دوشنبه ۰۵ خرداد ۱۳۹۹
کد مقاله: ۹۹۰۲۰۰۰۷۷

آشنایی با امپریالیسم و انواع آن

امپریالیسم,امپریالیسم چیست,امپریالیسم یعنی چهرواج دهندگان امپریالیسم گروهی بودند به رهبری جوزف چیمبرلین
امپریالیسم فرهنگی، یاری دهنده ی امپریالیسم سیاسی و اقتصادی و بلکه فراتر از آن، اساس و بنیان دیگر گونه های امپریالیسم بوده و نمی توان از آن با تسامح و به سادگی گذشت.

امپریالیسم چیست؟

کلمه امپریالیسم Imperidlism از نظر لغوى عبارت است از: طـرفـدارى از حـکـومـت امپراتورى و یا سیاستى که مرام آن گسترش نفوذ و قدرت کشور خویش بر کشورهاى دیگر است. واژه امـپـریـال (Imperial) مـاءخـوذ از ریـشـه لاتینى (Imperilim) به معناى قدرت مطلقه، حق حـاکـمـیـت مـطـلق، اخـتیار مطلق، امپراتورى، حق فرمان روایى و اجراى قانون است. امّا اصطلاح امـپـریـالیـسـم بـه اعـمـال سـیـاست هاى توسعه طلبانه اقتصادى و برترى طلبى (هژمونى) سیاسى دولت هاى نیرومند بر ملت یا ملت هاى دیگر اطلاق مى شود.

معنای جدیدی که از کلمه ی امپریالیسم می شناسیم، مولود تحولاتی است که در دهه ی ۱۸۷۰ میلادی رخ داد؛ یعنی در دورانی که به «عصر دیزرائیلی» مشهور است. این واژه تا اوایل دهه ی ۱۸۷۰ به نظام سیاسی سلطنتی یا «امپریال»( imperial) خودکامه و استبدادی اطلاق می شد و «امپریالیست» به کسی گفته می شد که هوادار چنین امپراتور یا امپراتوری است.

امپریالیسم بطور کلی، عنوانی است برای قدرتی که بیرون از حوزه ملی خویش به تصاحب سرزمین های دیگر بپردازد و مردم آن سرزمینها را به زور وادار به فرمان فرمانبرداری از خود کند و از منابع اقتصادی، مالی و انسانی آن ها به سود خود بهره برداری کند.

تازیخچه امپریالیسم

امپریالیسم به معنای تشکیل امپراتوری از آغاز تاریخ بشر شاید وجود داشته است لیکن در معنای محدودتر واژه امپریالیسم (یعنی از واژه قدیمی تر امپراتوری) در دهه ۱۸۹۰ در انگلستان رواج یافت. رواج دهندگان آن گروهی بودند به رهبری جوزف چیمبرلین، سیاستمدار استعمارخواه انگستان که هوادار گسترش امپراطوری انگلستان بودند و همین طور مخالف با سیاست تکیه بر توسعه اقتصادی داخلی، این کلمه به زودی در زبان های دیگر بکار گرفته شد، به آن اندازه که از آن برای بیان رقابت قدرت طلبی های کشورهای اروپایی برای کسب کردن مستعمرات و حوزه نفوذ آنان در افریقا و دیگر قاره ها استفاده شد، تا اینکه دهه ۱۸۸۰ تا ۱۹۱۴ را به این خاطر عصر امپریالیسم نامیدند.

در زمان ویلیام اول (قرن ۱۹)، پادشاه انگلستان، بین او و پاپ هفتم در خصوص قلمرو آمریت و اعطای مناصب، درگیری و برخورد سختی صورت گرفت. نتیجه آن شد که از آن پس دو جمعیت یا دو حزب بسیار مقتدر و در عین حال مخالف یکدیگر در انگلستان مشکل گرفت که یکی در جهت طرفداری از پاپ و کلیسا فعالیت میکرد و اعضای آنرا با پالیست ها می نامیدند و دیگری حزبی بود که طرفدار امپراطور و نفوذ قدرت دنیوی امپراطور در مسائل اخروی بود که به امپریالیست ها مشهور شدند.

امپریالیسم اسلامی,امپریالیسم ,درمورد امپریالیسماستعمار، اصولا اعمال قدرت امپریالیستی شناخته می شود

نظریه امپریالیسم اولین بار به وسیله مورخ انگلیسی هابسن مطرح شد و به وسیله لینن رهبر شوروی خود تحت‌تأثیر اندیشه های مارکس بود، اخذ گشت. اثرهایش در اوایل دهه ۱۹۰۰ در زمان تلاش ملل غربی برای دست یافتن بر آمریکا منتشر گردید. هابسن تلاش برای استیلا یافتن بر اقوام دیگر و تحت انقیاد درآوردن آن ها را امپریالیسم می نامد. این فرآیند از نظر او هم به توسعه و گسترش اقتصادی کشورهای غربی کمک میکرد و هم خیلی از مناطق دیگر دنیا را به فقر می کشاند.

انواع امپریالیسم

سه نوع امپریالیسم میتوان تصور کرد که عبارتند از:

۱. امپریالیسم سیاسی (امپریالیسم کلاسیک): در اصطلاح سیاستمداران آسیا و آفریقا امپریالیسم اغلب به معنای تسلط سیاسی است و مفهوم اقتصادی آن را در کلمه استعمار می‌جویند. به هرحال مفهوم امپریالیسم با مفهوم استعمار پیوندی نزدیک و جدا نشدنی دارد.

مفهوم استعمار امروزه با مفهوم امپریالیسم پیوستگی جامع یافته و استعمار اصولا اعمال قدرت امپریالیستی شناخته می شود، یعنی همانطور که متذکر شدیم قدرتی که می خواهد از مرزهای ملی و قومی خود تجاوز کند.

از این جهت، دو اصطلاح استعمار سرخ و استعمار سیاه پدید آمده است که اولین آن اشاره به سیاست توسعه طلبی اتحاد شوروی سابق و دومین آن اشاره به توسعه طلبی های امپریالیستی غرب دارد به همین قیاس، پاکستانی ها، در مورد کشمیر، از امپریالیسم قهوه ای یعنی امپریالیسم هندی نام برده اند.

معنی امپریالیسم,تعریف امپریالیسم,امپریالیسمدر اروپا ایدئولوژی امپریالیسم به فاشیسم و نازیسم انجامید

ولی در اروپا ایدئولوژی امپریالیسم به فاشیسم و نازیسم انجامید و امروزه توسعه طلبی های امپریالیسمِ دنیای غرب را در تجاوزات آمریکا در عراق و کشورهای اسلامی دیگر به عینه مشاهده می کنیم که برای تسلط بر منابع انرژی و اثبات تک قطبی بودن جهان تحت عنوان ایجاد دموکراسی و بهانه های واهی مانند مبارزه با تروریسم و... طبل جنگ های صلیبی را به صدا درآورده است.

۲. امپریالیسم اقتصادی (امپریالیسم نو): بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که رشد آهسته، نابرابری شدید و سطح بالای بیکاری در کشورهای رو به توسعه ناشی از روابط نابرابر قدرت میان کشورهای غنی و فقیر و نیز اختلاف طبقاتی در کشورهای رو به توسعه است. افزون بر این پیدا کردن راه حلی برای مسئله فقر مستلزم تغییر بنیادی در روابط مبتنی بر قدرت است و این امر خود مستلزم حذف ارزشها و ساخت طبقاتی نظام سرمایه داری است.

۳. امپریالیسم فرهنگی و رسانه ای: گونه‌ای از امپریالیسم است که می‌توان آن را به این صورت تعریف کرد: کاربرد قدرت سیاسی و اقتصادی برای پراکندن ارزشها و عادت‌های فرهنگ متعلق به آن قدرت در میان مردمی دیگر و به زیان فرهنگ آن مردم. امپریالیسم فرهنگی می‌تواند یاری دهندهٔ امپریالیسم سیاسی و اقتصادی باشد. چنانکه، مثلاً فیلم‌های آمریکایی برای فراوردههای آمریکایی تقاضا پدید می‌آورند.

امپریالیسم فرهنگی، به استفاده از قدرت سیاسی و اقتصادی، برای قبولاندن ارزشهای فرهنگی متعلق به قدرت استعمارگر در بین مردم جامعه هدف گفته می شود که بطور مستقیم فرهنگ آن جامعه را مورد حمله قرار می دهد.

امپریالیسم,امپریالیسم اقتصادی,تفکر امپریالیسممفهوم امپریالیسم با مفهوم استعمار پیوندی نزدیک و جدا نشدنی دارد

گردآوری: بخش سیاست سرپوش

hesabeman.ir
  • 11
  • 6
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آرمین 2,زندگینامه آرمین 2afm,بیوگرافی آرمین 2afm بیوگرافی آرمین زارعی(ارمین ۲fm)+ عکس

نام اصلی:آرمین زارعی

نام مستعار:آرمین ۲ای اف ام(ارمین ۲fm)

تاریخ تولد:۵ اردیبهشت ماه ۱۳۶۵

زادگاه:تهران، ایران

شغل:خواننده

سبک( ها):پاپ، رپ

ادامه
پیمان رنجبری,بیوگرافی پیمان رنجبری,پیمان رنجبری بازیکن لیگ یک بیوگرافی پیمان رنجبری بازیکن فوتبال ایران (+تصاویر)

نام: پیمان رنجبری

تاریخ تولد: ۳۰ مرداد ماه ۱۳۷۱

محل تولد: تبریز، ایران

قد: ۱۸۴ سانتی متر 

رشته فعالیت: بازیکن فوتبال ایران

شروع فعالیت در فوتبال: تیم جوانان اردبیل

ادامه
مگ ویتمن,زندگینامه مگ ویتمن,بیوگرافی مگ ویتمن بیوگرافی مگ ویتمن زن میلیاردر اینترنتی (+عکس)

نام کامل: مارگارت کوشینگ ویتمن

تاریخ تولد: ۴ اوت ۱۹۵۶

زادگاه: لانگ آیلند، نیویورک، آمریکا

محل سکونت: اترتون، کالیفرنیا، آمریکا

محل تحصیل: دانشگاه پرینستن، مدرسه بیزنس هاروارد 

شغل: رییس و مدیر عامل اجرایی هیولت پکرد

ادامه
علی لاریجانی,بیوگرافی علی لاریجانی,زندگینامه علی لاریجانی بیوگرافی علی لاریجانی (+عکس)

نام کامل:علی اردشیر لاریجانی

پیشینه:سیاستمدار، هیئت علمی

هیئت دولت:دولت پنجم، دولت ششم

تاریخ تولد:۱۳ خرداد ۱۳۳۶

زادگاه:نجف، عراق

محل تحصیل:دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران

ادامه
نادرشاه,بیوگرافی نادرشاه,زندگینامه نادرشاه زندگینامه نادر شاه افشار

نام کامل:نادر قلی یا نَدَرقلی

لقب ها:نادر قلی بیگ، تهماسب قلی خان، نایب السلطنه، نادر شاه

پیشینه:نخستین شاهنشاه سلسله افشاریان

تاریخ تولد:۳۰ مهر ۱۰۶۷، ۲۸ محرم ۱۱۰۰( قمری)

زادگاه:و کلات نادری پایتخت ایران در دوره افشاریه

دوران سلطنت:۱۱۴۸ تا ۱۱۶۰( قمری)( ۱۲ سال)

ادامه
ابن سینا,ابوعلی سینا,زندگینامه ابن سینا زندگینامه ابن سینا به زبان ساده

نام کامل: ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا

نام های دیگر:ابوعلی سینا، پور سینا، ابن سینا

لقب ها:شیخ الرئیس؛ شرف الملک، حجت الحق شاه زاده اطباء

پیشینه:فیلسوف، دانشمند و حکیم

تاریخ تولد:۱ شهریور ۳۵۹ه‍.ش

محل تولد:بخارا (ازبکستان کنونی)

ادامه
امام علی (ع),زندگینامه امام علی (ع),بیوگرافی امام علی (ع) زندگینامه امام علی (ع)

نام کامل: علی بن ابی طالب

لقب ها:امیرالمؤمنین، مرتضی، اسداللّه، حیدر کرار، سید عرب، سیدالمسلمین، امام المتّقین

تاریخ تولد:۱۳ رجب سال سی ام عام الفیل

محل تولد:کعبه، مکه، حجاز

درگذشت:۲۱ رمضان ۴۰ هجری

مدفن:حرم علی بن ابی طالب، نجف، عراق

ادامه
زکریای رازی,زندگینامه زکریای رازی,زکریای رازی کیست زندگینامه زکریای رازی، فیلسوف معروف ایرانی

نام: ابوبکر محمّد بن زکریای رازی

تاریخ تولد: ۲۵۱ ه‍. ق

تاریخ مرگ: ۳۱ اکتبر ۹۲۵ م

والدین: زکریا بن یحیی

ملیت: ایرانی، عباسی

رشته فعالیت: پزشکی، فلسفه و کیمیاگری

ادامه
غلامرضا تختی,غلامرضا تختی کیست,بیوگرافی غلامرضا تختی از کودکی تا قهرمانی غلامرضا تختی

نام:غلامرضا تختی

لقب:جهان پهلوان

تولد: ۵ شهریور ۱۳۰۹

زادگاه:تهران، کشور ایران

فوت:‏ ۱۷ دی ۱۳۴۶

قد:۱۸۵ سانتیمتر 

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش