿﻤﺎ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻃﻼ ﻧﻤﯿﺘﻮﻧﻪ ﭘﺮﻭﺍﺯ ﮐﻨﻪ ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ:ﻣﺎ ﺩﯾﮕﻪ ﭘﻮﻟﺪﺍﺭﯾﻢ ﻗﻮﺍﻧﯿﻦ ﻓﯿﺰﯾﮏ ﺭﻭ ﻣﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻧﺪﺍﺭﻩ >> ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ: ﻫﯽ ﺑﺎﺏ ﺍﺳﻔﻨﺠﯽ ﻣﯿﺪﻭﻧﯽ ﭼﯽ ﺍﺯ ﺻﺪﺗﺎ ﻓﺤﺶ ﺑﺪﺗﺮﻩ؟ ﺑﺎﺏ ﺍﺳﻔﻨﺠﯽ:ﻧﻪ ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ، ﭼﯽ ﺍﺯ ﺻﺪﺗﺎ ﻓﻮﺵ ﺑﺪﺗﺮﻩ؟ ﭘﺎﺗﺮﯾﮏ:ﺩویستا ﻓﺤﺶ >> باب اسفنجی به پاتریک: من هیچ چیز متفاوتی در تو نمی بینم! اوه خدای من تو یک سیبل داری. دیالوگ های کوتاه باب اسفنجی و پاتریک گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

ویژه سرپوش