کد مقاله: ۹۷۰۴۰۰۰۸۴

غلط ننویسیم (۴)

غلط,غلط ننویسیم,تلفظ صحیح

پیژامه - پیژاما - بیجامه

اصل این چند کلمه «پای جامه» به معنای «جامه ای که در پا کنند» بوده است که از زبان پارسی به زبان های هندی رفته و از آن جا به زبان انگلیسی داخل شده است.

 

سپس فرانسویان آن را از زبان انگلیسی گرفته و پیژاما «Pyjama» گفته اند.

 

آن گاه این واژه راه ایران را در پیش گرفته و این بار با تلفظ فرانسوی وارد زبان پارسی شده است.

 

اکنون مردم آن را به چند صورت تلفظ می کنند: «پیژامه»، «پیژاما» یا «بیجامه»

 

اما «پیژامه» در زبان نوشتار نیز وارد شده است و به نظر می آید از بقیه راحت تر است و بیشتر استفاده می شود. اما در هر سه صورت درست است و استعمال آن ایرادی ندارد. این کلمه در عربی و پارسی فصیح دو تلفظ مختلف و دو معنای مختلف دارد.

 

غیبت

یکی «غیبت» بر وزن «کیفر» به معنای «غایب شدن» یا «غایب بودن»

 

از دست غیبت تو شکایت نمی کنم

تا نیست غیبتی نبود لذت حضور

حافظ

 

و دیگری «غیبت» بر وزن «زینت» به معنای «بد گفتن پشت سر کسی» است.

کسی گفت وپنداشتم طیبت است

که دزدی به سامان تر از غیبت است

سعدی

 

امروزه در تداول پارسی زبانان هر دو کلمه به کسر اول و سکون دوم تلفظ می شود.

 

فرار دادن - فراری کردن

کلمه «فرار» به معنای «گریز» اسم است و «فراری» صفت است به معنای «گریزان» .

 

بنابراین می توان گفت: «فرار دادن» به معنای «گریزاندن» و «وسیله گریز کسی را فراهم کردن» و ترکیب «فراری کردن» یعنی «گریزان کردن» و «بیزار کردن» .

 

اما نمی توان گفت: «فراری دادن» زیرا این ترکیب معادل «گریزان دادن» خواهد بود که مطلقا بی معنی است.

 

در سال های اخیر در بسیاری از نوشته ها و غالبا در رادیو و تلویزیون این ترکیب بی معنی را به کار می برند.

 

مثلا می گویند: «زندانی را از زندان فراری دادند.»

 

که به جای این جمله باید گفت: «زندانی را از زندان فرار دادند.»

 

اما «فرار دادن» با «فراری کردن» تفاوت معنایی دارد.

 

مثلا اگر گفته شود: «این بچه را از مدرسه فراری کرده اند.» جمله البته صحیح است منتها به این معنی خواهد بود: «این بچه را از مدرسه گریزان کرده اند»

 

در این جا ضروری است که به این نکته اشاره شود که واژه «فرار» کلمه ای عربی است که به علت استعمال زیاد در زبان پارسی رایج شده است.

 

معادل پارسی واژه «فرار»، کلمه «گریز» است که بسیار صحیح تر است که از آن در گفتار و نوشتار استفاده شود.

 

غدغن کردن

این ترکیب به معنای «نهی کردن وممنوع کردن» است. این فعل مرکب هرگاه در جمله پایه واقع شود، فعل جمله پیرو باید بر وجه التزامی باشد.

 

در عین حال باید دقت کرد که اگر کردن کاری «غدغن» باشد فعل جمله پیرو باید به صورت مثبت باشد و برعکس اگر نکردن کاری غدغن شود فعل جمله پیرو باید به صورت منفی بیاید.

 

مثلا هرگاه بگوییم: «امیر کبیر غدغن کرده بود کسی شراب نفروشد»، مقصود این خواهد بود که امیر کبیر نفروختن شراب را غدغن کرده بود و حال آن که مقصود نویسنده این بوده که؛ «امیر کبیر غدغن کرده بود کسی شراب بفروشد.»

 

توضیح ضروری

این واژه از جمله واژه هایی است که میان ادبا و زبان شناسان محل اختلاف است.

 

از آن جایی که این واژه به شکل«قدغن و غدقن» هم نوشته می شود و ریشه در زبان ترکی دارد و استعمال هرسه رواج دارد، نمی توان حکم قطعی صادر کرد که کدام املا درست تر است.

 

 

khoras​annews.‎​com
  • 18
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.5 stars from 20 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
ترلان پروانه,بیوگرافی ترلان پروانه,عکس های ترلان پروانه بیوگرافی ترلان پروانه و حواشی جنجالی ازدواجش + جدیدترین عکس‌های ترلان پروانه

نام کامل: ترلان پروانه

تاریخ تولد: ۱۸ تیر ۱۳۷۷

محل تولد: شیراز

حرفه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و تئاتر

تحصیلات:  لیسانس رشته گرافیک

ادامه
مهرداد صدیقیان,بیوگرافی مهرداد صدیقیان,عکس های مهرداد صدیقیان بیوگرافی مهرداد صدیقیان + عکس‌های جدید و جذاب مهرداد صدیقیان

نام کامل: مهرداد صدیقیان

تاریخ تولد:۳۰ بهمن ماه ۱۳۶۷

محل تولد: شهر تهران

تحصیلات: دیپلم ریاضی

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر و تلویزیون

ادامه
نوید محمدزاده,بیوگرافی نوید محمدزاده,عکس های نوید محمدزاده بیوگرافی نوید محمدزاده + جدیدترین عکس‌ها و مصاحبه جذاب او

نام کامل:نوید محمدزاده

تاریخ تولد: ۱۷ فروردین ۱۳۶۵

محل تولد: ایلام

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تئاتر

مدت فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

ادامه
شیلا خداداد,بیوگرافی شیلا خداداد,عکس های شیلا خداداد بیوگرافی شیلا خداداد + جدیترین عکسهای خانواده ۴ نفره‌اش

نام کامل: شیلا خداداد

تاریخ تولد: ۱۴ آبان ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس شیمی محض

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

ادامه
نیما شعبان نژاد,بیوگرافی نیما شعبان نژاد,عکس های نیما شعبان نژاد بیوگرافی نیما شعبان نژاد (بازیگر و کمدین) + جدیدترین تصاویر

نام کامل: نیما شعبان نژاد

زمینه فعالیت: تئاتر و تلویزیون

تاریخ تولد: ۲۱ اردیبهشت ۱۳۶۶ 

محل تولد: شهر کلن در آلمان

محل زندگی: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

ادامه
سوگل طهماسبی,بیوگرافی سوگل طهماسبی,عکسهای سوگل طهماسبی بیوگرافی سوگل طهماسبی + مصاحبه و علت ازدواج نکردنش

نام کامل: سوگل طهماسبی

تاریخ تولد: ۲۵ بهمن ۱۳۶۴ 

محل تولد: اهواز

پیشه :بازیگر

زمینه فعالیت: تئاتر، سینما و تلویزیون

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۱ تا کنون

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
محسن ابراهیم‌ زاده,بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده,عکس‌های محسن ابراهیم‌ زاده بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده + عکس‌های فوق العاده جذاب از او

نام کامل: محسن ابراهیم‌زاده

تاریخ تولد: ۱۷ شهریور ۱۳۶۶

محل تولد: تربت حیدریه

تحصیلات: دیپلم

پیشه: خواننده و آهنگساز و ترانه سرا

سبک: پاپ

ادامه
مریم معصومی,بیوگرافی مریم معصومی,عکس های مریم معصومی بیوگرافی مریم معصومی + عکس‌های جدید و مصاحبه جذاب او

نام کامل: مریم معصومی

تاریخ تولد:۲۴ اسفندماه ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: لیسانس علوم سیاسی

پیشه: بازیگر

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر، تلویزیون

ادامه

دلم خواسته بود بگویم نرو ، به تو نه ، به همه آدم های کوچه ، به پرنده هایی که می نشستند روی درخت های تازه برگ داده ، به گربه هایی که توی حیاط می دویدند، به کلاغی که بلند می پرید و صدای قارقارش تو را یاد حیاط مادربزرگ می انداخت .

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید