۱۳:۳۸ - ۱۱ آذر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۹۰۲۰۶۰
کتاب، شعر و ادب

جواد مجابی، نویسنده و منتقد هنری:

سال هاست گرفتار خودسانسوری نشده ام

جواد مجابی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

«به قول مردم گفتنی» تازه‌ترین نوشته جواد مجابی‌ است که در کمتر از یک ماه چاپ دوم آن از سوی نشر «چشمه» در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. کتابی که این نویسنده و پژوهشگر ادبی آن را با نگاهی به ضرب‌المثل‌های ایرانی در حال فراموشی، آن هم در قالب داستان و به بیانی طنز نوشته است. اما خبر تازه درباره مجابی این است که کتاب خاطرات او که با نگاهی به چهره‌های سیاسی، ادبی و فرهنگی کشورمان نوشته شده هم به‌تازگی مجوز نشر گرفته؛ این کتاب تا چندی دیگر در دو جلد و با همکاری نشر ثالث منتشر می‌شود.

پیش‌تر از پایان مراحل آماده‌سازی مجموعه خاطرات‌تان خبر داده بودید، گویا کتابی حجیم و دربردارنده خاطرات شما از دیدار و دوستی با اهالی فرهنگ و هنر است.

همان‌طور که اشاره کردید این کتاب که عنوان آن را «خاطرات نسل آخر» گذاشته‌ام تنها خاطرات شخصی مرا شامل نمی‌شود. بخشی از آن به زندگی خودم تعلق دارد و مابقی هم حاصل دیدار و دوستی‌هایی است که با چهره‌های شاخص و بزرگان عرصه‌های مختلف فرهنگ و هنر معاصر ایران داشته‌ام.

صحبت درباره این افراد تنها به بیان خاطرات شخصی‌تان ختم می‌شود یا به زندگی و اثرگذاری آنها بر فرهنگ‌مان هم پرداخته‌اید؟

اتفاقاً نکته قابل توجه این کتاب در تلاشی است که به جهت معرفی آنان به مخاطبان به خرج داده‌ام و از این بابت آن را اثری قابل تأمل در معرفی بخشی از تاریخ ادبیات و هنرمان هم می‌دانم. در کنار خاطرات مذکور از زندگی و آثار هر یک از آنها هم گفته‌ام. به‌عنوان نمونه اگر از نحوه آشنایی‌ام با غلامحسین ساعدی نوشته‌ام به ذکر نکاتی هم درباره زندگی حرفه‌ای خود او هم پرداخته‌ام.

و مخاطبان با مطالعه این مجموعه خاطرات با کدام طیف و حتی چه تعداد از هنرمندان و اهالی ادب روبه‌رو خواهند شد؟

در این کتاب با بیش  از۲۰۰ چهره شاخص که با آنان در طول زندگی کاری‌ام آشنا شده‌ام روبه‌رو خواهند شد. این کتاب از بزرگانی نظیر ابراهیم پورداوود شروع می‌شود و حتی افرادی همچون ذبیح بهروز(دوست صادق هدایت) و احمد شاملو، اخوان ثالث و غلامحسین ساعدی هم در آن هستند. البته در این بین جای برخی بزرگان همچون نیما یوشیج و فروغ فرخزاد خالی است چراکه فرصتی برای نشست و برخاست با آنان نداشته‌ام اما باقی چهره‌های شاخص به نحوی دراین کتاب مطرح شده‌اند.

چهره‌های اثرگذار دهه چهل و پنجاه فرهنگ و هنرمان؟

افرادی که در کتاب درباره‌شان نوشته‌ام از دهه چهل شروع می‌شوند؛ به‌عبارتی از ورودم به تهران به‌عنوان دانشجوی حقوق که سال ۱۳۳۶ بوده را دربر می‌گیرد تا کمی بعد‌ از انقلاب که حوالی دهه شصت می‌شود. به اعتقاد من تاریخ ادبیات معاصر کشورمان در یک قرن اخیر دو دوره زمانی را شامل می‌شود که یکی از ۱۳۰۰ تا ۱۳۶۰ و دومی از ۱۳۶۰ به بعد است.این کتاب قسمت نخست تقسیم‌بندی مذکور است. بگذارید اشاره دیگری به‌ نام برخی از آنها داشته باشم؛ افرادی همچون محمدرضا شجریان، نصرت کریمی و حتی افرادی که آنان را در جشن هنر دیده‌ام. حتی از هنرمندان خارجی که شانس دیدار با آنان را در جشنواره‌ها و جشنواره‌های خارجی داشته‌ام هم نوشته‌ام که «پیتر بروک»، «ریچارد برتون»، «ادوارد آلبی»، «آرتور میلر» و« فرناندو آرابال» از آن جمله هستند. در این کتاب حتی درباره افرادی همچون «ذوالفقار علی بوتو» و اغلب آدم‌های مطرح سیاسی قبل از انقلاب و افراد پیشرو در وقوع انقلاب هم نوشته‌ام. این مطالب چندان به اختصار نیست، آنچنان که مخاطبان قادر به مطالعه نکات بسیاری درباره آنان خواهند بود. حضور من در این بخش کتاب به‌عنوان راوی و کسی است که بی‌واسطه خاطرات مذکور را شنیده و هیچ کدام نقل قول از بیان افراد دیگری نیست.

و اهمیت این خاطرات از چه بابت است؟

اینکه در این خاطرات می‌توان به نکاتی تاریخی- سیاسی هم پی برد؛ راستش از همان سال‌های جوانی در مواجهه با افرادی مشهور به یادداشت‌برداری درباره آنان می‌پرداختم. معتقد بودم هر اتفاقی که در آن روزها رخ می‌دهد در آینده‌ای نه‌چندان دور ممکن است به بخشی از تاریخ‌مان تبدیل شود و شنیدن حرف‌های آدم‌ها را فرصت مغتنمی برای خودم می‌دانستم.

پس این کتاب تنها بیان خاطرات شما نیست و به نوعی می‌توان گفت که بخشی از تاریخ ادبی، هنری و سیاسی‌مان را هم شامل می‌شود؟

علاوه براین تلاش کرده‌ام به بخش‌هایی از زمینه‌های اجتماعی آن سال‌ها که منجر به‌ وقوع حوادث فرهنگی- اجتماعی دهه چهل و پنجاه شده هم بپردازم، اینکه در آن دوران، زندگی مردم به چه سبک و شیوه‌ای بوده است. دوستانی که بخش‌هایی از کتاب را خوانده‌اند تأکید کرده‌اند که در آن می‌توان به وضوح بخش‌هایی از تاریخ و سبک زندگی آن سال‌های مردم را دید.

این نکات به‌ شکل مستقیم در کتاب آمده یا در خلال بیان خاطرات شماست؟

تنها در قالب خاطرات به بیان آنها نپرداخته‌ام، بخش‌هایی از این زمینه‌های اجتماعی- سیاسی به شکل مستقیم آمده‌اند. حتی درباره مشخصات اقتصادی آن دهه‌ها هم نکاتی نوشته‌ام و تأکید کرده‌ام که بخشی از تحولات مثبت فرهنگی-هنری آن روزگار به سبب پیشرفت اقتصادی بوده است. اینکه اگر دهه چهل و پنجاه وضع اقتصادی کشور با بهبود و پیشرفت روبه‌رو نمی‌شــــد امکان توجه به ادبیات و هنــر تا آن انــــــدازه رخ نمی‌داد.

مخاطبان این کتاب کدام طیف از مخاطبان هستند؟

هم علاقه‌مندان ادبیات و هم همه آنهایی که خواهان اطلاع درباره زندگی و آثار چهره‌های اثرگذار آن روزگار هستند. از آن جایی که این کتاب را به قصد انتشار ننوشته بودم در آن خبری از خودسانسوری یا برخی ملاحظات نیست.

به قصد انتشار نبوده؟

نه، طی ۲۰ سال اخیر اغلب آثارم را به این نحو می‌نویسم تا گرفتار خودسانسوری نشود؛ بنای انتشار آنها را هم می‌گذارم برای وقتی که شرایط مهیا شود و جالب اینجاست که در بحث ممیزی هم با مورد چندانی درباره این کتاب روبه‌رو نشدم. از این کتاب ۲ هزار صفحه ای تنها هزار و ۴۰۰ صفحه آن متن است و مابقی تصاویر منتشر نشده و نامه‌ها و سندهایی از افرادی است که درباره‌شان نوشته‌ام.

این عکس‌ها و اسناد حاصل روزگاری است که مشغول کار روزنامه‌نگاری بودم. این کتاب ۱۵-۱۰ سالی است که تقریباً آماده شده ولی آن را برای نشر نسپرده بودم.

گویا کتاب «به قول مردم گفتنی» شما هم به چاپ دوم رسیده، کتابی که برای تألیف آن از ضرب‌المثل‌ها استفاده کرده‌اید!

«به قول مردم گفتنی» کتاب خوش اقبالی است چراکه در عرض یک ماه به چاپ دوم رسیده است. همان طور که گفتید این کتاب براساس ضرب‌المثل‌های مردمی و ادبیات شفاهی نوشته شده، برای گلچین کردن ضرب‌المثل‌ها به سراغ حافظه شخصی‌ام نرفته‌ام و کتاب‌های متعددی را مطالعه کرده‌ام.

از جمله آنها می‌توان به کتاب‌های دهخدا تا انجوی شیرازی، شاملو، امیرقلی امینی و ابوالحسن نجفی و تمام افرادی که در این زمینه تحقیق کرده و آثاری نوشته‌اند اشاره کرد. داستان‌هایی که در این کتاب جای گرفته‌اند آنهایی هستند که احتمال فراموشی‌شان می‌رود، ضرب‌المثل‌هایی که به نوعی در تشابه با وضع اجتماعی و زندگی امروز مردم هستند. از این ضرب‌المثل‌ها برای خلق آثار داستانی با قلمی طنز و زبانی نزدیک به بیان محاوره‌ای مردم استفاده کرده‌ام که برای همه قابل درک باشد.

مریم شهبازی

iran-newspaper.com
  • 10
  • 5
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
گری هوپر,بیوگرافی گری هوپر,زندگینامه گری هوپر بیوگرافی گری هوپر، مهاجم انگلیسی

نام کامل:گری هوپر

زادروز:۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۸

زادگاه:هارلو، انگلستان

قد:۱٫۷۷ متر

پست:مهاجم

ادامه
مهران مدیری,بیوگرافی مهران مدیری,عکس مهران مدیری بیوگرافی مهران مدیری بازیگر توانمند ایرانی (+ عکس فرزندان)

نام اصلی: مهران مدیری

تولد: ۱۸ فروردین ۱۳۴۶

تهران، ایران

زمینه فعالیت: هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده

طراح صحنه و مجری

محل زندگی: تهران

ادامه
هانده ارچل,بیوگرافی هانده ارچل,عکس هانده ارچل بیوگرافی هانده ارچل و علت مشهور شدنش (+عکس)

چکیده ای از بیوگرافی هانده ارچل:

تولد : ۲۴ نوامبر ۱۹۹۳

محل تولد: استانبول (ترکیه)

محل زندگی: استانبول، ترکیه

ملیت: پدر (ترکیه) مادر (آلمان)

پیشه: بازیگر و مجری و مدل (ستاره سینمای ترکیه و بهترین مدل ترکیه)

ادامه
گروه سون,بیوگرافی گروه سون,عکس گروه سون بیوگرافی گروه سون (+ نحوه تشکیل گروه سون)

گزیده ای از بیوگرافی گروه سون:

نام مستعار: سون

سبک‌: پاپ

ساز: گیتار و پیانو

اعضای کنونی:

ادامه
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید