جمعه ۰۱ تیر ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۱۰۲۰۰۰۴

آشنایی با فرهنگ و تمدن ایلام (عیلام)

تمدن ایلام,تمدن عیلام,تاریخچه تمدن ایلامکشف کتیبه‌های گوناگون منجر به پیشرفت بیشتر در شناخت تمدن ایلام شد
دوران تمدن ایلام یا عیلام از درخشان ترین مقاطع تاریخ ایران باستان به شمار می رود. در گستره ی ایران از ایلامیان به عنوان بنیان گذاران نخستین پادشاهی یاد میشود. در زبان ایلامی به این سرزمین،« Hal- Tamti» به معنای« كشور سَرور» می گفتند.

تمدن ایلام

در حدود سه هزار سال قبل از میلاد، حکومت عیلام در منطقه جنوب غربی ایران بوجود آمد. عیلامی ها سرزمینشان را با نام هتمتی می شناختند. در دوره پادشاهان معروف این سلسله، قلمرو حاکمیت عیلام گسترش پیدا کرد و بر بخش هایی از میان رودان( بین النهرین) به غیر از جنوب غرب ایران، تسلط یافت. عیلامی ها با کسب قدرت بیشتر در سیاست های میان رودان، نقش مهمی بازی می کردند. در حدود سال های ۲۰۰۰ پیش از میلاد، عیلام با غلبه بر سومر، برای همیشه آنرا از میان برداشت و به تصرف میانرودان پرداخت. 

در دوران قدیم به مملکتی که شامل ولایات خوزستان - لرستان- پشتکوه و کوه های بختیاری بود؛ عیلام می گفتند. چند شهر مهم در عیلام بود که مهمترین و قدیمی ترینش به نام شوش بود. حکومت عیلامی ها از نظامی پادشاهی برخوردار بود و سلاطین عیلامی در شوش وانشان، دارای دو پایتخت یا مرکز حکومت بودند.

عیلام در واژه به معنای کوهستان میباشد و به اماکن کوهستانی اطلاق میشد. جلگه های شمال خلیج فارس، پیش از آمدن عیلامیان از قدیمیترین نواحی متمدن تاریخ جهان به شمار می رفت و از حدود ۴۰۰۰ سال ق.م. ناحیه شوش به عنوان محل سکونت محسوب میشد و تحت سیطره ی پادشاهان آکد( تمدنی در شمال بابل) بود. پس از ورود نخستین عیلامی ها به این ناحیه به قصد سکونت، از پادشاه سومری اور فرمان بردند.

تاریخچه تمدن ایلام

از اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد، بخشی از ساکنان بومی فلات ایران در جلگه های بین زاگرس و شرق بین النهرین در دشت های رسوبی خوزستان( با لقب سرزمین خدایان) برای اولین بار ، قدیمی ترین سیستم حکومتی را ابداع کردند و باعث ایجاد امپراطوری عظیم ایلام شدند.

تمدن عیلام,حکومت عیلام,تمدن ایلام در کجاستایلامی ها قوم سلحشوری بودند و رقیب اصلی آن ها آشوریان به شمار می آمدند

نژاد و مذهب در تمدن ایلام

با توجه به حبشی بودن بومیهای این مملکت، مردمان زیادی از جمله سومری ها در طی قرون زیاد به این مملکت آمدند و در آن جا سکنی گزیدند. قبل از ورود سومری ها به این مملکت، محل سکونت آن ها در اطراف شط العرب وراس خلیج فارس بود. سامی ها از دیگر افرادی بودند که بعد از سومری ها به این مملکت آمدند. اطلاعات دقیقی درباره‌ی مذهب مردم عیلام در دسترس نیست. اعتقادات عیلامى ها مانند مذهب سومرى ها بود به این شرح که جهان در نظر آن ها پر از ارواح و اشکال بود و محل زندگی ارواح در مکان تاریک جنگل بود و شوشیناک( شوشینک)، نام رب النوع آن ها محسوب میشد ولی پادشاهان وپیشوایان مذهبی صرفا شوشیانیک را می پرستیدند.

اعتقاد آن ها پس از شوشیناک به شش رب النوع و گروهی از ارواح بود. مذهب آن ها که سازنده ی مجسمه خدایان بودند؛ شرک و بت‌پرستی بود. پیشوایان مذهبی از قدرت زیادی برخوردار بودند و احتمالا آداب مذهبی مردم عیلام، شبیه به آداب مذهبی مردم بابل بود.

زبان و خط عیلامی ها

بسیاری از ویژگیهای تمدن سومر را عیلامیان فراگرفتند که از آن ها می توان به یاد گرفتن خط میخی و جایگزین کردن آن به جای خط تصویری خود اشاره کرد. درواقع یکی از قوم های سلحشوری، عیلامی ها بودند که آشوریان از رقیب اصلی آنها به شمار می رفت و محل حکومتشان در بین النهرین( عراق کنونی) بود. عیلامی ها براساس اثار باقی مانده ، اولین قوم دارای مدارک مکتوبی بوده اند و با استفاده از دستور العمل های مکتوب، کارهای اداری را انجام میداده اند.

زبان انزانی بعنوان قدیمی ترین زبان مردم عیلام به شمار می رفت که در یک دوره متروک شد. با گذشت زمان زبان سومری و زبان سامی، پس از زبان انزانی رواج پیدا کرد ولی مجددا زبان انزانی، محبوب و مورد استفاده قرار گرفت. لذا استفاده از این زبان در بین مردم، مرسوم شده بود. طبق باور و عقیده پرشیل، زبان انزانی رابطه ی نزدیکی با زبان های اورال والتایی داشته است. در دوره هخامنشی، این زبان از جایگاه ممتازی در ایران برخوردار بود. در سالهای حکومت اسکندر مقدونی بر ایران، آخرین اثر مکتوب زبان ایلامی به یادگار مانده است. در سال ۱۸۹۰ زبان ایلامی، رمزگشایی شد. عیلامیها با یادگیری خط میخی از سومری ها، از این نوع خط بهره می گرفتند. با گذشت زمان، ادغام این خط با خطوط دیگر باعث ایجاد خط بابلی شد و پادشاهان مختلف با این روش می نوشتند.

زیگورات چغازنبیل یکی از آثار بجا مانده از تمدن عیلام

زیگورات چغازنبیل که در استان خوزستان ایران و در جنوب شرقی شهر باستانی شوش بود؛ در سال ۱۹۷۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. اونتاش گال به منظور ستایش نگهبان شوش به نام ایزد اینشوشیناک در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد، آن را ساخت. این بنا بهمراه تمدن ایلامی در حمله آشور بانیپال از بین رفت و زیر خاک، ناپدید شد تا این که یک ایلام شناس فرانسوی  به نام رومن گریشمن در دوران کنونی، آن را خاکبرداری کرد.

تاریخچه ایلامیان,آثار باقیمانده از تمدن ایلام,نابودی تمدن عیلامایلامی ها از نخستین اقوامی بودند که دارای مدارک مکتوبی بوده اند

معابد مذهبی تمدن عیلام

معابد و زیارتگاه ها، محل انجام اعمال منظم نیایشی ایلامیان بود و چغازنبیل از مهم ترین معبد آن ها به شمار می رفت. باقی مانده های سه معبد دیگر را می توان در میان حصارهای داخلی و خارجی این معبد دید. پس از دروازهٔ شمالی دیوار درونی، در قسمت چپ داخلی، معبد هُومبَن قرار گرفته است. معبد سیَنکوک در گوشهٔ شرقی صحن مقدس قرار داشت و این معبد متعلق به گروهی از خدایان نظیر چهار جفت خدا تحت عنوان نَپرَتِب بود؛ وجود سه شاخ بزرگ نصب شده در هر طرف دیوارهای معبد از جالب ترین ویژگی معابد ایلامی به شمار می رفت.

نابودی تمدن عیلام

پادشاه آشور برای این که با عیلام بجنگد در پی کشف بهانه ای بود. از این رو فرستاده ای از سوی او به عیلام رفت و از پادشاه عیلام، درخواست هایی داشت که قبول این درخواستها از جانب پادشاه عیلام، مصادف با مرگش بود. تقاضای آن فرستاده، گرفتن مجسمه نه نه از پادشاه عیلام بود که پادشاه، مقاومت کرد. این مجسمه در عیلام بمدت هزارو ششصدوسی وپنج سال بوده است. پادشاه مقتدر آشور به نام بانیپال در اواسط قرن هفتم پیش از میلاد به مبارزه با قلمرو حکومت عیلامی ها پرداخت. آن ها به غارت اشیای ارزشمند این شهر پرداختند و این اشیاء را وارد شهر های خود کردند و با انجام کارهای وحشناک، شهر شوش را ویران کردند. با این که تمدن دیرینه ایلام دربرابر اقوام نیرومندی از جمله سومری ها، اَکدی ها، بابلی ها و آشوری ها بمدت هزاران سال مقاومت کرد ولی نهایتا در مقابل آشور تسلیم شد.

بنابر گفته ی کتیبه آشور بانیپال درباره فتح و نابودی ایلام، تمام خاک شهر شوشان و شهر ماداکتو و شهرهای دیگر را با توبره به آشور کشیدم و کشور ایلام را با همه پهنای آن در مدت یک ماه و یک روز، جاروب کردم. من این کشور را از گوسپند و چارپایان و همچنین از نغمه های موسیقی آباد کردم و رخصتی به درندگان، ماران، جانوران و آهوان دادم تا آنرا فرو گیرند.

تمدن ایلام,تاریخچه تمدن ایلام,تمدن ایلام را توضیح دهیدزبان ایلامی در سال ۱۸۹۰ رمزگشایی شد

گردآوری: بخش فرهنگ و اندیشه سرپوش

  • 19
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه

حکایت های اسرار التوحید اسرار التوحید یکی از آثار برجسته ادبیات فارسی است که سرشار از پند و موعضه و داستان های زیبا است. این کتاب به نیمه ی دوم قرن ششم هجری  مربوط می باشد و از لحاظ نثر فارسی و عرفانی بسیار حائز اهمیت است. در این مطلب از سرپوش تعدادی از حکایت های اسرار التوحید آورده شده است.

...[ادامه]
ویژه سرپوش