پنج ظرف برنزی ۱۵۰۰ساله از زیر خاک شالبی به نمایشگاه شلسویگ رسید

به گزارش فرادید، گروهی از جست‌وجوگران آماتور دانمارکی با دستگاه فلزیاب در حوالی شالبی، در منطقه شلسویگ‌ـ‌فلنسبورگ آلمان، به نشانه‌هایی از وجود اشیای فلزی برخوردند. بررسی‌های بعدی نشان داد این اشیا ظرف‌هایی از اواخر امپراتوری روم و دوران مهاجرت اقوام در اروپا هستند. قرار است یک سال پس از کشف، بازدیدکنندگان روز باستان‌شناسی آن‌ها را در مدرسه ای‌پی مولر در شهر شلسویگ ببینند. اداره باستان‌شناسی ایالت شلسویگ‌ـ‌هولشتاین این مجموعه را برای شناخت گذشته منطقه بالتیک بااهمیت می‌داند.

انتقال آثار همراه با خاک

پس از نخستین شناسایی، باستان‌شناسان تصمیم گرفتند ظرف‌های آسیب‌پذیر را در زمستان همان‌جا نگه دارند. در اوایل آوریل گروهی از متخصصان به محل آمدند. آن‌ها با توجه به سن آثار و وضعیتشان، ظرف‌ها را یکی‌یکی بیرون نکشیدند. در عوض، خاک اطراف مجموعه را به صورت یک بلوک از زمین جدا کردند. انجام این کار دو روز طول کشید. باقی ماندن ظرف‌ها در خاک هنگام جابه‌جایی، خطر آسیب ناشی از فشار یا تماس مستقیم با آن‌ها را کمتر می‌کرد.

اسکن، دو ظرف دیگر را نشان داد

پیش از آغاز مرمت، بلوک خاک به مؤسسه فرانهوفر در لوبک رفت. دستگاه سی‌تی‌اسکن از درون بلوک در فواصل چهار میلی‌متری تصویر گرفت. در محل کشف گمان می‌رفت خاک سه ظرف را در خود جای داده باشد، اما با کنار هم گذاشتن تصاویر روشن شد که شمار اشیا به پنج می‌رسد. نتیجه اسکن به گروه مرمت اجازه داد پیش از کنار زدن خاک، برآورد روشن‌تری از موقعیت اشیا درون بلوک داشته باشد.

پس از اسکن، مجموعه به شلسویگ برگشت و به کارگاه مرمت قلعه گوتورف منتقل شد. تینا هاینتکس‌ـ‌ویلرس، مرمتگر آثار، به‌تدریج خاک چسبیده به هر ظرف را جدا کرد. اشیا حدود ۱۵۰۰ سال زیر زمین مانده بودند و جداسازی هر قطعه به کار دقیق نیاز داشت. مرمتگر گفته است کمتر پیش می‌آید که در کار روزمره فرصت رسیدگی به چنین آثاری فراهم شود. بیرون آوردن هر پنج قطعه تا سپتامبر به پایان رسید.

از صافی سالم تا دیگ‌های تعمیرشده

دیگ‌ها و کاسه‌های به‌دست‌آمده بعضاً نقش‌های ظریف دارند. یکی از قطعات، صافی برنزی است که وضعیت سالم آن توجه مرمتگران را جلب کرد. روی شماری از ظرف‌ها جای تعمیرات قدیمی دیده می‌شود. به نظر کارشناسان، این آثار تعمیر می‌توانند نشانه آن باشند که صاحبان ظرف‌ها حتی بعد از آسیب‌دیدگی برای نگهداری و استفاده دوباره از آن‌ها ارزش قائل بودند.

متخصصان ایالتی ساخت این اشیا را به سده‌های سوم تا پنجم میلادی نسبت می‌دهند. هنوز روشن نیست ظرف‌ها چرا کنار هم به خاک سپرده شدند. یک احتمال این است که همراه اشیای دیگر در گوری قرار گرفته باشند. بر اساس احتمال دیگر، ساکنان ژرمن منطقه مجموعه را به‌قصد پنهان کردن دارایی‌هایشان دفن کرده‌اند. فعلاً هر دو احتمال مطرح است، اما آنچه با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است که این نوع ظروف برنزی در آن دوره ارزش بالایی داشتند و با جایگاه اجتماعی صاحبانشان پیوند داشتند.

دلیل انتخاب اسکن پیش از مرمت این بود که تعدادی از اشیا درون خاک و در فاصله کمی از یکدیگر قرار داشتند. تصویرهای لایه‌ای به تیم امکان داد پیش از برداشتن نخستین لایه‌ها، محل قطعات را بهتر مشخص کند. تغییر برآورد اولیه از سه ظرف به پنج ظرف، هنگام آماده کردن ترتیب جداسازی و نگهداری قطعات نیز اهمیت داشت.