اظهارنظرهای نو راجع به نصب دوربین در تمام نقاط دانشگاه‌ها

همه‌جا شما را می‌بینند! رفتارهای شما را به خوبی زیر نظر دارند. وظایف آن‌ها ضبط و ثبت فعالیت‌های شما است. در کوچه و خیابان هم ندارد و حتی ممکن است همین الان در حال تماشای شما باشند. نصب دوربین‌های مدار بسته این روزها در هر نقطه‌ای ممکن بوده؛ توجیه ماجرا اما کاملا قانونی است. نصب دوربین مانع از بسیاری از اعمال خلاف قانون می‌شود. در این بین برخی بر این باورند که نصب دوربین‌های مداربسته در همه‌جا ضروری نیست و حتی ناقض حقوق شهروندی افراد است. موضوع نصب دوربین در دانشگاه‌ها چندین سال است که به صورت قانونی و غیرقانونی صورت می‌گیرد. مسئولان دلایلی دارند که نصب دوربین را ضروری و دانشجویان این‌کار را توهین به خود می‌دانند.

بانک‌ها، مغازه هایی با اموال زیاد مانند فروشگاه‌ها، طلافروشی‌ها و صرافی‌های جمله‌ مکان‌هایی هستند که نصب دوربین در آنها متداول است. این موضوع در وهله اول تامین کننده امنیت آن مکان است و به گونه‌ای یک عامل بازدارنده نیز محسوب می‌شود. حال اینکه با پیشرفت تکنولوژی موسسات، سازمان‌ها و ... نیز برای افزایش امنیت محیط کاری خود دست به نصب دوربین‌ها زده‌اند. سوالی که اینجا مطرح می‌شود این است که آیا نصب دوربین در همه محل‌های عبور و مرور الزامی است؟

به عنوان نمونه ماجرای نصب دوربین در آسانسور یک دانشگاه که منتسب شده به دانشگاه صنعتی شریف را به یاد دارید؟ دوربینی در داخل آسانسور نصب شده است و یک نمایشگر نیز محیط داخل آسانسور را به نمایش می‌گذارد. آیا در داخل آسانسور اموالی برای سرقت وجود دارد؟ پاسخ منفی است. نصب دوربین‌ها به این شکل صرفاً جهت کنترل رفتارها در چنین محیط‌هایی است. این رفتارها می‌تواند به عنوان مثال ناهنجاری‌های اخلاقی را شامل شود تا شعارنویسی و چیز‏های دیگر. حال اینکه در محیط‌های دانشگاهی همچنان که از نام آن بر می‌آید، ما با افرادی علم‌آموز و فرهیخته روبه‌رو هستیم. افرادی که برای علم‌آموزی به دانشگاه آمده‌اند. پاسخ دانشجویان در این باره یک کلمه است: «توهین آمیز!»

همیشه واکنش‌هایی از سوی سیاستمداران نسبت به نصب دوربین در دانشگاه‌ها بود اما اتفاقی که در چند سال اخیر شاهد آن هستیم این است که بخشی از دانشگاه‌های کشور اعم از دولتی و آزاد با نصب دوربین به کنترل محیط دانشگاه پرداخته‌اند. دوربین‌هایی که به طور مشخص حراست دانشگاه را برای کنترل این محیط آموزشی همراهی می‌کند. فرهاد دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران است.

او در این باره به «ابتکار» می‌گوید: «چرا خودمان را گول بزنیم؟ محیط دانشگاه، علی‌الخصوص دانشگاه‌های سراسری در سال‌های اخیر متشنج شده است. دانشجویان دیگر ساکت نیستند و درخواست‌های صنفی خود را سفت و سخت پیگیری‌ می‌کنند. آن ها دست به اعتراض می‌زنند و استفاده از دوربین در دانشگاه و کوی دانشگاه مسئله‌ای نیست که چرایی‌اش برای من دانشجو سوال باشد. آن‌ها می‌خواهند ما را کنترل کنند. نتیجه ‌آن شناسایی دانشجویان است و دستگیری‌ آن‌ها!» زهرا دانشجوی دانشگاه گیلان نیز در این باره به «ابتکار» می گوید: «فضای دانشگاه بزرگ است. اگر می‌توانستند در همه جای دانشگاه دوربین کار می‌گذاشتند.

این رسما توهین به من دانشجو است. یاد جمله عالم محضر خداست می‏افتم؛ در واقع دانشگاه‌ شده است محضر حراست. شاید باورتان نشود ما حتی جرات نمی کنیم در محیط دانشگاه با همکلاسی‌های پسرمان دقیقه‌ای بنشینیم. ترس را به جانمان انداخته‌اند که نکند الان حراست بیاید و بساط جزوه را برچیند و یک ستاره روی پیشانیمان بزند.» گفتنی است انگشت اتهام به سوی بخش زیادی از دانشگاه‌های معتبر کشور است. اخیرا در اظهار نظری محمد قمی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در مصاحبه‌ای عنوان کرده بود که « استفاده از دوربین‌های مدار بسته در تمام نقاط دانشگاه ضرورت دارد.» این نماینده مجلس دلیل این اظهار نظر را لو رفتن سوالات در یکی از دانشگاه‌های استان خراسان رضوی عنوان کرده و گفته بود: « در همه صنف‌ها حتی در آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها هم امکان دارد، انحراف و خطا رخ دهد، لو رفتن سوالات امتحانی در مدارس اتفاق افتاده و گاه در دانشگاه‌ها نیز اتفاق می‌افتد، اما خیلی کم است.»

قمی همچنین گفت: « وزارت علوم، دانشگاه و مدارس باید برای جلوگیری از لو رفتن و فروش سوالات امتحانی نظارت بیشتری کنند تا زمینه‌ تکرار این اتفاق فراهم نشود و باید در عین حال مراقبت‌های ویژه‌ای صورت بگیرد، گرچه یک سری مراقبت‌ها برای این کار انجام می‌شود، اما کم است. در این راستا استفاده از دوربین‌های مدار بسته در تمام نقاط دانشگاه ضرورت دارد تا شخص خائن و افرادی که بی‌مبالاتی کردند، شناسایی شوند.» براساس گفته‌های قمی، لو رفتن سوالات در دانشگاه «خیلی کم است». سوال اینجاست که برای اتفاقی که کم و حتی خیلی کم رخ می‌دهد، نصب دوربین «ضرورت» دارد؟ چه هزینه گزافی قرار است بر دوش دانشگاه وارد شود برای نصب دوربین در «تمام نقاط دانشگاه»؟

به تعبیر کاربران فضای مجازی این اظهار نظر، بهانه‌ای است برای امنیتی کردن فضای دانشگاه‌ پس از اتفاقاتی که در یک سال اخیر رخ داده است. برخی از کاربران نصب دوربین در دانشگاه را «توهین‌آمیز» خوانده و برخی نیز با نصب دوربین در برخی از نقاط دانشگاه‌ها مشکل ندارند اما نصب آن و متعاقباً کنترل تمام نقاط دانشگاه را دور از حقوق دانشجویی خود می‌دانند. دانشگاه به عنوان مبداء تحولات در همه نقاط این کره خاکی همیشه به عنوان یک نیروی محرک برای رخدادهای سیاسی، اجتماعی و ... بوده. در ایران نیز دانشجویان از پیش از انقلاب تا اکنون همیشه به عنوان بخش موثر در جامعه حضور داشته‌اند.

در پایان به جملاتی از محمدرضا عارف اکتفا می‌کنیم؛ در سال ۹۳ دانشگاه آزاد اسلامی نصب دوربین در دانشگاه‌های زیرمجموعه آن را بلامانع خواند. اتفاقی که واکنش‌های بسیاری را در پی داشت. بسیاری از دانشجویان چه در فضای مجازی و چه به صورت اعتراض‌های موقتی نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند. محمدرضا عارف در آن تاریخ گفته بود: «نصب دوربین در دانشگاه خلاف آرمان انقلاب فرهنگی است، انقلاب فرهنگی می‏خواست در واقع نگاه امنیتی و نظامی و اسلحه را از دانشگاه بیرون ببرد و به همین خاطر دانشگاه را تعطیل کرد. در واقع می‌خواست دانشگاه را دانشگاه کند، اما ما نتیجه برعکس گرفتیم و نگاه امنیتی را در دانشگاه حاکم کردیم.»

پویان خوشحال