چهارشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۱
۲۱:۵۳ - ۲۷ تير ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۰۴۲۸۶۰
میراث فرهنگی و صنایع دستی

استاد مهدی مجابی از پیشکسوتان مرمت‌ میراث فرهنگی:

میراث فرهنگی با مرمت بناهای تاریخی مثل ترمیم آسفالت برخورد می‌کند/ برگزاری مناقصه برای مرمت شاهکارهای تاریخی معنا ندارد

مسجد شیخ لطف‌الله,مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله
استاد مهدی مجابی از پیشکسوتان مرمت‌ میراث فرهنگی به تخریب گنبد مسجد شیخ لطف الله به نام مرمت واکنش نشان داده و می‌گوید: برگزاری مناقصه برای چنین کارهایی شبیه آن است که جواهر کوه نور را بگذاریم و بگوییم هر کسی که ارزان‌تر گرفت، ما می‌دهیم این جواهر را بتراشد، در حالی که باید بهترین جواهرساز دنیا را پیدا کنیم و بگوییم این جواهر استثنایی است.

اخیرا تصاویری از مرمت ناشیانه گنبد تاریخی مسجد شیخ لطف الله اصفهان منتشر شده است که تعجب و انتقاد کارشناسان این حوزه را به همراه داشت. بعد از انتشار این تصاویر و مشخص شدن تخریب‌های صورت گرفته در این شاهکار تاریخی، میراث فرهنگی اصفهان اعلام کرد که پیمانکار ایراد را پذیرفته و موظف شده بلافاصله پس از مرمت جزئی! سایر بخش‌ها و باز شدن داربست‌ها، این قسمت را مجددا در کوتاه‌ترین زمان ممکن مرمت کند.

حسین پاکدل مرمت‌کار گنبد مسجد نیز در پاسخ به انتقادها گفته: «در طول روند کار کسی به من نقد نکرده است. قبل از باز شدن داربست‌ها قسمت‌هایی که از دید خودم در اثر ضربه از سمت داربست آسیب دیده را در حال رفع کردن هستم.» 

کارشناسان عالی مرمت آثار باستانی، انتقادهای زیادی به این اتفاق دارند و معتقدند که نابودی تاریخی رخ داده است. این نخستین بار که چنین اتفاقاتی در مجموعه میراث فرهنگی رخ می‌دهد. در تهران مدیریت موزه فرش، به شکلی عجیبی حوض‌های قدیمی را تبدیل به باغچه کرد! خود وزیر میراث فرهنگی نیز در سفر به پاسارگاد، پیگیر وضعیت کشاورزان بود تا آنجا بتوانند زراعت کنند! ماجرا آنقدر مضحک بود که به کنایه به وزیر می‌گفتند کسی روی معدن طلا، بادمجان نمی‌کارد.

آخرین دستاورد وزارت میراث فرهنگی در مسجد شیخ لطف الله بود که ظاهرا مرمت به مناقصه گذاشته شده است! یعنی اساسا کسی به فکر آن نبوده که تخصصی وجود داشته باشد، بلکه هر کس قیمت پایین‌تری داده، به عنوان پیمانکار انتخاب شده است! 

مسجد شیخ لطف‌الله اولین بنایی نیست که به اسم مرمت تخریب شده است

رویداد۲۴ برای بررسی این ماجرا با استاد سیدمهدی مجابی کارشناس عالی آثار باستانی و مرمت گفت‌وگو کرده است. او می‌گوید: امیدوارم این تصاویری که منتشر شده، فتوشاپ باشد زیرا اتفاق رخ داده یک فاجعه بزرگ است. متاسفانه یکی از شاهکار‌های دنیا به این روز افتاده و متاسفانه اولین بنا نیست که چنین بلایی بر سرش آمده و به اسم مرمت تخریب شده است.

مجابی می‌گوید: در گنبد‌های این‌چنینی که در واقع بهترین‌های دنیا هستند، نکات ظریفی به کار رفته که اینها را شگفت‌انگیز کرده است؛ سازه، فیزیک، نور، قوس، منظره، شرایط اقلیمی و... همگی دست به دست هم داده‌ند تا چنین شاهکاری را داشته باشیم.

میراث فرهنگی مرمت بناهای تاریخی را به گروه‌هایی می‌دهد که صوری تشکیل شده‌اند

این استاد پیشکسوت مرمت آثار باستانی می‌گوید: ظرافت بی‌نظیر این سازه‌ها به شکلی است که مرمت آن کار هر کسی نیست، ولی متاسفانه اتفاقات عجیبی رخ می‌دهد و مرمت بناهای تاریخی به گروه‌هایی سپرده می‌شود که صوری تشکیل شده‌اند و میراث فرهنگی هم این مسئولیت‌های خطیر و بزرگ را برعهده همین گروه‌ها می‌گذارد. نتیجه این کار همین است که چنین بلایی بر سر آثار تاریخی کشور می‌آورند و جواهری با این ابعاد در میدان نقش جهان اصفهان به یکباره رنگ، جنس و شکلش تغییر می‌کند و از حالت طبیعی خود خارج می‌شود.

باید با مرمت آثار باستانی علمی برخورد می‌کردند نه اینکه مناقصه بگذارند

استاد مجابی می‌گوید: در این مورد خاص باید پژوهش‌های علمی در نظر گرفته شود. اگر از ابتدا بدانیم که این گنبد یکی از شاهکار‌هاست، آن وقت این درک به وجود می‌آید که برای مرمت به صورت علمی اقدام کنیم نه اینکه مناقصه پیمانکار بگذاریم! باید بدانیم شرایط فیزیکی بنا، خصوصا شرایط فیزیکی نور و اینکه که نور چگونه به آن می‌تابد و بازتاب نور از آن به چه صورت است را مطالعه کنیم و بدانیم زمانی که نور به آن می‌تابد چه رنگی را شاهد هستیم زیرا اینها از مهمترین نکات درباره مرمت اینگونه آثار است اما متاسفانه در این مورد خاص در مسجد شیخ لطف‌الله نه تحقیقی روی کاشی‌سازی شده نه اساسا فیزیک گنبد مسجد برای آنها اهمیت داشته است.

کار میراث فرهنگی مثل این است که بگویند هرکسی ارزان‌تر گرفت، بیاید جواهر کوه نور را بتراشد!

این استاد پیشکسوت آثار باستانی می‌گوید: کار به کسانی سپرده شده که عملا هیچ شناختی از آن ندارند و صرفا تشریفات پیمانکاری و مناقصه‌ای را انجام می‌دهند. اتفاق رخ داده مانند این است که جواهر کوه نور را بگذاریم و بگوییم هر کسی که ارزان‌تر گرفت، ما می‌دهیم این جواهر را بتراشد. این در حالی است که اینجا پیمانکار ارزان‌تر و گران‌تر معنا نمی‌دهد بلکه باید متخصص‌ترین فرد را به کار بگماریم و بهترین جواهرساز دنیا را پیدا کنیم و بگوییم این جواهر استثنایی است.

محابی می‌گوید: مشکل بزرگ مرمت آثار باستانی از یک طرف در واگذاری پروژه‌هاست و بدتر اینکه کسی هم نظارتی نمی‌کند. باید پرسید گروه‌هایی که تصمیم می‌گیرند که افرادی به نام مرمت این آثار را تخریب کنند، آیا صلاحیت این تصمیم‌گیری را دارند؟ آیا تخصص و آشنایی دارند؟

ترمیم خرابکاری مسجد مثل این است که تابلوی معروف هنری را پاره کنند، بعد بگویید آن را می‌دوزیم!

این استاد پیشکسوت می‌گوید: می‌شود این خرابکاری صورت گرفته را درست کرد، اما نباید امید داشت که به راحتی انجام شود زیرا سرمایه و موقعیتی وجود داشته که از بین رفته و دخل و تصرف عمیقی در این اثر هنری صورت گرفته است و جبران آن به سادگی نیست. ترمیم این خرابکاری مثل این است که یک تابلوی هنری بسیار معروف را با چاقو پاره کنید و بعد بگویید اشکال ندارد آن را می‌دوزیم!

او می‌گوید: برای مرمت این اثر هنری از روغن بزرک استفاده شده است؛ انگار می‌خواسته‌اند «آب‌بندی» کنند، نه «کاشی‌کاری»! اصلا معلوم نیست برای چه از روغن استفاده شده است. من تاکنون نشنیده‌ام که این روغن در مرمت و کاشی‌کاری استفاده شود.

میراث فرهنگی با مرمت بناهای تاریخی مثل ترمیم آسفالت و جوی آب برخورد می‌کند

مجابی می‌گوید: متاسفانه واگذاری ابنیه برای مرمت، هیچ حساب کتاب مشخصی ندارد. با این آثار مانند ترمیم جوی آب و آسفالت و لوله‌کشی برخورد می‌کنند، در حالیکه این نابودی تاریخ و شاهکار جهانی است. حداقل درباره آن کمی مطالعه کنند و بدانند با چه چیزی مواجه هستند که به سادگی در حال نابودی‌اش هستند. افرادی که کار را برعهده گرفتند باید پاسخگو باشند و مشخص شود مجری چه کسی بوده؟ از چه ابزاری استفاده شده؟ چقدر درباره اثر مطالعه کرده‌اند؟ با چه معیاری آن را واگذار کردند؟ آیا ابنیه دیگری را هم اینگونه تخریب کردند؟

تیم کنونی مرمت مسجد شیخ لطف الله صد درصد باید تغییر کند

این استاد مرمت آثار باستانی می‌گوید: مهمترین کار قبل از پول دادن برای مرمت یک بنای تاریخی، تولید دانش است. کاشیکاری گنبد خودش یک تخصص است که باید درباره آن مطالعه و تحقیق شود. باید ترکیب دانش بومی و مدرن را داشته باشیم تا بعد تازه بتوانیم به کاشی‌ها نزدیک شویم، نه اینکه همین طور مجوز صوری پیمانکاری بدهیم و مرمت آثار را به هر کسی دلمان خواست بدهیم.

استاد مجابی می‌گوید: اکنون برای بازسازی باید بررسی شود چه کار‌هایی صورت گرفته است. در بخش زیرین و روی گنبد دقیقا چه میزان کار شده است. باید یک آسیب‌شناسی شود و کار مجدد بازتعریف شود و در آزمایشگاه‌ها از منظر ابزار، زیبایی‌شناسی، طیف رنگی و ... بررسی شود و بعد کار شروع شود. همچنین مطالعه شود که در حین انجام کار چه آسیب‌های دیگری ممکن است به اثر وارد شود که از احتیاط لازم صورت بگیرد. نکته مهم این است که تیم کنونی صد درصد باید تغییر کند. 

  • 9
  • 1
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
امین تارخ,بیوگرافی امین تارخ,عکس امین تارخ بیوگرافی امین تارخ و علت درگذشت او (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۱۳۳۲/۵/۲۰

محل تولد: تهران

تاریخ درگذشت: ۱۴۰۱/۰۶/۲۸

تحصیلات: مدرس رشته بازیگری 

همسر: منصوره شادمنش

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر و تلویزیون

ادامه
پوریای ولی,زندگینامه پوریای ولی,بیوگرافی پوریای ولی زندگینامه پوریای ولی اسطوره جوانمردی و از نامدارترین پهلوانان ایران

تاریخ تولد: ۶۵۳ هجری قمری

محل تولد: گرگانج خوارزم

محل زندگی: خوارزم

شهرت: پوریای ولی

درگذشت: ۷۲۲ هجری قمری

آرامگاه: خوی

ادامه
امو بند,بیوگرافی امو بند,عکس های امو بند بیوگرافی و تصاویر اعضای امو بند + دانستنی های جالب درباره این گروه

حرفه: نوازندگی و خوانندگی

تاریخ شروع فعالیت: سال ۱۳۹۱ تا کنون

سبک موسیقی: پاپ

نخستین آلبوم: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ به نام آرام

نخستین کنسرت: ۳۰ شهریور ۱۳۹۶ در هتل نارنجستان شهر نور

ادامه
تهماسب اول,شاه تهماسب اول,زندگینامه شاه تهماسب اول زندگینامه شاه تهماسب اول، دومین پادشاه صفوی

تاریخ تولد: ۳ اسفند ۸۹۲

محل تولد: شه آباد، اصفهان

سلطنت: ۹۳۰ تا ۹۸۴

جانشین: اسماعیل دوم

درگذشت: ۲۴ اردیبهشت ۹۵۵ خورشیدی

آرامگاه: مشهد، حرم امام رضا

ادامه
حضرت شعیب,زندگی نامه حضرت شعیب,خصوصیات حضرت شعیب زندگینامه حضرت شعیب در قران و روایات

سن: ۲۴۲

محل زندگی: مدین، ایکه

نام قوم: قوم مدین، قوم ایکه

آرامگاه: مکه؛ یمن؛ فلسطین؛‌ تستر

تکرار نام در قرآن: ۱۱

ادامه
مایکل دل,بیوگرافی مایکل دل,زندگینامه مایکل دل زندگینامه مایکل دل بنیانگذار شرکت رایانه ای دل

تاریخ تولد: ۲۳ فوریه ۱۹۶۵

محل تولد: هیوستون، تگزاس، ایالات متحده آمریکا

ملیت: آمریکایی

تحصیلات: مدرک دانشگاهی ندارد

حرفه: مؤسس، رئیس و مدیر عامل شرکت دل

ادامه
ابن رشد,زندگینامه ابن رشد,ابن رشد کیست زندگینامه ابن رشد همه‌چیزدان و فیلسوف نامدار

تاریخ تولد: سال ۵۲۰ قمری

محل تولد: قرطبه اندلس

شهرت: حفید

تالیفات: تفسیر مابعدالطبیعة؛ تلخیص الکون و الفساد؛ تلخیص کتاب الشعر؛ تلخیص کتاب العبارة و...

وفات: ۹ صفر ۵۹۵

ادامه
لادن مستوفی,بیوگرافی لادن مستوفی,عکس های لادن مستوفی بیوگرافی و عکس های لادن مستوفی و همسرش

تاریخ تولد: ۲۰ اسفند ۱۳۵۱

محل تولد: تن کابن، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

شروع فعالیت: سال ۱۳۷۳

همسر: شهرام اسدی

ادامه
عارف غلامی,بیوگرافی عارف غلامی,عکس عارف غلامی بیوگرافی عارف غلامی فوتبالیست (+عکس)

تاریخ تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۶

محل تولد: گرگان

حرفه: فوتبالیست

پست: مدافع میانی

تیم کنونی: استقلال تهران

قد: ۱۸۳ سانتی متر

ادامه

حکایت شیخ و مریدان حکایت هایی هستند که افراد، نسل به نسل با آن ها اشنا می شوند. بعضی از حکایت ها در تلاشند تا نابخردی انسان را با استعاره از اشیا و یا حیوانات در رفتار و منش به وی نشان بدهند. چنین حکایاتی به صورت طنز یا هزل هستند. در این مطلب از سرپوش چند نمونه حکایت شیخ و مریدان را با هم می خوانیم.

...[ادامه]
ویژه سرپوش