حذف سود روزشمار بر ترکیب سپرده‌های بانکی چه اثراتی داشته است؟

به گزارش فارس، آذر ماه پارسال بود که شورای پول و اعتبار پیشنهاد بانک مرکزی برای تبدیل سود روزشمار به ماه شمار را تصویب کرد.

اجرای این مصوبه از دی ماه در دستور بانک ها قرار گرفت. طبق این مصوبه سود براساس حداقل موجودی سپرده گذار در یک ماه محاسبه و پرداخت می شود و دیگر سود طبق میانگین موجودی سپرده در یک ماه یا موجودی روزانه نخواهد بود. همینطور نرخ سود سپرده های جاری زیر ۱۰ درصد باید محاسبه شود.

به گزارش فارس، در ابتدای امر، با توجه به رشد ۶۷ درصدی سپرده های جاری شبکه بانکی و فزونی سهم این بخش به ۱۵.۹ درصد که بالاترین نرخ از بعد از سال ۹۱ به بعد است، این چنین بنظر میرسد که نقدینگی از سپرده های مدت دار به سپرده های جاری رفته است.

ولی تمامی این تغییرات باعث شده سهم سپرده های جاری از کل سپرده ها به ۱۵.۹ درصد برسد که بررسی سال های گذشته نشان می دهد نرخ ۱۵.۹ درصد برای سال های دهه ۸۰ تا ۹۱ نرخ زیادی نیست و اساساً متوسط مانده سپرده های جاری در سیستم بانکی در بلندمدت فراتر از نرخ های موجود در سال های ۹۲ تا ۹۷ بوده است.

همینطور سهم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار از کل سپرده ها با ۲.۷ درصد کاهش در یک سال منتهی به آذر ماه امسال به ۷۸.۹ درصد رسیده که این پایین ترین سطح در ۶ سال پیش است.

* اثرات جایگزینی ماه شمار با روزشمار بر تغییر ترکیب سپرده ها

علل این تغییرات را از حسن معتمدی مدیرعامل سابق بانک اقتصاد نوین ایران و مشاور پژوهشکده پولی و بانکی پرسیدیم که اظهارداشت:از آنجا که سابقاً سپرده های کوتاه مدت نقش سپرده های بلندمدت را هم اجرا می کرد ، یعنی با یک چشم پوشی و تعامل، بانک ها نرخ های کوتاه مدت را هم مانند نرخ های بلندمدت( یک ساله) تعیین و به مشتری سود می دادند.

او عنوان کرد :چون این ترتیبات شناور وجود داشت، اکثر سپرده های کوتاه مدت در ردیف سپرده های بلندمدت قرار می گرفت.

مدیرعامل سابق بانک اقتصاد نوین بیان کرد:از سال ۸۵ ایجاد حساب پشتیبان در سیستم بانکی رایج شد به طوریکه دیگر لازم نبود در حساب جاری پول داشته باشید؛ به محض اینکه چک به بانک می رفت بانک از سپرده کوتاه صادرکننده چک به حساب جاری منتقل و چک را پاس می کرد.

او با بیان این که بانک هر چه قدر موجودی در حساب جاری بعضی مشتریان بود بود به کوتاه مدت آن ها منتقل میکرد ، گفت:در لحظه ارائه چک، پول را از حساب کوتاه مدت به جاری می رفت و چک پاس می شد.

معتمدی اظهار کرد :زمانی که نرخ سود ماه شمار شد، نرخ سود آن به زیر ۱۰ درصد رسید و پرداخت سود هم طبق حداقل موجود در ماه محاسبه شد، دیگر سپرده کوتاه مدت کارکرد سپرده جاری را ایفا نمی کند و سازوکار قبلی نفعی برای سپرده گذار نخواهد داشت.

* آمار ترکیب سپرده ها شفاف و واقعی شد

مشاور پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی اضافه کرد:به این دلایل حجم سپرده های جاری در یک سال منتهی به آذر ماه سال جاری رشد زیادی داشته است. درواقع مقایسه آمار در امسال با سال های قبل چندان درست نیست چون این اتفاق بیشتر ناشی از اصلاح تعاریف و کارکرد حساب ها بود و اکنون دیگر حساب جاری، حقیقتا حساب جاری است و حساب کوتاه مدت، حساب کوتاه مدت است و حساب ها و آمار ترکیب سپرده ها شفاف و واقعی شده است.

* کاهش هزینه تامین مالی با حذف سود روزشمار

معتمدی با بیان این که هم اینک پول هایی که در حساب جاری و کوتاه مدت سیّالیت دارد، گفت:بنظر میرسد هزینه تامین مالی بانک ها با این اقدام بانک مرکزی کاهش چشمگیر داشته است زیرا بانک ها دیگر به سپرده روزشمار سودهایی معادل سود بلندمدت پرداخت نمی کنند و سود هم به حداقل مانده سپرده در یک ماه پرداخت می شود و به همین علت قطعاً هزینه تامین مالی کاهش قابل توجهی داشته است.

* ارقام به میلیارد تومان

به گزارش فارس، به این ترتیب سیاست حذف سود روزشمار نه تنها باعث کاهش حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار نشد، بلکه ضمن شفاف شدن و حقیقی شدن ترکیب سپرده ها، هزینه بانک ها برای تامین مالی را تقلیل داده است. البته برای تأثير این کاهش در تامین مالی باید صورت های مالی سالانه بانک ها را بررسی کرد.