به گزارش سیتنا، نشانههای بازگشت اینترنت بینالملل از دوم بهمنماه و حدود دو هفته پس از قطعی گسترده آن مشاهده شد. با این حال، این بازگشت هرگز شکل کامل و سراسری به خود نگرفت. هنوز چند روز از انتشار خبر فارس در شامگاه جمعه درباره آغاز رفع محدودیت اینترنت در برخی استانها نگذشته بود که در یکشنبه پنجم بهمن همان خبر تکذیب شد. وزارت ارتباطات اعلام کرد هیچ ابلاغی از سوی شورایعالی امنیت ملی درباره کاهش محدودیتها به این وزارتخانه ارسال نشده است. این تناقض در اطلاعرسانی، تنها بخشی از ابهام موجود است؛ چرا که در یک شهر واحد ممکن بود فردی به اینترنت جهانی متصل باشد و فرد دیگر حتی به پیامرسانهای داخلی هم دسترسی نداشته باشد.
در اوایل این هفته، برخی ساعات برخی کاربران بدون فیلترشکن به اینستاگرام وصل میشدند و برخی دیگر قادر به باز کردن سادهترین سرویسها نبودند. همین تجربههای متفاوت باعث شده پرسش اصلی افکار عمومی این باشد که آیا اینترنت بینالملل وصل شده یا همچنان در وضعیت تعلیق قرار دارد.
علی رغم اتصال عمومی اینترنت بین الملل طی دو روز گذشته، به گفته کارشناسان شبکه، وضعیت فعلی شباهتی به مدل «خط سفید» یا سازوکارهای کلاسیک white list و black list ندارد؛ چرا که اختلالها بهصورت هدفمند روی کاربر یا مسیر مشخص اعمال نشده و حتی دسترسی برخی نهادها و کاربران دارای مجوز نیز دچار قطع موقت شده است.
مهندسان شبکه علت این وضعیت را ترکیبی از عوامل فنی میدانند؛ از جمله تغییرات مکرر در مسیرهای بینالمللی، اعمال و حذف موقت قوانین مسیریابی، فشار ترافیکی روی لینکهای فعال و خطاهای فنی ناشی از بازآرایی شبکه. نتیجه این شرایط، قطع و وصلهای پیدرپی، افزایش تأخیر و افت کیفیت ارتباط است که کاربران آن را بهصورت اتصال شانسی تجربه میکنند. در همین حال، برخی متخصصان معتقدند این ناپایداری میتواند نشانهای از تغییرات ساختاری گستردهتر در معماری اینترنت کشور باشد.
این اختلالها تنها در داخل کشور احساس نشده و بهصورت بینالمللی نیز ثبت شده است. نتبلاکس از ثبت صدها ساعت اختلال در شبکه اینترنت ایران خبر داده است. یکی از نمودهای ملموس این وضعیت، مشکل دسترسی به برخی سرویسهای ایمیل بینالمللی است؛ سرویسهایی که برای پژوهشگران، دانشجویان، مهندسان و بهویژه تجار حیاتی محسوب میشوند.
در نهایت، تجربه کاربران اپراتورها نیز نشان میدهد بخشی از اختلالها ماهیت فنی دارد. مهندسان شبکه تأکید میکنند قطع و وصل اینترنت یک فرآیند مرحلهای و پیچیده است و نمیتوان آن را ناگهانی اجرا کرد. بر اساس پیگیریها، بخشی از اختلالهای اولیه به مرور کاهش یافته و انتظار میرود شرایط شبکه در ادامه با ثبات بیشتری همراه شود.
- 13
- 3
