چهارشنبه ۰۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
کد مقاله: ۹۹۱۰۰۰۰۷۰

معرفی ساز نی، تاریخچه، انواع و نحوه نواختن آن

ساز نی,نحوه ی دمیدن در ساز نی,آموزش قرار دادن ساز نی داخل دهانساز نی قابل کوک کردن نیست و نمی توان آن را با سایر سازها هماهنگ کرد
نی از قدیمی ترین سازهای اصیل ایرانی است و در گروه سازهای بادی قرار می گیرد. ساز نی قابل کوک نبوده و نوازنده در همنوازی ها و تکنوازی ها از انواع گوناگون نی استفاده می کند. ساز نی به علت سخت بودن در نواختن و نمایشی نبودن اکول نوازندگی اش مهجور مانده است.

ساز نی

ساز نی، سازی است متشکل از یک لوله استوانه ای از جنس نی که سرتاسر طول آن از هفت بند و شش گره تشکیل شده است (بدین دلیل این ساز را نی هفت بند نیز می گویند). ساز نی به قطرهای متفاوت از ۵/۱ تا ۳ سانتیمتر و طولهای گوناگون حدود ۳۰ تا ۷۰ سانتیمتر ساخته شده، در تمام آن ها، روی لوله کمی در قسمت پایین ۵ سوراخ در طرف جلو و یک سوراخ در قسمت عقب قرار گرفته و در یک یا دو انتهای نی روکشی برنجی با طولی کوتاه لوله نئی را پوشانده است، لبه لوله در قسمت دهانی آن قدر تیز است که من تواند لای دندانها قرار گیرد.

ساز نی از انواع سازهای بی زبانه است. هوا از طریق نفس نوازنده از انتهای بالائی به داخل فرستاده شده و قسمت اعظم آن از نزدیکترین سوراخ باز خارج می شود. بنابراین باز و بسته شدن سوراخ ها توسط انگشتان هر دو دست نوازنده، طول هوای مرتعش و طول موج ارتعاش را زیاد و کم کرده و در نتیجه صوت، زیر و بم می شود. این ساز را نمی توان کوک کرد. یعنی کوک آن را چنان که در سازهای زهی با پیچاندن گوشی ها میسر است نمی توان تغییر داد. به این نسبت نمی توان آنرا با ساز دیگر منطبق کرد و از اینرو معمولاً در نقش تکنوار ظاهر می شود. نی از دسته سازهای محلی است و تقریباً در تمام نقاط ایران رایج است. نوازندگان محلی با ابتکاری سنتی تا اندازه ای از قطع شدن صدای ساز، زمان تازه کردن نفس جلوگیری می کنند.

اجزای ساز نی,ساز نی,ساز نی هفت بندساز نی از جمله سازهای بی زبانه است

تاریخچه ساز نی

ساز نی یکی از قدیمی ترین سازهای بشر است که از گیاه نی ساخته می شود و نامش هم برگرفته از همین گیاه است. این ساز در سراسر دنیا به شکل ها و اندازه های مختلف کاربرد دارد و به اسم های مختلفی شناخته می شود. در ایران نمونه بسیار متنوعی از این ساز در نواحی مختلف وجود دارد و با اسم هایی مانند نی، نی لبک، شمشال، توی کیک، نی لبی، له له و غیره شناخته می شوند. در کل شیوه نی نوازی به ۲ گونه نایب اسدالله و حسن کسایی انجام می شود ولی حسن کسایی تحول اصلی را در نی به وجود آورد و اصولا وی را باید مبدع نی هفت بند نام نهاد. از اساتید نی نواز میتوان به حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید و محمد علی کیانی نژاد، حسین عمومی، جمشید عندلیبی و... اشاره کرد.

انواع ساز نی

۱- ساز نی کوتاه:

ساز نی کوتاه سازیست که زمان اجرای آهنگ های محلی از آن بهره می برند. قطر این ساز نسبت به باقی نی ها بیشتر است. نوازنده با استفاده از دورگه کردن صدا، توسط این ساز صدای بم تولید می کند.

۲- ساز نی بلند:

این ساز نی، بلندترین گونه ی ساز میباشد و طول بلندی آن به ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر می رسد. صدای این ساز بسیار سوزناک و بم است. نام دیگر این مدل نای خرک میباشد و تعداد سوراخ های آن ۵ تا است. این ساز بلند در بین مردم مناطق جنوب ایران و ترکمن ها و مناطق خراسان محبوب و مرسوم است.

تاریخچه ساز نی,انواع ساز نی,ساز نیساز نی قدیمی ترین ساز بشر است که از گیاه نی ساخته می شود

۳- ساز نی هفت بند:

ساز نی هفت بند دارای ۵ سوراخ است که ۴ تا روی آن و یکی در پشت آن قرار دارد. این ساز دارای ۷ بند و ۶ گره است و احتمالا علت نام گذاری آن به نام  "هفت بند" نیز همین باشد. البته بطور کلی عدد هفت بین ایرانیان عدد مقدسی بوده است. این نوع نی را معمولاً با دندان می نوازند به اینصورت که سر آنرا بین دندان ها قرار داده و هوا را بدون واسطه به داخل آن می دمند. نی هفت بند دارای ۴ منطقه صوتی بم، اوج، غیث و ذیل است.

ساز نی,نحوه آموزش ساز نی,عکس ساز نینوازندگی ساز نی بعلت سخت بودن نواختن و نمایشی نبودن اکول، مهجور مانده

۴- دوزله:

دوزله از اتصال دو لوله ی مسی یا از جنس نی ساخته شده است. هر یک از این لوله ها بطور مستقل عمل می کنند و سوراخ های روی آن ها دقیقا در کنار هم قرار گرفته اند. این ساز نی در بین عشایر ایران رواج بیشتری دارد و نی نوازی با آن صورت می گیرد.

۵- قره نی:

قره نی در گروه سازهای بادی تک زبانه ای قرار دارد. از ترکیب دو کلمه ترکی به نام قره (سیاه) و کلمه نی فارسی ایجاد شده (نی سیاه) و در کشورهای دیگر با نام کلارینت شناخته می شود. در واقع قره نی نوعی از کلارینت است که توانایی تولید فاصله های موسیقی شرقی (ربع پرده) را دارد. در موقع نواختن، این نوع ساز نی کاملاً در دهان و مابین دندانها قرار می گیرد. جنس آن از چوب، آبنوس یا فلز است.

نحوه نواختن ساز نی,ساز نی,قرار دادن ساز نی داخل دهانساز نی تقریبا در تمام نقاط ایران رواج دارد و با اندکی تغییرات با نامهای مختلفی نامگذاری شده 

دلیل کم توجهی به ساز نی

نواختن و درآوردن صدا از ساز نی بسیار سخت است، به همین علت خیلی از هنرجو ها بعد از مدتی از نواختن و یادگیری شانه خالی می کنند. طبیعتا به همین علت این ساز مهجور مانده، هم به جهت حجم رپرتوار آموزشی که برایش نوشته شده و هم اجرا های صحنه ای و هم ترکیب آن با آنسامبل های ایرانی.

نحوه آموزش ساز نی

کلاس ساز نی در حال حاضر در اغلب آموزشگاههای کشور دایر است و اساتید خوب و با تجربه ای نیز در آن فعالیت دارند. برای شروع  آموزش موسیقی نی، اول ساز خود را با مشاوره استاد تهیه کنید. سپس معلوم کنید که به یادگیری کدام نوع از ساز نی بیشتر علاقه دارید. مدرس نی در ابتدا روش درآوردن صدای ساز نی را به شما آموزش می دهد که این کار اندکی زمان بر است، ولی با تمرین و پشتکار و اراده یاد می گیرید. سپس به آموزش نتها و مشخص کردن جای آن روی ساز پرداخته و به کمک قطعات تمرینی کلاس را پیش میبرد. در کنار این کار، استاد نی به شما قطعات و ملودی های زیبا را نیز خواهد آموخت.

آموزش ساز نی عموما طی یک دوره ۳۰ جلسه به صورت تدریس خصوصی موسیقی یا آموزشگاهی انجام میشود و هنرجو بعد از این دوره می تواند روی سازش تسلط نسبی پیدا کند اما برای دوره های پیشرفته و آموزش ردیف میتوان همین دوره ها را ادامه داد تا تسلط کامل بر این ساز بوجود آید.

برای نواختن، نوازنده ساز نی را به صورت عمودی در دست می گیرد و دهانه ی آنرا بین دو دندان جلو و عقب و یا بین لب ها قرار می دهد و هوا را از دهانه ی نی وارد آن می کند و با انگشت گذاری بر روی سوراخ ها و تغییر فشار هوا صداهای گوناگون را تولید می کند. نوازنده میتواند دست راست را بالای دست چپ و یا برعکس قرار دهد.

تاریخچه ساز نی,نحوه ی دمیدن در ساز نی,ساز نیسخت‌ترین کار در ساز نی درآوردن صدای آن است و انگشت گذاری آن ساده است

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 13
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آرش کمانگیر,آرش کمانگیر عکس,بیوگرافی آرش کمانگیر زندگی نامه آرش کمانگیر یکی از اساطیر ایرانی

دین:اسلام

پیشه:پهلوان

ملیت:ایرانی

علت مرگ:بی جان شدن پس از پرتاب تیر

منصب:سردار

ادامه
علی یاسینی,تصاویر علی یاسینی,کنسرت علی یاسینی زندگینامه علی یاسینی خواننده و ترانه سرای ایرانی (+ تصاویر)

زاده:۱۴ آذر ماه ۱۳۷۵

زادگاه:تهران

پیشه:خواننده

ملیت:ایران

بیوگرافی علی یاسینی

علی یاسینی خواننده جوان و پرطرفدار ایرانی در تاریخ ۱۴ آذر ماه ۱۳۷۵ در تهران متولد شد. وی در یک خانواده چهار نفره بزرگ شده است و یک خواهر بزرگتر از خودش دارد.علی یاسینی فارغ التحصیل رشته معماری می باشد. قد علی یاسینی ۱۹۳ سانتیمتر است.

ادامه
امیر روستایی,امیر روستایی بازیکن پرسپولیس,شروع فوتبالی امیر روستایی بیوگرافی امیر روستایی بازیکن فوتبال + تصاویر

تاریخ تولد:۱۴ مرداد ۱۳۷۶

محل تولد:تهران

پست:مهاجم، وینگر

شغل:فوتبالیست

قد:۱۸۲ سانتی متر

ادامه
مجید اخشابی,بیو گرافی مجید اخشابی,زندگی نامه مجید اخشابی بیوگرافی مجید اخشابی خوانندهٔ موسیقی پاپ و سنتی کشور (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۲۷ دی ۱۳۵۱

زادگاه:تهران

سبک:پاپ، سنتی

ساز:سنتور،  سه تار

ملیت:ایرانی

حرفه:خواننده، آهنگساز، نوازنده، پژوهشگر، مدرس دانشگاه

ادامه
امام هادی (ع),نحوه شهادت امام هادی (ع),امام هادی علیه السلام زندگی نامه امام هادی (ع) امام دهم شیعیان

زاده:۱۵ ذی الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری

زادگاه:یکی از محله های نزدیک مدینه به نام صریا 

درگذشته:۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری

محل دفن:سامرا

والدین:جواد ، سمانه مغربیه معروف به سیّده  

ادامه
مهستی گنجوی,زندگی نامه مهستی گنجوی,رباعیات عاشقانه مهستی گنجوی زندگینامه مهستی گنجوی یکی از شاعران زن متقدم ادبیات فارسی

زاده: پنجم/ششم قـ.

زادگاه:گنجه

پیشه:دبیر

ملیت:ایرانی

آرامگاه:گنجه، آذربایجان

ادامه
هوروش بند,بیوگرافی هوروش بند,تشکیل هوروش بند بیوگرافی هوروش بند یکی از گروههای موسیقی پاپ (+ تصاویر)

متولد:۱۷ مرداد ۱۳۷۲

زادگاه:کوهدشت

فعالیت:خوانندگی

ملیت:ایرانی

شروع فعالیت در هوروش بند: از سال ۱۳۹۵ تاکنون

ادامه
عباس جدیدی,عباس جدیدی کیست,کشتی عباس جدیدی بیوگرافی عباس جدیدی نماینده چهارمین دوره شورای شهر تهران (+ تصاویر)

زاده:۲۳ دی ۱۳۴۸ خورشیدی

زادگاه:تهران

پیشه:ورزشکار

ملیت:ایرانی

دین:اسلام

ادامه
مایک پومپئو,بیوگرافی مایک پومپئو,زندگی نامه مایک پومپئو بیوگرافی مایک پومپئو وزیر امور خارجه آمریکا (+ تصاویر)

زاده:۳۰ دسامبر ۱۹۶۳

زادگاه:اورنج، کالیفرنیا

حزب سیاسی:حزب جمهوری خواه ایالات متحده آمریکا

محل تحصیل:آکادمی نظامی وست پوینت

مدرسه:حقوق هاروارد

همسران:لزلی لیبرت، سوزان جاستیس مُستروس

ادامه
دیالوگ های جوکر,انواع دیالوگ های جوکر,بهترین دیالوگ های جوکر

برترین دیالوگ های جوکر جوکر یکی از بهترین و محبوب ترین شخصیت های شروری است که تا به حال خلق شده است جملات و دیالوگ های ماندگار جوکر را میتوان با تمام وجود درک کرد. انواع دیالوگ های جوکر جوکر شخصیت ابرشرور دنیای دی سی و بتمن است که اغلب مردم دنیا با شخصیت بد آن همزاد پنداری کرده اند و محبوبیت زیادی دارد. هیث لجر در فیلم شوالیه تاریکی و واکین فینیکس در فیلم جوکر ۲۰۱۹ به ایفای نقش این کاراکتر پرداخته اند. دیالوگ های جوکر فوق العاده اند و آنها را میتوان با تمام وجود درک کرد. در ادامه ۱۲ مورد از برترین دیالوگ های این شخصیت را گردآوری کرده ایم. ۱. دیالوگ های جوکر: زمانی که کار ها طبق نقشه پـیش بره هیچ کس وحشت زده نمیشه، حتی اگه اون نقشه، ترسناک باشه! ۲. بهترین دیالوگ های جوکر: چرا باید بخاطر رفتار خشنم عذر خواهی کنم. مگه اونایی که منو به این جا رسوندن ازم معذرت خواستن دیالوگ های جوکر جذاب ۳. دیالوگ های جوکر درباره ی مرگ: امیدوارم که مرگ من بیش از زندگی من سبب افزایش احساسات در بین مردم شود. ۴. نمونه ای از دیالوگ های جوکر: اگه از قبل اعلام کنی که مثلآ می خوای یه بیمارستان رو منفجر کنی خب وقتی این کار رو بکنی مردم ۵. دیالوگ های جوکر جذاب: من معتقدم هر چی که تو رو نکشه قوی ترت میکنه! ۶. دیالوگ های ماندگار جوکر: همه آدم ها مثل ماه هستند، قسمت تاریکی دارند که هیچوقت به کسی نشان نمی دهند. ۷. برترین دیالوگ های جوکر: بتمن: پس چرا میخوای منو بکشی؟ جوکر:هاهاها … من نمیخوام تورو بکشم! بدون تو چیکار باید کنم ؟ برم مکرر با دلالای مواد سر و کله بزنم ؟! نه. تو منو کامل میکنی ۸. دیالوگ های جوکر: من چیزی برای از دست دادن ندارم. دیگه هیچ چیز نمی تونه مرا آزار بده. زندگی من چیزی کمدی نیست. ۹. دیالوگ های فیلم جوکر: جوکر خطاب به بتمن: تو واسه اونا صرفا یه عوضی هستی … مانند من … فقط الآنه که بهت احتیاج دارن …زمانی که نخوانت …مثل آشغال میندازنت دور … ۱۰. کوتاه ترین دیالوگ های جوکر: ببین … من هیولا نیستم … من فقط یه وضعیت بحرانی ام … کوتاه ترین دیالوگ های جوکر ۱۱. دیالوگ های به یادماندنی جوکر: جنون مانند جاذبه زمینه، فقط یه هل کوچیک نیاز داره ۱۲. دیالوگ های جوکر درمورد اعتماد این روزا نمیشه به کسی اعتماد کرد، همه امور رو آدم خودش باید انجام بده انواع دیالوگ های جوکر گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

ویژه سرپوش