جمع‏تر بنشینید،آکتورهای فرنگی هم «جا» شوند!

 حضور بازیگران خارجی در پروژه های سینمایی یکی از مواردی است که جذب مخاطب در دو کشور را در پی خواهد داشت. چیزی که کشورهای صاحب سینما امری معمول و پذیرفته شده است و در نهایت موجب تعامل بیشتر کشورها در بحث تعامل فرهنگی می شود. هر چند در کشوری نظیر کشور ما  به دلیل پایبندی به اصول اخلاقی و نگرش های مذهبی از استفاده از برخی بازیگران با محدودیت هایی در استفاده از بازیگران خارجی روبرو هستند، ولی با در نظر گرفتن قوانین کشور و اخذ مجوزهای لازم از مراجع ذیربط دیگر دلیلی بر ممانعت از حضور بازیگران خارجی در پروژه های سینمایی داخلی باقی نمی ماند. اخیرا استفاده از بازیگر ترکیه ای در یکی از پروژه های سینمایی با برخی حرف و حدیث ها و حاشیه ها همراه شد و واکنش هایی از سوی برخی سینماگران و حتی خود تهیه کننده این فیلم را نیز در پی داشت. هرچند تاکنون دلیل منطقی و محکمه پسندی بر عدم استفاده از این بازیگر از جانب ایران وجود ندارد، در روزهای گذشته نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در گفت‌ وگو با یکی از خبرگزاری ها از ارسال نامه‌ای به سازمان سینمایی خبر داد و گفت: «با ارسال نامه ای به رئیس سازمان سینمایی نگرانی مان را نسبت به برخی تولیدات مشترک و بکارگیری هنرپیشه های خارجی اعلام کردیم. امروز بسیاری از اقشار حتی کسانی که با ما هم عقیده نیستند معتقدند ابتذال در سینما در حال گسترش است و باید در این مورد فکری کرد. بکارگیری هنرپیشه خارجی هم چیز بدی نیست، ولی حتما خود آقای حیدریان هم اذعان خواهند داشت که به این دلیل نمی توان به هرچیزی تن داد.»

با این حال در سال های گذشته نیز بسیاری از سینماگران داخلی از هنرپیشگان خارجی در آثارشان استفاده کرده اند و این نخستین بار نیست که فیلمسازان بازیگران خارجی به ایران دعوت می کنند. از سوی دیگر تلویزیون ملی نیز به نمایش بسیاری از آثار هالیوودی پرداخته که بازیگرانی ایفای نقش کرده اند که حضور آنها در پروژه های داخلی به هیچ وجه توجیه پذیر نیست. در این صورت نمایش این فیلم ها نیز نباید از سوی تلویزیون صورت می گرفت.

با این وجود انتظار می رود که به حضور بازیگران خارجی در تولیدات داخلی با سعه صدر بیشتری نگاه کنیم. این موضوع را هم باید در نظر گرفت که خود فیلمسازان نیز در تولید این آثار به قوانین کشور و مصادیق اخلاقی پایبند بوده و حتما مجوزهای لازم را در این خصوص اخذ کرده اند، در غیر این صورت سرمایه گذاری آنها در چنین پروژه ای بی ثمر به نظر می رسد.

محسن علی اکبری: اگر موردی باشد وزارت ارشاد باید پاسخگو باشد، نه کمیسیون فرهنگی مجلس

محسن علی اکبری معتقد است تاکنون مخالفتی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص استفاده از بازیگران خارجی در پروژه های داخلی ندیده ام، اگر هم موردی باشد باید عزیزان در وزارت ارشاد پاسخگو باشند و نه کمیسیون فرهنگی مجلس.

تهیه کننده فیلم سینمایی «استرداد» در خصوص  اعتراض رئیس کمیسیون فرهنگی به حضور بازیگران خارجی در آثار ایرانی و ابتذال دانستن این موضوع، به بانی فیلم گفت: قطعا این گونه نیست که حضور بازیگران خارجی آغاز یک فساد یا ابتذال باشد. شاید در بعضی از موارد با توجه به اینکه باید مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی گرفته شود برخی از بازیگران و افراد بوده باشند که حضورشان در فیلم های ما خوشایند نبوده و یا خلاف مقررات باشد. به هر حال ما نمی توانیم از بازیگران خارجی که در فیلم هایی با صحنه های نامناسب حضور داشته استفاده کنیم. قوانین هر کشور برای خود قابل احترام است، قوانین جمهوری اسلامی نیز به این گونه است.

وی افزود: البته تاکنون مخالفتی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص استفاده از بازیگران خارجی ندیده ام. ما از خانم آلیسا کاچر، بازیگر بلاروس در فیلم «استرداد» و خانم دارین حمزه، بازیگر لبنانی در فیلم «کتاب قانون» استفاده کردیم و هیچ مخالفتی به این شکل ندیدم. اگر حساسیتی هم ایجاد شده دید که آیا مجوزها و هماهنگی های لازم انجام شده است یا خیر.

تهیه کننده فیلم سینمایی «مریم مقدس» عنوان کرد: اگر هم موردی باشد باید عزیزان در وزارت ارشاد پاسخگو باشند و نه کمیسیون فرهنگی مجلس. باید استقلال قوا حفظ شود و سازمان سینمایی هم مقتدرانه در عرصه سینما حضور داشته باشد. اگر تصمیم گرفته شود که از بازیگران خارجی در فیلمی استفاده شود باید با مجوزهای رسمی وزارت ارشاد باشد و سازمان های دیگر نباید مخالفت جدی داشته باشند. مگر اینکه قانونی در مجلس بگذرانند که طبق آن قانون، استفاده از بازیگران خارجی منع شده باشد. در آن صورت ما موظفیم طبق قوانین جمهوری اسلامی رفتار کنیم.

تهیه کننده فیلم سینمایی «پاداش سکوت» در مورد لزوم استفاده از بازیگران خارجی در آثار ایرانی گفت: به هر حال باید در اساس فیلمنامه نیاز به حضور بازیگر خارجی احساس شود. شما در «استرداد» نمی توانید به جای آلساکاچر یک زن ایرانی بگذارید. آن کاراکتر یک جاسوس روسی است که نفوذ کرده و درام فیلمنامه بدون آن اصلا شکل نمی گیرد. اما در برخی مواقع می توان به جای بازیگر خارجی از بازیگر ایرانی استفاده کنیم. اگر فیلمنامه این امکان را بدهد به جای استفاده از بازیگر خارجی از بازیگر ایرانی استفاده کنیم به نظر من بهتر است از بازیگر ایرانی استفاده کنیم. ضمن اینکه بازیگر خارجی برای فروش فیلم تاثیر چندانی ندارد.

این تهیه کننده با اشاره به اینکه حضور بازیگر خارجی در فروش فیلم تاثیر چندانی ندارد، اضافه کرد: اگر در فیلم هایی که این اواخر ساخته شد و در آنها بازیگران خارجی حضور داشتند دقت کرده باشید، می بینید بیشتر بازیگران ایرانی بودند که موفقیت آن فیلم را تضمین کردند تا بازیگران خارجی. چه فیلم هایی که در هند و چه فیلم هایی که در برزیل و جاهای دیگر ساخته شد. فیلم های مذکور طنز بودند، ولی بازیگران خارجی در فروش آنها نقشی نداشتند.

محسن محسنی نسب:باید فضایل اخلاقی را در سینمایمان در نظر بگیریم

محسن محسنی نسب، معتقد است که در انتخاب بازیگران خارجی در پروژه های سینمایی باید فرهنگ خودمان را هم در نظر بگیریم.

این فیلمساز در خصوص اعتراض رئیس کمیسیون فرهنگی به حضور بازیگران خارجی در آثار ایرانی و ابتذال دانستن این موضوع، به بانی فیلم گفت: در خارج از کشور به خاطر اینکه محدودیتی برای بازیگران و بازی هایشان وجود نداشته و برایشان قبحی وجود ندارد ممکن است فیلم هایی بازی کنند که در فرهنگ ما مذموم است. فرهنگ ما با این مسائل در تضاد است و چنین چیزهایی را نمی پسندیم. برای همین باید در انتخاب بازیگران دقت کنیم. مثلا استفاده از بازیگرانی که در سیمای ماهواره ای و تبدیل به سلبریتی شده اند مورد تایید من نیست.

وی درباره تجربه استفاده از بازیگر خارجی در فیلم سینمایی عنوان کرد: در فیلم «شاخ کرگدن» از بازیگر خارجی استفاده کردیم و اکثر ایرانی هایی هم که در آن حضور داشتند، ایرانی هایی بودند که خارج از کشور بزرگ شده اند. بازیگری که برای فیلم انتخاب کردیم حتی خودش شرط هایی داشت که وقتی متوجه فرهنگ ما شد -که برخی از مسائل را در فرهنگمان مذموم می دانیم- بسیار استقبال کرد و گفت بسیار خوشحالم که با یک تیم ایرانی کار می کنم.

کارگردان فیلم سینمایی «یاس های وحشی» ادامه داد: باید در انتخاب بازیگران دقت کنیم که شهرتشان به خاطر مسائل جنسی نباشد. فرهنگ ما این مسائل را نمی پذیرد و سینمای ما، سینمای مقدسی است. کسانی که در سینمای ایران کار می کنند با آرمانی وارد این حوزه شده اند. طبیعی است که عده ای چنین گرایش هایی ندارند و این راهی برای نان درآوردنشان است. برای کشوری که فرهنگ در آن حرف اول را می زند صحیح نیست که بازیگرانی خارجی انتخاب کنیم که در سینمای خودشان به عنوان یک بازیگر با جذابیت های جنسی مطرح بوده اند.

محسنی نسب درباره نمونه های موفق در این حوزه گفت: مثلا مازیار میری در کتاب قانون یک بازیگر لبنانی را انتخاب کرد که اتفاقا بسیار هم مورد توجه بود. به نظر من آن نقش درست بود. چون نقش دختری مسیحی بود که بعدا مسلمان می شود و در فیلم نمی شد از یک بازیگر مسلمان استفاده کرد. اتفاقا این نقش بسیار مناسب بود. اگر در فیلم های دیگر هم اتفاق مشابهی بیفتد انتخابی دقیق و منطقی است ولی اگر انتخاب دیگری باشد که نقش یک ایرانی را به یک خارجی بدهیم غلط است.

تهیه کننده فیلم سینمایی «لامپ صد» در خصوص حضور بازیگران خارجی در پروژه های داخلی و جبران سرمایه برای فیلمسازان بیان کرد: بازیگری که من برای فیلم «شاخ کرگدن» انتخاب کردم، یکی از بازیگرانی است که سلبریتی مشهوری در ارمنستان و روسیه است و بازگشت سرمایه مرا در آنجا تامین می کند. فکر می کنم حتی ممکن است بعدها در سینمای ما هم مطرح شود. به هر حال برای من موضوعی اجتناب ناپذیر بود و بازیگر نقش اول من باید خارجی می بود. هفته گذشته شنیدم که می گفتند قصه فیلمی که آقای مهدویان می سازد شبیه داستان فیلم سینمایی Taken است، در صورتی «شاخ کرگدن» شبیه فیلم Taken نیست ولی خلاصه قصه فیلم آقای مهدویان شبیه خلاصه فیلم من است. در فیلم من یک دختر ایرانی ربوده می شود و برای فروخته شدن به کشورهای اروپای شرقی فرستاده می شود. برادرش برای اینکه خواهرش را پس بگیرد وارد ماجرایی می شود که در این ماجرا دختر خبرنگار روس- که او هم دزدیده شده- هم نجات می دهد و به طور طبیعی آن دختر از آن لحظه وارد داستان می شود. آدم ربایی و قاچاق دختران به اروپای شرقی، موضوع اصلی فیلم «شاخ کرگدن» است. بسیار خوشحالم این بازیگر خارجی که در پروژه ما حضور داشت به لحاظ فضایل اخلاقی مثال زدنی بود و می تواند کلاس و الگوی درس برای دخترانی که در سینمای ایران فعالیت می کنند باشد. از لحاظ اخلاقی و مناسبات فرهنگی یک انسان بی نظیر بود و کاملا حجابش را رعایت می کرد. درست است که مسیحی بود ولی به اندازه یک مسیحی در پوشش و رفتارش دقت می کرد. این اولین پارامتری بود که من باید در انتخاب بازیگر رعایت می کردم. کما اینکه بازیگران متعددی بودند که می خواستند در این پروژه با ما همکاری کنند. ما ایرانی هستیم و باید فضایل اخلاقی را در سینمایمان در نظر بگیریم.

علی عطشانی:با سعه صدر بیشتری نسبت به حضور بازیگران خارجی برخورد کنیم

علی عطشانی معتقد است ابتذال نامیدن حضور یک بازیگر خارجی صرف اینکه پیش از حضورش در آثار ایرانی حجاب نداشته، درست نیست، با این قضایا باید کمی با سعه صدر بیشتری برخورد کنیم تا سینمای ما با سینمای جهان تعامل بیشتری داشته باشد.

عطشانی در خصوص اعتراض رئیس کمیسیون فرهنگی به حضور بازیگران خارجی در آثار ایرانی و ابتذال دانستن این موضوع، به بانی فیلم گفت: خدا را شکر سینمای ما به گونه ای است که هر کسی می تواند راجع به آن نظر بدهد و هر کسی می تواند برای واژه «ابتذال» تعریف خودش را داشته باشد. باید دید منظورشان از این واژه چیست؟ آیا یک بازیگر خارجی صرف نداشتن حجاب در فیلم های قبلی و حضور در یک فیلم ایرانی کاری مبتذل است؟ به نظر من این حرف درستی نیست.

وی افزود: بازیگرانی هستند که در فیلم های گذشته شان خطوط قرمزی که ما رعایت می کنیم، رعایت نکرده اند و در ذهن برخی از افراد به عنوان بازیگران غیراخلاقی تلقی می شوند، این بحث دیگری است، ولی اینکه بخواهیم بگوییم هر بازیگر خارجی به صرف اینکه قبلا حجاب نداشته نباید در فیلم های ایرانی بازی کند و حضور آنها ابتذال است، درست نیست. مثال آن هم این است که بازیگران هالیوودی زیادی هستند که در فیلم های نامناسب بازی کرده اند و تلویزیون ما هم از آنها فیلم پخش می کند. اگر مبنا را بر تلویزیون بگذاریم بسیاری از بازیگران بزرگ منعی ندارند. آیا در تلویزیون ما فیلمی از آنجلینا جولی پخش نشده است؟ به نظر من با این قضایا باید کمی با سعه صدر بیشتری برخورد کنیم تا سینمای ما با سینمای جهان تعامل بیشتری داشته باشد.

کارگردان فیلم سینمایی «تلفن همراه رئیس جمهور»  با اشاره به تجربه خود در ساخت فیلمی با حضور بازیگران خارجی گفت: امیدوارم آنقدر این نگاه باز وجود داشته باشد که تعامل بین سینمای ما و سینمای جهان برقرار شود. طبیعتا یک سری مرزها و محدودیت ها هست که مطمئنم فیلمسازان خودشان را ملزم به رعایت آنها می دانند. در فیلمی که در امریکا کار کردم پیشنهادهای خوبی داشتیم که امکان حضور آن بازیگران و فراهم کردن دستمزدشان هم مهیا بود، ولی به واسطه ذهنیتی که از آن بازیگر در ذهن ایرانی ها بود از آن بازیگر استفاده نکردم. با اینکه فیلم محصول هالیوود بود و در آنجا هم قرار است نمایش داده شود ولی چون من یک فیلمساز مسلمان و ایرانی هستم سعی کردم تا جایی که می شود این مسئله را رعایت کنم.