سه شنبه ۰۲ مرداد ۱۴۰۳
۱۰:۴۳ - ۰۱ تير ۱۳۹۶ کد خبر: ۹۶۰۴۰۰۰۴۶
میراث فرهنگی و صنایع دستی

به مناسبت نخستین روز تابستان؛

برای کدام یک جشن بر پا کنیم؟ طولانی‌ترین روز سال در تابستان یا طولانی‌ترین شب در زمستان؟

اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,میراث فرهنگی,طولانی ترین روز سال
روشنایی طولانی‌ترین زمان خود را دارد و نور پادشاهی می‌کند. گیاهان بارور و زمین ها آماده‌ی به ثمر نشستن هستند اما در طولانی‌ترین شب زمستانیِ سال نیروهای نیک پروردگار دربرابر تاریکی گسترده جلوه ای کمتر دارند و با همراهی نیروهای نیک انسان های یکتاپرست و برقراری مراسمی نمادین از شکوه زندگی و بیداری، عرصه را بر تاریکیِ طولانی تنگ خواهند کرد

به گزارش تابناک با تو،پایان بهار در سرآغاز تابستان، طولانی‌ترین روز سال را برای هستی به ارمغان می‌آورد.

قطعا این مناسبت با ارزش، که روشنایی بیشترین زمان ممکن را در یک روز در کل سال به خود اختصاص می‌دهد در تفکر اساطیری و کهن ایرانیان ارزشمند است اما آنچه واضح است، اهمیت شب یلدا و طولانی‌ترین شب سال در آغاز زمستان و مراسم و جشن جمعی یک ‌ملت برای آن، به مراتب مهم‌تر و مشهورتر است... پاسخ این تفاوت تاریخی در کجاست؟

 

 

با نگاهی صرفا منطق‌محور و بدونِ رجوع به بنیان های تفکر باستانی ایران، جشن گرفتن طولانی‌ترین روز سال منطقی تر از جشن گرفتن تاریک ترین شب سال به ‌نظر می‌رسد!

 

 

پاسخ این پرسش نیاز به فرضیه‌پردازی هایی دارد. اکنون به یکی از آن‌ها می‌پردازم که عجالتا خوشایند و برآمده از  ذهن کنجکاو بنده و البته منطبق با تفکر اساطیری ایران است.

 

 

هر چند که قطعا در این باب فرضیه های بسیار دیگری وجود دارند که من نمی‌دانم و از سوی دیگر قطعا تراوشات ذهنیِ بنده هم خالی از اشکال نخواهد بود.

 

 

مطابق تمامی متون کهن و باستانی ایرانی، در اساطیر ایران باستان جنگ دائمی میان خیر و شر برپاست و اصولا این‌ نزاع اصلی بنیادین است. اهورامزدا از ابتدای آفرینش در مقام سرور دانا سردار خوبی هاست و اهریمن نماد بدی و دروغ. در تفکر کهن اساطیری ایرانی در این میدانِ حق علیه باطل، روشنایی علیه تاریکی، دانایی علیه نادانی، راستی علیه دروغ، ''انسان'' حقِ انتخاب دارد. یا در سپاه راستی قدم می‌گذارد و یاور خردورزی و اهورامزدا می‌شود یا پیرو دروغ و نادانی و سربازی از سربازان اهریمن.

 

 

اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,میراث فرهنگی,طولانی ترین روز سال

 

واضح است که معنی اختیار حداقل در دوره‌هایی از تفکر باستانی ایرانی و نگاه آیینی زردشتی‌گری اهمیت بسیار والایی داشته است. در این نگاه اساطیری، انسان یاری‌رسان اهورامزداست در به ثمر نشستن فرجامین راستی و اگر در جبهه ی دروغ وارد شود در حقیقت با تبعیت از اهریمن در برابر پیروزی نهایی حق بر باطل قد علم کرده است.  

 

 

این نگاه هر چند که از جوانبی قابل بحث است و جای نظریه‌پردازی پژوهشگران و اساتید است، بیانگر اهمیت جایگاه انسان و ''انتخاب'' او در نظام فکری اساطیری ایران است.

 

 

حال با این پیش فرض به جشن شب یلدا نگاهی می‌اندازیم. وظیفه انسانِ یاریگر اهورامزدا و سرباز جبهه‌ی حق آن است که در طولانی ترین تاریکی سال به شکلی نمادین بیدار بماند و برای پیروزی نور بر تاریکی دعا کند. در مراسم شب یلدا دانه‌های خشکبار، میوه هایی  پُردانه و سرخ رنگ همچون انار و هندوانه که نماد باروری( زندگی) هستند را بر سر سفره می‌آورد و حضور خود را در عرصه ی دفاع از روشنایی و راستی با نمادهای باروری، هوشیاری و ذکر کلام پروردگار و بندگان مقرب او و البته به اختیار خود به رخِ اهریمن می‌کشد تا این شب طولانی و سرد با جمع کثیری از همراهان حق و راستی و دوستدار روشنایی به سرآید.

 

اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,میراث فرهنگی,طولانی ترین روز سال

 

 

 

درست است که امروزه مراسمی چون شب یلدا بیشتر جنبه‌ای نمادین دارند اما از خاطر نبریم که در هزاره‌های دور و در سختیِ سرمای کشنده و درکِ اهمیت روشنایی و گرما برای کشاورزی و دامپروری،  این آیین‌ها نقش بنیادین و انگیزشی بسیار میان نیاکان ما داشته‌اند. این آداب و رسوم زنده نگاه‌دارنده‌ی امید به زیستن بوده‌اند و یادگارهایی ماندگار از تلاش خردورزانه، عاشقانه و همه‌جانبه ی نیاکان‌ ما در زیست بوم ایران زمین هستند. کوششی ستودنی برای بقا، ساختن، تولید و پیشرفت و مهم تر از همه پیروی از راستی و در مسیر نور حرکت کردن.

 

اسطوره اگر چه امروزه در‌ظاهر صرفا نمادپردازی و مراسمی آیینی به نظر می‌رسد اما درباطن خود گواه عمیقی از شعور علمی و تجربی مشترکِ ملتی کهنسال به قدمت هزاره‌ها دارد.

 

با این زاویه ی دید، تفاوت اهمیت بین طولانی‌ترین روز سال و طولانی‌ترین شب سال می‌تواند به نوعی آشکار شود. در انتهای بهار و آغاز تابستان، اهورامزدا و نیروهای نیک در اوج قدرت هستند.

 

روشنایی طولانی‌ترین زمان خود را دارد و نور پادشاهی می‌کند. گیاهان بارور و زمین ها آماده‌ی به ثمر نشستن هستند اما در طولانی‌ترین شب زمستانیِ سال نیروهای نیک پروردگار دربرابر تاریکی گسترده جلوه ای کمتر دارند و با همراهی نیروهای نیک انسان های یکتاپرست و برقراری مراسمی نمادین از شکوه زندگی و بیداری، عرصه را بر تاریکیِ طولانی تنگ خواهند کرد و نتیجه‌ی آن که پیروزی و نجات دادن زمین از سرما و تاریکی و حفظ باروری آن است، هر ساله شایسته ی جشنی بزرگ همانند جشن یلداست.

 

 

  • 13
  • 1
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه

حکایت های اسرار التوحید اسرار التوحید یکی از آثار برجسته ادبیات فارسی است که سرشار از پند و موعضه و داستان های زیبا است. این کتاب به نیمه ی دوم قرن ششم هجری  مربوط می باشد و از لحاظ نثر فارسی و عرفانی بسیار حائز اهمیت است. در این مطلب از سرپوش تعدادی از حکایت های اسرار التوحید آورده شده است.

...[ادامه]
ویژه سرپوش