سه شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۹
۰۹:۴۳ - ۱۲ تير ۱۳۹۹ کد خبر: ۹۹۰۴۰۰۷۶۲
اقتصاد کلان

جدیدترین روش‌های پولشویی که صادرکنندگان از آن استفاده می‌کنند!

پولشویی با روش خالی فروشی بازرگانی,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان
پدیده خالی فروشی بازرگانی چیست؟ دو سال است اشخاصی در پوشش صادرکننده و وارد کننده از آن پول میلیاردی به جیب می زنند؛ یک پروانه صادراتی از صادرکننده به واردکننده واگذار می شود بدون این که ارزی از این محل جابجا شود.

در آغاز سال ٩٧ و همزمان با گرانی نرخ ارز، هیئت وزیران در یک مصوبه تمامی صادرکنندگان را موظف کرد منابع ارزی حاصل از صادرات خود را به چرخه اقتصادی بازگردانند ولی این آن چیزی نبود که صادرکنندگان به آن تن دهند. ماجرا هم با صادرکنندگان پتروشیمی، فولادی و سیمانی شروع شد و به صادرکنندگان غیرنفتی رسید. البته عدم بازگشت ارز صادرکنندگان اتفاق تازه ای نیست ولی حالا با سقوط جهانی قیمت نفت و تحریم و افت شدید درآمدهای نفتی، کمبود ارز بحران ساز شده است؛ بحرانی که نشانه های آنرا در شتاب گیری دوباره نرخ ارز در بازار آزاد این روزها می بینیم و در بازار ثانویه (در بستر سامانه نیما) با معضل تأمین ارز واردکنندگان.

پیگیری ها نشان می دهد همزمان با گرانی و آشفته بازار ارز، پدیده های تازه ای هم در تخلفات ارزی اتفاق افتاده که تا پیش از سال ۹۷ کسی حداقل نامی از آن ها نشنیده بود. متخلفان ارزی راه‌های جدیدی برای پیش بردن مسیر خود پیدا کرده اند و اتفاقا از محل همان سیاست هایی است که سیاست گذار برای سخت گیری و قانونمندکردن صادرات و واردات وضع کرده بود.

در این گزارش ما از پدیده خالی فروشی بازرگانی صحبت می کنیم که دو سال است اشخاصی در پوشش صادرکننده و وارد کننده از آن پول میلیاردی به جیب می زنند؛ یک پروانه صادراتی از صادرکننده به واردکننده واگذار می شود بدون این که ارزی از این محل جابجا شود. صادرکننده ارزش را در بازار آزاد می فروشد و واردکننده در پوشش پروانه صادراتی کالاهایی را وارد می کند که در اولویت بندی کالاهای مجاز جایی ندارند. حمیدرضا قاسمی، کارشناس صادراتی البته احتمال دیگری را هم مطرح می کند؛ اینکه خالی فروشی یک مسیر برای پولشویی و تمیزکردن ارزهای چمدانی است. یک منبع آگاه از بانک مرکزی حجم خالی فروشی در دو سال گذشته را پنج میلیارد دلار اعلام می کند، پنج میلیارددلاری که یا در بازار آزاد فروخته شده یا در حساب های خارجی ذخیره شده است.

منابع ارزی که هرگز باز نمی گردد

احتمالا در میان خبرهای هرروزه و اظهارنظر مسوولان زیاد شنیده اید که «صادرکنندگان ارزشان را بازنگردانند»، «آن ها متخلف ارزی هستند»، «نامشان افشا خواهد شد» و برایتان سوال شده ارزشان را کجا برده اند؟ چه طور قانون را دور می زنند؟ صادرکنندگان از گرانی ارز چقدر به جیب می زنند؟.

روزنامه « شرق» در گزارشی با عنوان «قراردادهای مخفی در فرودگاه امام» از ترفند صادرکنندگان و جلوانداختن حق العمل کارها به جای خود نوشته بود که چه طور قانون بازگشت ارز را می پیچانند. در این گزارش ما از روش دیگری حرف می زنیم که صادرکنندگان در این آب گل آلود ارز سر قلابشان می اندازند تا ماهی بزرگ تری دام کنند. مصوبه هیئت وزیران چند روش برای بازگشت ارز تعیین کرده است: فروش حواله ارزی در سامانه ارزی نیما، فروش اسکناس به صرافی ها، استفاده برای واردات خود و واگذاری پروانه صادرات. روش آخر آن چیزی است که حالا صادرکنندگان برایش طوری برنامه ریخته اند که به ظاهر تعهد ارزی شان را ایفا کنند اما در پشت پرده یک معامله صوری اتفاق می افتد. پروانه صادراتی از طریق سامانه جامع تجارت وزارت صمت صادر می شود. واردکننده در ثبت سفارش خود گزینه ارز اشخاص غیر را انتخاب می کند، فیش ثبت سفارش به بانک ارسال می شود، بانک آنرا بعنوان یک تقاضا به بانک مرکزی می فرستد و در آن جا بعد از تائید به بانک عامل ارجاع داده می شود. واردکننده ای که می خواهد از محل ارز صادرکننده، ارز خود را تأمین کند، باید پروانه صادراتی را به بانک ارائه دهد. واردکننده برای گرفتن این پروانه باید به سامانه جامع تجارت مراجعه کند. در این جا دو حالت اتفاق می افتد؛ حالت اول که روند قانونی است که باید طی شود. صادرکننده پروانه صادراتی اش را به قیمت توافقی به واردکننده واگذار می کند و در ازای آن ارزی را که برای خرید کالای واردکننده نیاز است، به حساب شرکت فروشنده (ذی نفع) در خارج از کشور می زند. ولی این حالتی نیست که در غالب مواقع اتفاق بیفتد. در اکثر موارد صادرکننده ارزش را در بازار آزاد می فروشد، ریال معادلش را در ازای آن دریافت کرده، واردکننده هم ارز خود را از بازار آزاد تأمین کرده ولی در این میان یک پروانه صادراتی از صادرکننده به واردکننده واگذار می شود که در واقع خالی از ارز است. این روش جدیدی است که سوداگران ارزی در لباس صادرکننده و واردکننده دوسالی است کشف کرده و با آن سود به جیب می زنند.

پولشویی با روش خالی فروشی بازرگانی,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان

چه سودی برای واردکننده دارد؟

ولی صادرکننده با چه سازوکاری میتواند یک معامله صوری ترتیب دهد و از یک پروانه صادراتی خالی سود میلیاردی به جیب بزند و این خالی فروشی بکار کدام یك از واردکنندگان می آید که حاضرند پول بیشتر بدهند و یک پروانه صادراتی خالی بخرند؟ در این مورد از حمیدرضا قاسمی، پژوهشگر اقتصادی و کارشناس صادراتی سوال پرسیدیم و وی توضیح داد: «در فرآیند صادرات معمول و قانونی پس از این که کالا از گمرک صادر شد، پروانه صادراتی صادر می شود. پس در این مرحله اصلا امکان صدور پروانه صوری وجود ندارد و تا کالا صادر نشود، پروانه ای برای آن ارائه نمی شود. صادرکننده کالای خود را در گمرک اظهار می کند، گمرک این اظهار را بررسي ميکند و هنگامی که کالا از مرز رد شد، پروانه صادراتی صادر می شود. ولی در سوی دیگر صادرکننده میتواند پروانه صادراتی خود را به واردکننده واگذار کند. این هم به این شکل اتفاق می افتد که صادرکننده و واردکننده سر مبلغی بین قیمت نیمایی و بازار آزاد با هم توافق می کنند و صادرکننده در ازای واگذاری پروانه صادراتی متعهد می شود به جای این که ارز از محل صادرات خود را وارد کشور کند، در آن سوی مرزها به حساب شرکتی واریز کند که طرف قرارداد واردکننده است. این شیوه قانونی واگذاری پروانه صادراتی است که در روزهای تحریم هم میتواند هزینه های جابجایی ارز را کاهش دهد و به کار بیاید و واردکننده هم از محل ارز صادرکننده، ارز موردنیاز واردات را تأمین کند».

ولی صادرکنندگان و واردکنندگان عملیات واگذاری پروانه صادراتی را به شیوه دیگری هم انجام می دهند. صادرکننده پروانه صادراتی را به واردکننده می فروشد بدون این که ارزی را در بیرون از ایران به هیچ شرکتی (طرف قرارداد با واردکننده) پرداخت کند. صادرکننده در این جا از دو محل سود می کند؛ یکی این که ارز خود را در بازار آزاد می فروشد و ارز حاصل از صادراتش به چرخه ارزی کشور بازنمی گردد و راهی خلاف سیاست ارزی حاکم می رود. ارز حاصل از صادرات در بازار آزاد فروخته و ارز وارداتی را تأمین می کند که به علت نداشتن توجیه اقتصادی و ضروری در روزهای تحریم نمی تواند از محل قانونی تأمین شود. بسياري از کالاهای خارجی که این روزها در فروشگاه ها می بینید، کالای وارداتی مجاز نیستند و از محل همین ارزها واردات آن انجام شده و از سوی دیگر هم پروانه صادراتی خودش را بصورت صوری می فروشد و به ازایش سودی مضاعف بدست می آورد. بنابراین این صادرکننده هم ارزش را وارد چرخه غیررسمی می کند و هم پروانه صادراتی خالی می فروشد. کسی هم که این پروانه را می خرد، برای تأمین ارزش به بازار آزاد میرود و از همین محل هم فشاری بر افزایش نرخ ارز می آید. قاسمی این تخلف ارزی را اینگونه توضیح می دهد: «جلوی این شیوه را با هیچ قانون و مقررات گذاری ای نمی توان گرفت. دو طرف معامله احراز می کنند که معامله انجام شده است. ضرر اولش برای کشور این است که ارز صادرات به چرخه اقتصادی بازنگشته و واردکننده هم برای تأمین ارز خود وارد بازار آزاد شده و تقاضای بازار را تحریک کرده است».

پولشویی با روش خالی فروشی بازرگانی,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان

ترفند تازه پول‌شویی (Money Laundering) 

ولی برای واردکننده چه سودی دارد که پروانه خالی را بخرد و ارز خود را از بازار آزاد تأمین کند؟ قاسمی احتمالاتی در این مورد مطرح می کند. «واقعیت این است که اینک در بازار آزاد ما با کمبود عرضه روبرو هستیم و اساساً خرید ارز به راحتی اتفاق نمی افتد که بتواند پاسخ گوی حجم موردنیاز واردکننده باشد. حالت دیگر هم این است که شخص می خواهد کالایی را وارد کند که جز اولویت های تخصیص ارزی سیاست حاکم فعلی نیست و نمی تواند از مجاری رسمی این ارز را دریافت کرده و کالایش را وارد کند. حالت دیگر نیز امکان دارد اشخاصی باشند که ارزهایی از محل غیررسمی داشته و فقط به دنبال این هستند که با داشتن یک پروانه صادراتی بتوانند هزینه کرد ارزشان را قانونی کنند. این یک حالت پول شویی دارد. چون منشا ارز مشخص نیست. امکان دارد واردکننده سوخت قاچاق کرده و ارزش را با چمدان به کشور آورده است. اکنون برای این که این پول را تمیز کند، با پروانه صادراتی سفید اقدام به واردات کالا می کند».

  • 17
  • 1
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۱۰
غیر قابل انتشار: ۱۰
جدیدترین
قدیمی ترین
با سلام ابتدا شخص من که از صادرکنندگان هستم باید به حال خودم تاسف بخورم که چرا در کشوری کار و خدمت می کنم که همیشه افرادی هستند که به جای تکریم صادرکننده همیشه صفات مختلف از مال مردم خور گرفته تا کلاهبردار قاچاق چی و اکنون بحث پولشویی را مطرح می کنم من معتقد هستم سیاست های امروز بانک مرکزی کاملا شکست خورده است علت را باید در جای دیگر جست و جو کرد به طور مثال ارزش کالا پلاستیک که من کار می کنم بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار در خارج از کشور است ولی در ارزش گذاری گمرک بین ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار نوسان دارد پس این صادرکننده چطور پول مابه التفاوت را برگرداند. بحث دوم انتقال ارز مثلا از کشور افغانستان به ایران یا سایر کشورها بین ۵ تا ۷ درصد می باشد اگر فرض کنید این انتقال ارز به بانک هایی باشد که برای ایرانیان است این مقدار بالاتر هم می باشد. بحث بعدی اینکه امروزه خود دولت در گرفتن پول خودش به دلیل تحریم ها مشکلات فراوان دارد و از یک صادرکننده عادی چه انتظار دارد. بحث بعدی تراز تجاری ایران با افغانستان و عراق و... یک طرفه است صادرکننده که کالای خود را به آن کشورها صادر می کند چه وارد کند که جواب صادرات خود را بدهد صادرکننده به آن کشورها باید هزینه ده درصدی انتقال ارز به دیگر کشورها را بپردازد تا به واردکننده ایرانی تامین ارز کند. بحث بعدی فروش ریالی کالاست در واقع در قالب اکثر معاملات در ایران توسط خارجی ها بحث فروش ریالی مطرح است و همچنین صادرکننده در فروش ریالی راحت تر است چون پول خود را قبل از تحویل کالا می گیرد و از او کلاهبرداری نمی شود و دوم در صورت فروش ارزی باید بعد از تحویل کالا و در کشور مقصد انجام دهد که بسیاری امکان مسافرت به خارج از کشور را ندارند. نظر نهایی من در خصوص این موضوع این است که اگر دولت به پدیده صادرات و واردات دخالت نکند وضع از این بهتر خواهد شد وقتی دولت تخصیص ارز را بین صادرکنندگان و واردکنندگان کامل آزاد بگذارد نرخ ارز را تک نرخی بازار آزاد قرار دهد و فقط سعی کند در کالاهای اساسی مثل دارو و گندم و... سوبسید برای نیازمندان قرار دهد مطمئن باشید پدیده قاچاق کالا و ارز از بین می رود و آن وقت تولید داخلی و جهش تولید عملی می‌شود.
مشاهده کامنت های بیشتر
پیر امیدیار,بیوگرافی پیر امیدیار,پیرامیدیار بیوگرافی پیر امیدیار، بنیان گذار و رئیس سایت Ebay (+ تصاویر)

زاده:۲۱ ژوئن ۱۹۶۷ 

محل تولد: پاریس، فرانسه

شغل: بنیانگذار شرکت eBay

مادر: الهه میر جلالی امیدیار

پدر: کوروش امیدیار

همسر: پاملا کر امیدیار

ادامه
برادران رایت,برادران رایت اختراع هواپیما,زندگی نامه ی برادران رایت زندگینامه ی برادران رایت و اختراعات آنها

ویلبر رایت

ارویل رایت

- تاریخ تولد برادران رایت

ویلبر رایت: ۱۶ آوریل ۱۸۶۷

ارویل رایت: ۱۹ آگوست ۱۸۷۱

ادامه
حضرت محمد (ص),تولد حضرت محمد (ص),میلاد حضرت محمد (ص) زندگی نامه حضرت محمد (ص) از ولادت تا رحلتش

نام پدر: عبدالله

نام مادر: آمنه

شهرت: خاتم پیامبران، رسول خدا، امین

كنیه: ابوالقاسم و ابوابراهیم.

القاب حضرت محمد (ص): رسول اللّه، نبى اللّه، مصطفى، محمود، امین، امّى، خاتم، مزّمل، مدّثر، نذیر، بشیر، مبین، كریم، نور، رحمت، نعمت، شاهد، مبشّر، منذر، مذكّر، یس، طه‏ و... 

زمان تولد: ۱۷ ربیع الاول ۵۷۱ میـلادی

ادامه
علی صادقی,فیلم های علی صادقی,علی صادقی و ملیکا زارعی بیوگرافی علی صادقی بازیگر معروف طنز ایرانی (+ مصاحبه)

تولد: ۱۰ آذر ماه ۱۳۵۹ 

محل زندگی: تهران

ملیت: ایرانی

پیشه: بازیگر

مدرک تحصیلی: فوق دیپلم کامپیوتر

ادامه
سهراب سپهری,دبستان سهراب سپهری,زندگینامه سهراب سپهری زندگینامه سهراب سپهری (+ عکس)

زادروز: ۱۵ مهر ۱۳۰۷

محل تولد: کاشان

پیشه: شاعر، نقاش و مدرّس هنرستان هنرهای زیبا

مرگ: ۲۱ ماه آوریل ۱۹۸۰

علت مرگ: سرطان خون 

ادامه
محسن تنابنده,همسر محسن تنابنده,محسن تنابنده عکس بیوگرافی محسن تنابنده، فیلمنامه نویس و بازیگر مطرح ایرانی(+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۶ فروردین ماه ۱۳۵۴

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته بازیگری

همسر: روشنک گلپا

فرزند: یک پسر به نام نامی

ادامه
برد پیت,فیلم های برد پیت,برد پیت و ورزش مورد علاقه اش بیوگرافی برد پیت مشهورترین بازیگر آمریکایی (+ تصاویر همسران برد پیت)

ملیت: آمریکایی

تاریخ تولد: ۱۸ دسامبر ۱۹۶۳

محل تولد: شانی، اکلاهما، آمریکا

محل زندگی: اسپرینگفیلد، میزوری

زمینه فعالیت: بازیگر سینما و تلویزیون

همسران: جنیفر آنیستون (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵)، آنجلینا جولی (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶)

ادامه
پوریا فیاضی,پوریا فیاضی بازیکن والیبال,تصاویر اینستاگرامی پوریا فیاضی بیوگرافی پوریا فیاضی و سوابق ورزشی اش (+ مصاحبه)

تاریخ تولد:۲۲ دی ۱۳۷۱

زادگاه: ارومیه، ایران

قد: ۱۹۵ سانتیمتر

رشته ورزشی: والیبال

پُست: دریافت کننده قدرتی

ادامه
استیو هانکه,زندگینامه استیو هانکه,زندگی نامه استیو هانکه بیوگرافی استیو هانکه، اقتصاددان مشهور آمریکا (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۹ دسامبر ۱۹۴۲

محل تولد: ماکن، جورجیا

ملیت: ایالات متحده آمریکا 

فارغ التحصیل: دانشگاه کلرادو بولدر

مؤسسه: مدرسه معادن کلرادو، دانشگاه برکلی، دانشگاه جانز هاپکینز

ادامه
ویژه سرپوش